Nhọc nhằn con đường tăng vốn của Becamex IDC

Chưa chốt được phương án tăng vốn

Vào cuối năm 2024, Tổng công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp – Becamex IDC (mã: BCM) gây sốc toàn thị trường khi công bố kế hoạch huy động vốn “khủng” lên đến 21.000 tỷ đồng thông qua bán đấu giá công khai 300 triệu cổ phiếu. Phải nói thêm rằng đã từ rất lâu rồi thị trường chứng khoán Việt Nam chưa được chứng kiến phiên đấu giá cổ phiếu giá trị lớn đến vậy, kể từ sau giai đoạn bùng nổi thoái vốn Nhà nước 2016 – 2018 đến nay. Do vậy, giời đầu tư khá kỳ vọng đây sẽ là cú hích mới thu hút dòng vốn trên thị trường.

Becamex IDC đã chuẩn bị tất cả cho kế hoạch tăng vốn này, thuê đơn vị tư vấn là công ty chứng khoán đầu ngành – Chứng khoán SSI (mã: SSI), gặp gỡ các quỹ đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp đã được UBCKNN chấp thuận phương án, công bố ngày tổ chức roadshow (giới thiệu tiềm năng) cổ phiếu, thông báo chào bán cổ phiếu, đưa ra lộ trình đăng ký mua, nộp tiền và ấn định cả phiên đấu giá được tổ chức công khai thông thường tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) vào 9h00 ngày 28/4/2025.

Trong quá trình triển khai, cổ phiếu BCM có bước phục hồi giá rất tốt từ vùng 57.900 đồng/cp lên 78.300 đồng/cp trong gần 1 năm (tháng 4/2024 – tháng 3/2025), hỗ trợ cho sự thành công của phương án tăng vốn. Tuy nhiên, “người tính không bằng trời tính”, chính sách thuế đối ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giáng một đòn mạnh lên triển vọng của lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp nói chung và Becamex IDC nói riêng. Cổ phiếu BCM rớt mạnh xuống dưới 60.000 đồng/cp, thấp hơn mức giá khởi điểm chào bán (69.000 đồng/cp), tổng công ty đã phải thông báo tạm hoãn đợt chào bán cổ phiếu thêm ra công chúng ngay sau đó.

Tại kỳ họp ĐHĐCĐ thường niên 2025 diễn ra vào tháng 5, ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng Giám đốc bày tỏ cổ phiếu giảm sâu nên ban lãnh đạo quyết định tạm hoãn tạm hoãn để bảo vệ lợi ích cổ đông, tránh phá loãng cổ phiếu ở vùng giá thấp. Song, vốn điều lệ của tổng công ty chỉ hơn 10.000 tỷ đồng dẫn đến hạn chế lớn về nguồn lực tài chính. Do vậy, Becamex IDC vẫn phải chào bán cổ phiếu tăng vốn, phương án đưa ra là chia nhỏ quá trình phát hành.

Ngay sau kỳ họp ĐHĐCĐ thường niên, HĐQT tổng công ty đã triển khai lấy ý kiến cổ đông kế hoạch chào bán 150 triệu cổ phiếu thông qua đấu giá công khai tại HoSE, giá khởi điểm không thấp hơn 50.000 đồng/cp. Sau 1 lần gia hạn thời gian lấy ý kiến, vào ngày 17/9 vừa qua, Becamex IDC đã công bố kết quả kiểm phiếu. Với chỉ 2,85% trên tổng số lượng cổ phiếu có quyền biểu quyết tán thành và 95,44% không có ý kiến, phương án tăng vốn của tổng công ty đã không thể được thông qua. Như vậy, cổ đông Nhà nước – UBND TP.HCM (trước đó là UBND tỉnh Bình Dương) đã bỏ phiếu trắng cho phương án tăng vốn.

Với việc không được thông qua, Becamex IDC khó lòng tận trụng thời điểm thị trường chứng khoán thăng hoa để huy động vốn. Mặc dù đang trong giai đoạn điều chỉnh nhưng thị trường chứng khoán đã tăng rất mạnh trong thời gian qua thu hút dòng tiền, rất nhiều “ông lớn” đã lên kế hoạch IPO công ty con, chào bán cổ phiếu tăng vốn như VPBank, Techcombank, Hòa Phát, Gelex, SSI, DIC Corp,…

Bên cạnh đó, tổng công ty còn có phương án phát hành 113,9 triệu cổ phiếu để trả cổ tức. Ngày đăng ký cuối cùng để phân bổ quyền dự kiến trong tháng 8. Song, đến nay, tổng công ty vẫn chưa có thông báo thêm.

Tham vọng lớn

Becamex IDC là doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực đầu tư và xây dựng khu công nghiệp, khu dân cư, khu đô thị và hạ tầng giao thông tại tỉnh Bình Dương (nay đã sáp nhập vào TP.HCM). Tổng công ty sở hữu và vận hành 7 khu công nghiệp với tổng diện tích 4.700 ha. Ngoài ra, Becamex IDC còn hợp tác với Sembcorp thành lập liên doanh có tên là VSIP (Becamex IDC sở hữu 49% cổ phần) để phát triển VSIP Bình Dương, VSIP Hải Phòng, VSIP Bắc Ninh, VSIP Hải Dương, VSIP Nghệ An và VSIP Quảng Ngãi.

Tổng tài sản Becamex IDC tính đến cuối quý II/2025 đạt 57.597 tỷ đồng, tiền mặt vào khoảng 3.000 tỷ đồng, phần lớn tài sản nằm ở hàng tồn kho 21.296 tỷ đồng và đầu tư liên doanh, liên kết 20.639 tỷ đồng.

Về mặt nguồn vốn, vốn chủ sở hữu đạt 21.723 tỷ đồng, riêng vốn điều lệ 10.350 tỷ đồng, phần còn lại lợi nhuận chưa phân phối và quỹ đầu tư phát triển. Doanh nghiệp có khoản nợ vay 22.332 tỷ đồng và 9.676 tỷ đồng chi phí phải trả ngắn hạn (chủ yếu chi phí trích trước tạm tính giá vốn các dự án bất động sản đã bán). Đối với nợ vay, Becamex IDC cũng là đơn vị thường xuyên huy động trái phiếu. Dự nợ trái phiếu tại cuối quý II/2025 là hơn 12.000 tỷ đồng. Huy động vốn bằng cổ phiếu khá khó khăn nhưng huy động vốn thông qua trái phiếu lại khá “mát tay”, chỉ riêng tháng 8, tổng công ty đã gọi được 2.500 tỷ đồng trái phiếu.

Xét một cách tổng thể, Becamex IDC không phải là đơn vị có nguồn vốn dồi dào, doanh nghiệp đang sử dụng khá nhiều đòn bẩy tài chính, tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu là hơn 1 lần và tỷ lệ nợ vay trên vốn điều lệ là hơn 2 lần.

Tuy nhiên, tham vọng của tổng công ty rất lớn. Riêng trong 2025, doanh nghiệp cần vốn để đầu tư mở rộng giai đoạn 2 khu công nghiệp Bàu Bàng quy mô 380 ha, và khu công nghiệp Cây Trường 700 ha. Trong giai đoạn 2025 – 2030, Becamex IDC đặt mục tiêu phát triển 5 – 6 dự án khu công nghiệp và đô thị quy mô lớn, tổng đầu tư lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Không chỉ phát triển thuần khu công nghiệp, Becamex IDC còn xây dựng tích hợp với khu đô thị và dịch vụ như KDC Mỹ Phước, KDC Thới Hòa, KDC Bàu Bàng… Đồng thời, tổng công ty cho biết sẽ phân bổ nguồn lực để đầu tư dự án thương mại có sức lan tỏa cao như Trung tâm triển lãm WTC, tòa nhà WTC Tower và dự án phức hợp văn hóa – nhà ga Trung tâm (WTC Gateway). Mặt khác, tổng công ty cùng Sembcorp xây dựng mô hình khu công nghệp Việt Nam Singapore, đó là mô hình Trung tâm đổi mới sáng tạo Việt Nam Singapore tại khu liên hợp công nghiệp – đô thị - dịch vụ vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm sản xuất tiên tiến, trung tâm nghiên cứu về năng lượng tái tạo…

Với tham vọng như trên, ban lãnh đạo Becamex IDC xác định cần tăng vốn, giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước. Tuy nhiên, con đường này khá gian truân. Nhìn lại, từ thời điểm IPO, lên sàn chứng khoán cuối 2017, tổng công ty đã gặp khó trong nỗ lực giảm tỷ lệ sở hữu vốn Nhà nước, các đợt bán vốn chỉ ghi nhận 7,7% vốn thành công phân phối ra ngoài. Một trong nguyên nhân được chuyên gia chỉ ra là do giá khởi điểm quá cao, hạn chế đối tượng tham gia.

Cổ đông từng thắc mắc vì sao lại chào bán với giá cao như vậy và kiến nghị hạ giá, lãnh đạo tổng công ty lý giải, phương án đã báo cáo cổ đông Nhà nước và Thủ tướng Chính phủ. Do đó, doanh nghiệp cần thực hiện theo.

Xét về kết quả kinh doanh, Becamex IDC ghi nhận kết quả kinh doanh rất khả quan nửa đầu năm, doanh thu 4.746 tỷ, gấp 2,4 lần; lãi sau thuế 1.847 tỷ đồng, gấp 4,5 lần. Theo SSI Research, kết quả này đến từ việc tổng công ty đẩy mạnh chuyển nhượng đất tại Thành phố mới Bình Dường giai đoạn 2025 - 2026. Becamex IDC dự kiến chuyển nhượng 20 ha đất bất động sản nhà ở cho các chủ đầu tư thứ cấp, được hỗ trợ bởi tiến độ xây dựng nhanh và nâng cấp hạ tầng sau khi khu vực này sáp nhập hành chính vào TP. HCM. Bên cạnh đó, khu công nghiệp bàu bàng mở rộng dự kiến đi vào hoạt động vào cuối 2025, doanh thu dự báo 1.550 tỷ đồng. Ngoài ra, các liên doanh VSIP và BWID dự kiến đóng góp 2.100 tỷ đồng lợi nhuận.