Nhà quan sát bình luận về cuộc gặp Donald Trum-Tập Cận Bình: "Một cuộc gặp thì chưa chắc làm nên trò trống gì!"

Kế hoạch cho bữa ăn tối giữa hai người sẽ tạo ra một bầu không khí tốt hơn cho đối thoại về thương mại nhưng chỉ một cuộc gặp thì chưa đủ để giải quyết mọi khúc mắc mà cả Mỹ và Trung Quốc đang đối mặt hiện nay, theo các nhà quan sát.

Cuộc điện đàm giữa hai nguyên thủ quốc gia có thể làm gia tăng khả năng 'ngừng bắn' trong cuộc chiến thương mại, nhưng các tranh chấp chiến lược giữa Bắc Kinh và Washington thì còn lâu mới có thể giải quyết nổi, theo nhận định của một cố vấn Chính phủ Trung Quốc và các nhà quan sát.

Trong cuộc điện đàm vào tối hôm thứ Năm vừa qua, ông Tập nói với ông Trump rằng hai bên đều cần phải đưa ra một đề nghị để dàn xếp chấm dứt cuộc chiến thương mại, trong khi ông Trump nói "hai người đã có một cuộc nói chuyện rất dài và chất lượng" về nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có thương mại và Triều Tiên.

Cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai lãnh đạo được cho là đã bắt đầu từ tháng Năm vừa rồi.

Ông Trump đưa ra đề nghị tổ chức một buổi ăn tối theo kiểu phương Tây để mời ông Tập vào ngày 1/12 tới, sau cuộc gặp các nguyên thủ G20, và lời mời này dường như đã được phía Bắc Kinh chấp nhận, theo một nguồn tin thân cận nói với tờ South China Morning Post.

Nguồn tin cũng cho biết bữa ăn sẽ giúp hai nhà lãnh đạo có nhiều thời gian hơn để nói chuyện, tạo ra bầu không khí thuận lợi nhằm có thêm các cuộc đàm phán.

Hãng tin Bloomberg dẫn các nguồn tin giấu tên nói rằng ông Trump đã thúc giục nhóm làm việc của mình bắt đầu soạn thảo các điều khoản cho một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, cho dù cố vấn thương mại Larry Kudlow sau đó phủ nhận tin tức này.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng (Lu Kang) đã bày tỏ sự lạc quan về cuộc điện đàm này và nhận xét nó vô cùng tích cực (extremely positive).

"Hai nhà lãnh đạo đã đồng ý tăng cường trao đổi kinh tế", ông này nói dù không đưa ra dấu hiệu nào cho thấy liệu họ đã có được bất kỳ tiến bộ nào trong việc giải quyết tranh chấp thương mại hay không.

Cho dù những thông điệp tích cực được phía Bắc Kinh đưa ra, các nhà phân tích bày tỏ các ý kiến thực tế hơn trước những gì có thể đạt được trong cuộc gặp giữa hai nguyên thủ, dựa trên những khác biệt rất lớn giữa hai bên trong các vấn đề chiến lược cũng như ý thức hệ, cũng như sự thù địch ngày càng tăng đối với Trung Quốc tại Hoa Kỳ.

Thời Ân Hoằng (Shi Yinhong), Giáo sư về quan hệ quốc tế của Đại học Nhân dân Trung Quốc, một cố vấn của Bắc Kinh cho biết: "Kết quả tốt nhất có thể của cuộc gặp giữa ông Tập và ông Trump sẽ là việc dừng áp đặt thuế quan từ cả hai phía nhưng Mỹ chắc hẳn sẽ tiếp tục phong tỏa toàn bộ đối với việc phát triển công nghệ của Trung Quốc".

"Căng thẳng song phương về các vấn đề chiến lược như Đài Loan, Biển Đông và chạy đua vũ trang sẽ tiếp tục và có thể có nguy cơ leo thang. Tôi rất thận trọng về kết quả của cuộc gặp này", ông Thời nhận xét.

Ông cũng nói thêm là theo ông, Trung Quốc chỉ có một vai trò hạn chế trong vấn đề Triều Tiên. Bắc Kinh sẽ không muốn mạo hiểm tạo ra nguy hiểm cho các mối quan hệ mới được cải thiện với Bình Nhưỡng và kết quả là "có rất ít công cụ để làm được điều này".

Trong khi đó, Jake Parker, Phó chủ tịch phụ trách các hoạt động tại Trung Quốc của Hội đồng Kinh doanh Mỹ-Trung nói cuộc điện đàm giữa hai nguyên thủ đã tạo ra một cơ hội để hai nước thảo luận về các tranh chấp, từ việc cân bằng lại cán cân thương mại tới việc chuyển giao công nghệ cho Trung Quốc. Tất nhiên, chả ai trong số họ có thể dễ dàng giải quyết các bất đồng này.

"Có quá nhiều phức tạp để có thể giải quyết nội trong một cuộc gặp gỡ, nhưng các nhà lãnh đạo có thể đặt nền tảng cho các phương cách tiến hành sau này", ông Parker nhận xét.

Mặc dù những hứa hẹn được đưa ra sau cuộc điện đàm, mức độ căng thẳng giữa hai quốc gia tiếp tục được chứng minh chỉ vài giờ sau đó, khi phía Mỹ chính thức khởi kiện chống lại công ty công nghệ Trung Quốc Fujian Jinhua Integrated Circuit Co cũng như đối tác Đài Loan của công ty này.

Washington cáo buộc hai công ty này đã đánh cắp các bí mật thương mại từ nhà sản xuất các con chip nhớ của Mỹ Micron Technology, nhưng Bộ Thương mại Trung Quốc phản đối cáo buộc và yêu cầu phía Mỹ "khắc phục các sai lầm".

Lu Xiang, chuyên gia về các vấn đề của Mỹ tại Viện khoa học xã hội Trung Quốc nói rằng: "Trung Quốc đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu "tệ nhất trong các tình huống xấu" với Mỹ và nói thêm rằng bất cứ sự leo thang nào cũng sẽ là đòn chí mạng cho thị trường chứng khoán Mỹ, vốn đang chao đảo hiện nay.

"Thật khó mà biết điều mà ông Trump muốn nhất từ phía Trung Quốc là gì" bởi một chính quyền đang bị phân mảnh, vẫn chưa cân bằng được các ưu tiên của các nhóm lợi ích khác nhau như Chính quyền Mỹ hiện nay, ông nói.

"Nếu nhìn vào độ tin cậy của các chính sách nghèo nàn mà ông Trump đưa ra trong năm vừa qua, chúng ta cũng không nên hy vọng quá nhiều", ông Lu nói.

James Zimmerman, một đối tác của Văn phòng luật sư Perkins Coie ở Bắc Kinh, người cũng từng là Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Trung Quốc đặt câu hỏi về sự chân thành của ông Trump với một thỏa thuận thương mại có thể có.

"Cái gọi là chỉ thị của ông Trump với nhân viên để soạn thảo một dự thảo thỏa thuận là một cử chỉ hão huyền hay một động thái phô trương, thậm chí cả hai", ông Zimmerman bình luận.

Ông Zimmerman cũng nói việc công bố cáo trạng chống lại công ty công nghệ cao của Trung Quốc là "một diễn biến chính trị nhiều hơn bất kỳ điều gì khác", và điều này khó mà đưa hai nước lại gần hơn trong việc giải quyết các bất đồng sẵn có.

Tuy nhiên, cuộc điện đàm giữa hai nguyên thủ cũng giúp cải thiện được tâm lý thị trường với việc cổ phiếu và tỉ giá đồng nhân dân tệ/USD đã tăng trở lại trong đêm thứ Năm và sáng thứ Sáu. Nó cũng thúc đẩy các suy đoán về chuyến thăm tới Mỹ của Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc (Liu He), vốn được lên kế hoạch cho tháng Chín vừa qua nhưng đã bị hoãn lại vì các leo thang trong cuộc chiến thương mại, có thể được khởi động trở lại.

Washington và Bắc Kinh đã bị cầm chân trong cuộc chiến thương mại kể từ tháng Bẩy vừa qua, khi cả hai bên đều áp mức thuế quan lên tới 25% cho các sản phẩm nhập khẩu của nhau. Ông Trump còn thậm chí đe dọa mở rộng thuế quan với tất cả hàng xuất khẩu của Trung Quốc tới Mỹ một khi không đạt được thỏa thuận nào trong cuộc gặp tới ở Argentina.

Căng thẳng tiếp tục gia tăng trong những tháng gần đây khi các quan chức Mỹ cáo buộc Trung Quốc can thiệp vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, tiến hành gián điệp trên mạng...

"Chúng ta sẽ xem những gì sẽ diễn ra tại Thượng đỉnh G20 và với các cuộc đàm phán của ông Lưu Hạc nhưng tôi không quá lạc quan về những gì có thể thu được từ các sự kiện này", ông Zimmerman nói.

Trong cuộc trò chuyện điện thoại vào tháng Năm, cả ông Tập và ông Trump đều đưa ra việc giải quyết các bất đồng thương mại nhưng các cuộc đàm phán kết thúc trong bế tắc và chỉ sau đó vài tuần, các mức thuế quan đầu tiên đã được áp đặt.

(Theo SCMP)

Bài liên quan

Lãnh đạo Trung Quốc thừa nhận nước này đang phải đối mặt với những tác động xấu của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Chuyên gia: Nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, nhưng điều tồi tệ nhất còn chưa đến

Bloomberg: Không bán được hàng cho Trung Quốc, tàu đậu tương Mỹ chạy sang cảng Bà Rịa- Vũng Tàu, Việt Nam

Nhiều công ty Mỹ sẽ rời cơ sở sản xuất khỏi phía Nam Trung Quốc