Nên phân bổ tài sản thế nào trong giai đoạn hiện nay?

Trong thời gian gần đây, "thị trường biến động" là cụm từ thường được nhắc đến. Trên thị trường chứng khoán, VN-Index đã có phiên giảm hơn 100 điểm (phiên 9/3), một trong những mức giảm kỷ lục trong lịch sử, đẩy nhà đầu tư vào tâm lý thận trọng. Không chỉ chứng khoán, vàng thế giới đã ghi nhận những mức cao kỷ lục, thậm chí vượt qua ngưỡng 5.900 USD/oz. Tuy nhiên, đà tăng này nhanh chóng đảo chiều khi áp lực chốt lời gia tăng.

Điều này cho thấy ngay cả tài sản trú ẩn truyền thống cũng đang biến động khó lường. Cộng thêm việc giá dầu vượt 100 USD/thùng do căng thẳng Trung Đông, kéo theo nguy cơ lạm phát quay lại, và mặt bằng lãi suất trong nước nhích lên từ đầu năm 2026… toàn bộ những yếu tố này khiến thị trường càng trở nên nhạy cảm hơn.

Trong Chương trình Hộp Tài sản, Bà Lục Kim Thanh, Giám đốc Khối Kinh doanh số, CTCP Chứng khoán Kafi cho biết, lịch sử thị trường tài chính cho thấy đây không phải điều bất thường.

Theo đó, mỗi khi thế giới bước vào chu kỳ chuyển dịch chính sách, ví dụ như hiện nay, khi lãi suất huy động và cho vay tại Việt Nam đang tăng dần trở lại sau một thời gian dài thấp thì thị trường tài sản cũng sẽ thường phản ứng theo. Trong quá khứ cũng đã từng nhiều lần giá vàng, giá dầu và tỷ giá biến động trong các giai đoạn địa chính trị căng thẳng trên thế giới. Lần này khác ở chỗ tốc độ biến động diễn ra rất nhanh, nhất là khi thông tin lan truyền theo thời gian thực.

"Vì vậy, hiện tượng này mang tính chu kỳ. Điều quan trọng là nhà đầu tư có chiến lược quản trị và phân bổ tài sản phù hợp", bà Kim Thanh cho biết.

Dữ liệu trước đây cho thấy, tại cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, chỉ số S&P500 giảm 38,5% trong năm 2008, giá dầu từ 147 USD/thùng (tháng 7/2008) rơi còn gần 36 USD/thùng cuối năm 2008. Trong khi đó, giá vàng lại tăng mạnh khi nhà đầu tư chuyển sang tài sản trú ẩn, hay giai đoạn khủng hoảng năng lượng 2022–2023, giá dầu Brent tăng vượt 120 USD/thùng, làm lạm phát Mỹ tăng lên đỉnh 9,1%, mức cao nhất 40 năm, chứng khoán toàn cầu giảm mạnh. So với các mốc này, năm 2026 không phải là “hiếm”, nhưng biến động diễn ra nhanh hơn vì thông tin lan truyền theo thời gian thực.

Trong bối cảnh trên, chuyên gia này khuyến nghị nhà đầu tư có thể thực hiện 2 chiến lược đó là tối ưu dòng tiền linh hoạt và tăng trưởng tài sản trung và dài hạn.

Cụ thể, khi các kênh tài sản lên xuống mạnh như chứng khoán giảm sốc, vàng biến động khó lường, lãi suất lại đang trên xu hướng tăng thì điều quan trọng nhất là đừng dồn toàn bộ tài sản vào một kênh duy nhất. Nhà đầu tư nên chia tiền thành hai rổ tài sản rõ ràng.

Thứ nhất là rổ dòng tiền linh hoạt (an toàn và ngắn hạn). Trong đó, một rổ dành cho tiền cần sử dụng trong 1–3 tháng hoặc tiền chờ cơ hội với các sản phẩm ngắn hạn như trái phiếu ngân hàng 90 ngày, lợi suất tốt và không bị ảnh hưởng nhiều bởi các cú sốc thị trường hàng ngày.

Thứ hai là rổ tăng trưởng (trung và dài hạn), trong đó một rổ dành cho phần muốn tăng tài sản bền vững, đặc biệt là khi nền kinh tế Việt Nam vẫn được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2026 với các chiến lược đầu tư theo danh mục thông minh rất phù hợp cho những người bận rộn hoặc không theo dõi thị trường hàng ngày.

Danh mục tài sản rủi ro (cổ phiếu, chứng quyền) nên được giảm về dưới 30%, tạm thời nên phân bổ nhiều hơn vào nhóm tài sản có lợi suất ổn định (tiền gửi, trái phiếu). Tiếp theo, cần duy trì ít nhất 30% tiền mặt trong tài khoản, ở giai đoạn này, tiền mặt không phải là gánh nặng, tiền mặt là “vũ khí” mạnh mẽ nhất.

Nếu nhà đầu tư theo đuổi chiến lược đầu tư một cách mạo hiểm, thì tỷ lệ sử dụng margin không nên vượt quá 30% giá trị danh mục. Nếu muốn “bắt đáy” cổ phiếu, chỉ nên mua tối đa 30% lượng cổ phiếu dự định mua để lấy vị thế, còn lại sẽ phân bổ sau. Thị trường biến động là cơ hội thích hợp để chuyển từ chiến lược “ổn định tài sản” sang “gia tăng tài sản”, tuy nhiên điều quan trọng nhất vẫn là tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi.