Metro Sài Gòn nợ như chúa chổm
Tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội 7 tháng đầu năm, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong đã đồng ý tạm ứng 500 tỷ đồng vốn ngân sách trả nợ cho các nhà thầu thi công tuyến đường sắt đô thị (metro) số 1 để tránh nguy cơ lãn công song số tiền trên chỉ như muối bỏ biển.
Chậm vốn, chậm tiến độ
Tuyến metro 1 dài gần 20 km, đi qua các quận 1, 2, 9, Bình Thạnh, Thủ Đức (TP HCM) và huyện Dĩ An (Bình Dương), trong đó 2,6 km đi ngầm (3 nhà ga) và hơn 17 km đi trên cao (11 nhà ga). Công trình dự kiến đưa vào khai thác năm 2020. Tính đến cuối tháng 7, tuyến metro 1 (Bến Thành – Suối Tiên) đã hoàn thành 67,4% khối lượng thi công với chiều dài 17,2 km. Dự kiến trong tháng 8/2017 các nhà thầu sẽ lắp đường ray.
Phó chủ tịch UBND TPHCM Lê Thanh Liêm cho biết nhu cầu vốn ODA nguồn ngân sách Trung ương cấp phát giai đoạn 2016-2020 cho dự án tuyến metro số 1 là hơn 20.900 tỷ đồng. UBND TPHCM đã ba lần kiến nghị Thủ tướng bố trí đủ vốn nhưng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) mới bố trí 7.500 tỷ cho dự án tuyến metro số 1. Với số vốn này, TPHCM chỉ đáp ứng được 39% nhu cầu vốn.
Do không đảm bảo tiến độ thanh toán theo hợp đồng nên một số nhà thầu đã có văn bản đề nghị giãn tiến độ thi công và có thể sẽ dừng thi công nếu tiến độ giải ngân vẫn tiếp tục chậm trễ như hiện nay.
Theo Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị TPHCM Lê Nguyễn Minh Quang, trong năm 2017, tuyến metro số 1 cần hơn 5.400 tỷ đồng, trong khi vốn Trung ương bố trí về thành phố là 2.100 tỷ đồng. Số tiền trên chỉ gần đủ trả nợ nhà thầu (1.339 tỷ đồng) và tiền tạm ứng 900 tỷ từ ngân sách của UBND TPHCM để nhà thầu thanh toán lương, thưởng cho công nhân về quê ăn Tết.
“Chúng tôi đang thúc nhà thầu sớm hoàn thành tiến độ dự án càng sớm càng tốt. Nhà thầu chấp thuận và làm quyết liệt nhưng họ cũng gay gắt trong việc yêu cầu thanh toán theo đúng tiến độ “, ông Quang cho hay.
Nghiêm trọng hơn, tình trạng “giật gấu, vá vai” trong quá trình thực hiện dự án tuyến metro số 1 đã ảnh hưởng đến nhiều dự án khác. Ông Lê Nguyễn Minh Quang cho biết khi đặt vấn đề về tài trợ vốn ODA cho một số tuyến metro khác, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản JICA nói thẳng “trước khi bàn chuyện đó thì phải bàn việc thanh toán”.
“Từ thực tế của tuyến metro số 1, JICA rất quan ngại trong việc bố trí vốn cho các dự án khác… Các nhà tài trợ rất bức xúc, cho rằng tiền họ lo được nhưng chúng ta bị vòng lẩn quẩn và không thanh toán được”, ông Quang nói.
Nợ đầm đìa, vì đâu?
Theo ông Quang, vấn đề lớn nhất của tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên hiện nay là phân bổ vốn từ Trung ương. Từ tháng 9/2016, Bộ Tài chính đã yêu cầu Kho bạc Nhà nước không thanh toán tiếp bởi vì đã thanh toán vượt vốn ODA của năm 2016.
Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đào Quang Thu cho hay vốn trung hạn trong khoảng 300.000 tỷ đồng của Trung ương thì đã bố trí cho TPHCM 15.000 tỷ đồng. Số tiền này là đã phân bổ hết theo khuôn khổ pháp lý phê duyệt các dự án của TPHCM.
Đối với tuyến metro số 1, trước kia Thủ tướng phê duyệt tổng vốn đầu tư dự án là 19.000 tỷ đồng nhưng hiện nay TPHCM đề nghị tăng lên 47.000 tỷ đồng. Việc tăng vốn gấp gần 3 lần ban đầu chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Bộ KH&ĐT tiếp tục phân bổ vốn là việc chẳng đặng đừng để tránh công trình ngưng trệ do đang thi công dở dang.
“Nghị quyết số 49 của Quốc hội quy định các dự án đang làm hoặc chưa làm nhưng tổng vốn đầu tư từ 35.000 tỷ đồng trở lên là dự án quan trọng quốc gia, phải báo cáo Quốc hội. Dự án tuyến metro số 1 đã tăng lên 47.000 tỷ đồng rồi, phải báo cáo Quốc hội cho chủ trương chứ còn không thì chắc là chịu, không dám làm”, ông Thu nói.
Theo TS Nguyễn Bách Phúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Khoa học công nghệ & Quản lý TPHCM (HASCON), trước năm 2006, Quốc hội đã có Nghị quyết 66, bất cứ dự án nào có vốn đầu tư trên 20.000 tỷ đồng thì Chính phủ phải trình báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để Quốc hội xem xét và bỏ phiếu thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư.
Năm 2007, khi TPHCM trình dự án này, tổng dự toán công trình là 1,09 tỷ USD (tương đương 19.000 tỷ đồng), dưới mức 20.000 tỷ đồng Quốc hội hạn định nên TPHCM chỉ cần trình Thủ tướng phê duyệt.
Năm 2010, Quốc hội có nghị quyết mới, nâng mức 20.000 tỷ lên 35.000 tỷ đồng, có nghĩa, những công trình trên 35.000 tỷ đồng thì phải trình Quốc hội. TPHCM đã điều chỉnh dự án vào năm 2011, nâng tổng mức đầu tư lên 2.49 tỷ USD (tương đương 47.000 tỷ đồng), tăng gấp 2,4 lần so với thời điểm ban đầu và cao hơn hạn mức 35.000 tỷ đồng của Quốc hội nhưng TPHCM lại không trình Quốc hội thông qua. Đây là một thiếu sót rất lớn cần phải xem xét một cách nghiêm túc.
Đáng nói hơn, sau khi điều chỉnh tăng vốn, TPHCM đã cho khởi công dự án vào tháng 8/2012 khi Quốc hội chưa thông qua chủ trương đầu tư.
Theo UBND TPHCM, nguyên nhân dự án “đội vốn” là do biến động giá nguyên - nhiên liệu, tỷ giá ngoại hối, việc tăng lương tối thiểu từ năm 2006 đến 2009, đầu tư đầu máy, toa xe, trang thiết bị nhà ga, các trang thiết bị, hệ thống tiên tiến... nâng cao hiệu quả khai thác.
"Từ thực tế của tuyến metro số 1, JICA rất quan ngại trong việc bố trí vốn cho các dự án khác…. Các nhà tài trợ rất bức xúc, cho rằng tiền họ lo được nhưng chúng ta bị vòng lẩn quẩn và không thanh toán được"
Đội vốn
Ngoài tuyến metro số 1, tuyến metro số 2 và số 5 cũng đội vốn rất cao so với dự toán ban đầu. Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị, tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) đang được đề xuất điều chỉnh tổng mức đầu tư lên 2.152,36 triệu USD (tương đương 47.605 tỷ đồng, tăng khoảng 56,6% so với tổng mức đầu tư được duyệt năm 2010). Ba khoản chi phí tăng mạnh nhất tại dự án này là bồi thường giải phóng mặt bằng tăng từ 119,38 triệu USD lên 197,88 triệu USD; xây lắp và mua sắm từ 748,11 lên 1.198 tỷ đồng; chi phí dự phòng tăng từ 263 triệu USD lên 368 triệu USD.
Riêng tuyến số 5 (giai đoạn 1) dài gần 9 km (ngã tư Bảy Hiền - Cầu Sài Gòn) khi đăng ký danh mục dự án ODA chỉ ước khoảng 833 triệu EURO (năm 2011). Tuy nhiên, tính đến nay tổng mức đầu tư dự án này ước khoảng hơn 1,5 tỷ EURO (tăng 87%). Nguyên nhân làm thay đổi tổng mức đầu tư là do tính toán lại khối lượng toàn bộ dự án, bổ sung 5% chi phí quản lý dự án, 7% chi phí tư vấn xây dựng theo quy định mới...
Đánh giá về nguyên nhân đội vốn, Ban quản lý đường sắt đô thị TP HCM cho rằng do chủ đầu tư, các tư vấn lập dự án và tư vấn thẩm tra trong nước chưa có kinh nghiệm, dẫn đến việc tính toán chưa sát thực tế. Các chi phí xây dựng, giải phóng mặt bằng, quản lý dự án tính theo quy định trong nước nên rất thấp. Đồng thời do các dự án chậm triển khai nên chịu ảnh hưởng của trượt giá, lạm phát.
Theo quy hoạch đã được Chính phủ phê duyệt, TPHCM có 8 tuyến metro gồm: Tuyến số 1: Bến Thành - Suối Tiên dài gần 20 km (dự kiến kéo dài đến Bình Dương); Tuyến số 2: Thủ Thiêm - Khu đô thị Tây Bắc Củ Chi khoảng 48 km (làm trước đoạn Bến Thành - Tham Lương).
Ngoài ra, tuyến 3A: Bến Thành - Tân Kiên khoảng 20 km; Tuyến 3B: Ngã sáu Cộng Hòa - Hiệp Bình Phước dài hơn 12 km; Tuyến số 4A: Cầu Bến Cát - Khu đô thị Hiệp Phước dài 36 km; Tuyến 4B: Ga Công viên Gia Định - Ga Lăng Cha Cả dài 5,2 km; Tuyến số 5: Cầu Sài Gòn - bến xe Cần Giuộc (khoảng 17 km); Tuyến số 6: Bà Quẹo - vòng xoay Phú Lâm (dài hơn 6 km).
Theo Tiền Phong
Tags:
Tags:
- Cùng chuyên mục
Dự án bột giấy 10.000 tỷ ở Quảng Ngãi kéo dài 15 năm, khi nào hoàn thành?
Được cấp phép đầu tư lần đầu từ năm 2011, dự án Nhà máy Bột - Giấy VNT19 có tổng vốn khoảng 10.000 tỷ đồng đã trải qua 6 lần điều chỉnh tiến độ. Theo điều chỉnh mới nhất, dự án dự kiến đưa vào hoạt động cuối quý IV/2026.
Đầu tư - 10/08/2026 14:40
Hàng nghìn căn hộ tại Gia Lai đủ điều kiện được mở bán
Hàng loạt dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội tại Gia Lai vừa được xác nhận đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, góp phần bổ sung nguồn cung đáng kể cho thị trường bất động sản địa phương.
Đầu tư - 10/08/2026 10:47
CEO Nestlé Việt Nam: Nên chuyển từ 'nhà đầu tư nước ngoài' sang 'đối tác đầu tư'
Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam Binu Jacob cho rằng cách gọi "đối tác đầu tư" phản ánh đúng hơn cam kết dài hạn, quyền hạn và trách nhiệm của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam.
Đầu tư - 10/08/2026 06:45
Những 'siêu ưu đãi' chưa từng có tại Trung tâm tài chính TP.HCM
Trong bối cảnh TP.HCM đang dồn lực xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (IFC), hàng loạt cơ chế vượt trội về thuế, ngoại hối và visa đang được kích hoạt nhằm thu hút những "sếu đầu đàn" tài chính từ Lục địa Già - châu Âu.
Đầu tư - 09/08/2026 15:03
Khó khăn tài chính, Việt Á xin rút khỏi dự án thép gần 1.200 tỷ tại Nghệ An
CTCP Tập đoàn Đầu tư Thương mại Công nghiệp Việt Á (Việt Á Group) vừa có văn bản gửi UBND tỉnh Nghệ An đề nghị thôi không thực hiện Dự án Tổ hợp nhà máy sản xuất kết cấu thép và dây cáp điện Việt Á, với tổng vốn đầu tư hơn 1.128 tỷ đồng. Doanh nghiệp cho biết không còn đủ điều kiện tài chính để tiếp tục triển khai dự án trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động.
Đầu tư - 09/08/2026 13:00
Phương Nam đóng cửa nhà sách 44 năm tuổi giữa lúc giá thuê mặt bằng TP.HCM neo cao
Nhà sách Phương Nam Phú Thọ sẽ khép lại hành trình 44 năm hoạt động tại TP.HCM. Việc đóng cửa diễn ra trong bối cảnh chủ chuỗi Nhà sách Phương Nam báo lỗ hơn 15 tỷ đồng trong quý II, trong khi giá thuê mặt bằng bán lẻ tại TP.HCM vẫn duy trì ở mức cao.
Đầu tư - 08/08/2026 15:14
Dòng vốn FDI tiếp tục tập trung vào công nghiệp điện tử ở Bắc Ninh
Các dự án FDI được trao giấy chứng nhận tại Bắc Ninh mới đây phần lớn tập trung vào điện tử, linh kiện, thiết bị bán dẫn và công nghệ phục vụ sản xuất thông minh.
Đầu tư - 08/08/2026 06:45
Doanh nghiệp thuộc Muyuan đầu tư hơn 3.600 tỷ vào ngành chăn nuôi Gia Lai
Công ty TNHH Thịnh Phát - Muyuan Gia Lai (thuộc Công ty TNHH Muyuan Việt Nam) sẽ đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi tại Gia Lai thông qua hai dự án trang trại heo công nghệ cao và nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi, tổng vốn hơn 3.600 tỷ đồng
Đầu tư - 08/08/2026 06:45
Liên danh ACD - Phúc Đồng làm nhà ở xã hội hơn 818 tỷ ở Đà Nẵng
Dự án Nhà ở xã hội tại khu đất số 10 Trịnh Công Sơn với tổng vốn đầu tư hơn 818 tỷ đồng, do Liên danh CTCP phát triển nhà ACD - CTCP phát triển nhà Phúc Đồng thực hiện.
Đầu tư - 07/08/2026 17:41
7 tháng hút gần 10 tỷ USD FDI: TP.HCM sắp 'chạm trần' mục tiêu cả năm
Mới qua 7 tháng đầu năm 2026, TP.HCM đã thu hút hơn 9,8 tỷ USD vốn FDI, đạt tới 89,4% kế hoạch năm và tăng hơn 44% so với cùng kỳ. Với tốc độ bứt phá này, Thành phố đang tiến rất gần đến cột mốc 11 tỷ USD, tạo đà mạnh mẽ cho mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%.
Đầu tư - 07/08/2026 15:29
Nghệ An đề xuất đầu tư 400 tỷ xây dựng Bệnh viện Sản Nhi cơ sở 2
Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An vừa đề xuất chủ trương đầu tư dự án xây dựng Bệnh viện Sản Nhi - Cơ sở 2 với tổng mức đầu tư dự kiến 400 tỷ đồng nhằm bổ sung khoảng 300 giường bệnh và giảm áp lực quá tải.
Đầu tư - 07/08/2026 14:07
Làn sóng đầu tư căn hộ cho thuê nở rộ ở Đà Nẵng
Làn sóng đầu tư căn hộ cho thuê đang bùng nổ tại Đà Nẵng khi hàng loạt tòa căn hộ quy mô 10-20 phòng liên tiếp được xây dựng, đặc biệt ở các khu vực ven biển và đô thị mới.
Đầu tư - 07/08/2026 10:19
Đà Nẵng đầu tư thêm hơn 6.200 tỷ vào hạ tầng cảng Liên Chiểu
Với tổng vốn đầu tư hơn 6.200 tỷ đồng, Đà Nẵng sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dùng chung tại cảng Liên Chiểu, gồm đê chắn sóng, bến hàng lỏng, đường giao thông và tuyến đường sắt kết nối…
Đầu tư - 07/08/2026 06:45
Tháp Empire City 88 tầng sẽ đi về đâu khi Keppel rút lui?
Tập đoàn Keppel (Singapore) đã thông báo thoái toàn bộ 40% vốn tại dự án Empire City với giá 270 triệu USD. Động thái rút lui của "ông lớn" ngoại này giữa lúc dự án còn nhiều vướng mắc pháp lý khiến tương lai tòa tháp biểu tượng 88 tầng tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm tiếp tục đối mặt với những dấu hỏi lớn về tiến độ triển khai.
Đầu tư - 06/08/2026 17:38
FPT trở thành đối tác toàn cầu của OpenAI
FPT vừa được OpenAI công nhận là đối tác toàn cầu (Select Partner), qua đó cùng triển khai các giải pháp AI cho doanh nghiệp trên quy mô lớn, với trọng tâm là chuyển đổi số và an ninh mạng.
Công nghệ - 06/08/2026 15:27
Liên danh Phúc Tuấn – Vinh Homes làm dự án nhà ở hơn 1.500 tỷ tại Nghệ An
Dự án nhà ở xã hội Phúc Tuấn do liên danh CTCP Xây dựng và Phát triển nhà Phúc Tuấn và CTCP Đầu tư và Phát triển Vinh Homes làm chủ đầu tư được thực hiện trên diện tích 49.300 m2, với tổng mức đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng.
Đầu tư - 06/08/2026 14:26
- Đọc nhiều
-
1
6 doanh nghiệp vàng vi phạm thuế gần 100 tỷ đồng
-
2
Mi Hồng: Từ tiệm vàng nhỏ bên chợ Bà Chiểu đến thương hiệu gần 40 năm tuổi
-
3
Trước thềm nâng hạng: 4 'ẩn số' BSR, DGC, GEE và KDH
-
4
Tháp Empire City 88 tầng sẽ đi về đâu khi Keppel rút lui?
-
5
THACO sẽ đầu tư 12.300 tỷ phát triển sâm Ngọc Linh ở Đà Nẵng
Đáng đọc
- Đáng đọc
Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về FDI
Sự kiện - Update 1 month ago
Đổi vàng lấy nhà: Lối mở mới cho bài toán vốn bất động sản?
Tài chính - Update 2 month ago
[Café cuối tuần] Khi bất động sản phải quay về đúng giá trị
Đầu tư - Update 2 month ago
