Mặt bằng thuế quan Việt Nam đang thấp hơn nhiều với mức Mỹ tính toán

Một trong những nội dung được báo chí quan tâm tại cuộc họp báo thường kỳ quý I/2025 của Bộ Tài chính chiều 03/04 là việc Mỹ áp thuế đối ứng 46% đối hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam.

Ông Trương Bá Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chính sách Thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) cho biết mặt bằng thuế quan của Việt Nam đang thấp hơn rất nhiều so với mức 90% hoặc 46% mà Mỹ đang tính toán.

Theo ông Tuấn, cần phải làm rõ ngoài yếu tố thuế thì lý do gì mà phía Mỹ cân nhắc đưa ra con số áp thuế 46%, để từ đó chúng ta sẽ có những giải pháp phù hợp giải quyết tình hình này.

Ông Tuấn cho biết, trước đó, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 73/2025/NĐ-CP trong đó giảm thuế suất thuế nhập khẩu đối 16 nhóm mặt hàng. Đây là nỗ lực lớn của Việt Nam trong việc cân bằng thương mại đối với các đối tác chiến lược toàn diện nói chung và Mỹ nói riêng.

“Khi tham mưu sửa Nghị định 73/NĐ-CP, chúng tôi đã rà soát lại toàn bộ thuế với hàng nhập khẩu như thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt…Đó là căn cứ để đề xuất mức thuế suất cân bằng giữa Việt Nam và các đối tác thương mại. Tuy nhiên, nếu chiếu vào con số mà phía Mỹ công bố sáng nay thì nó không thuần túy là yếu tố thuế. Do đó phải tìm hiểu kỹ và nhanh căn cứ của họ để có giải pháp phù hợp bởi vì nếu thuần túy yếu tố thuế thì không đến mức như vậy…”- ông Tuấn nói.

Cũng theo ông Tuấn, chênh lệch bình quân giữa mức thuế suất nhập khẩu MFN giữa Việt Nam và Mỹ hiện nay không quá cao nên các giải pháp ứng phó phi thuế quan sẽ đóng vai trò quyết định trong vấn đề này.

Những ngành nào bị tác động mạnh

Liên quan đến những nhóm hàng hóa nào sẽ bị ảnh hưởng bởi mức thuế đối ứng 46% mà Mỹ công bố sáng nay, ông Tuấn cho rằng những ngành có tỷ trọng xuất khẩu vào thị trường lớn như linh kiện điện tử, dệt may, da giày, gỗ, thủy sản…sẽ chịu áp lực lớn.

Chủ trì cuộc họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cũng khẳng định, Việt Nam đã rất chủ động để rà soát, điều chỉnh mức thuế nhập khẩu, đặc biệt là nhập khẩu từ Mỹ. Mục tiêu nhìn vào tương lai giúp tăng kim ngạch nhập khẩu hướng tới cân bằng thương mại tốt hơn.

Tuy nhiên Thứ trưởng Chi cho rằng việc này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác chứ không chỉ phụ thuộc riêng vào thuế

“Nguyên nhân thì Bộ Tài chính và các cơ quan chức năng đang tích cực nghiên cứu và tìm hiểu”- Thứ trưởng thông tin. Đồng thời cho rằng, sâu xa là chúng ta hướng tới cân bằng thương mại chứ không ai muốn chênh lệch.

“Cân bằng thì phải phát triển, tức là kim ngạch lớn hơn nhưng không cần phải giải quyết bằng biện pháp thuế. Đó mới là giải pháp..,”- Thứ trưởng bày tỏ quan điểm.

Chính vì vậy, Thứ trưởng cho rằng Việt Nam cần kiên trì, kiên trì tìm ra giải pháp, kiên trì trao đổi, chia sẻ với các bên đối tác thương mại để hướng tới cân bằng thương mại.

“Cân bằng thương mại theo nghĩa phát triển vừa tăng kim ngạch vừa không tăng thuế để người dân cả hai nước cùng được hưởng lợi từ việc phát triển thương mại đó mới là quan trọng”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Vào lúc 16:00 ngày 2/4/2025 (giờ bờ Đông, Washington DC), tại Vườn Hồng, Nhà Trắng (Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công bố chính sách thuế quan mới áp dụng cho tất cả các đối tác thương mại lớn của Mỹ. Sự kiện này cũng được Mỹ gọi là “Ngày Giải phóng” (Liberation Day) - thời khắc mà Mỹ “giành lại chủ quyền kinh tế”.
Theo chính sách mới này, từ ngày 5/4/2025, mức thuế cơ bản 10% sẽ được áp dụng đối với mọi hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác thương mại của Mỹ. Và từ ngày 9/4, mức thuế “có đi có lại” cao hơn sẽ áp lên hơn 60 quốc gia mà Mỹ gọi là “gây mất cân bằng thương mại”, trong đó có Việt Nam.