Lựa chọn thầu cao tốc Bắc - Nam: Ngoài năng lực, kinh nghiệm cần xét cả 'hạnh kiểm'

Ban Quản lý Dự án Thăng Long và Ban Quản lý Dự án 7 vừa tổ chức đóng, mở thầu 13/13 gói thầu của 3 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông (Mai Sơn - Quốc lộ 45, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây) được đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước. Từ khi phát hành hồ sơ mời thầu đến nay, đã có 354 bộ hồ sơ được bán ra.

Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể cũng đã chỉ đạo công tác lựa chọn nhà thầu phải bảo đảm công khai, minh bạch, công bằng và hiệu quả. Việc lựa chọn được các nhà thầu thực sự đáp ứng năng lực, có kinh nghiệm chính là yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng và tiến độ thi công đối với 3 tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông được chuyển đổi sang hình thức đầu tư công.

Tuy nhiên, trước khi tìm được nhà thầu cho 3 dự án này, hàng loạt vấn đề được dư luận quan tâm. Bởi lẽ, Bộ GTVT tuyên bố sẽ chọn nhà thầu có năng lực về nhân lực, trang thiết bị, tài chính, kinh nghiệm… nhưng lại "quên" đề cập những nhà thầu từng vi phạm tại các dự án trước đó.

Liệu những nhà thầu này có được ứng tuyển không? Rủi ro hoàn toàn có thể xảy ra khi nhà thầu trúng thầu tại Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông nhưng lại bị kết luận có sai phạm tại Dự án Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi do quá trình điều tra của cơ quan chức năng vẫn chưa kết thúc.

Về vấn đề này, đại biểu Lưu Bình Nhưỡng, Phó trưởng Ban Dân nguyện của Quốc hội, cho rằng các cơ quan, đại biểu Quốc hội phải tham gia giám sát xuyên suốt việc thực hiện Nghị quyết 117 tại cao tốc Bắc - Nam phía Đông, không để xảy ra những sai phạm như tại đoạn cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Công tác sàng lọc tuyển chọn nhà thầu cần phải công khai, đúng luật, kiên quyết loại bỏ những nhà thầu dính phốt sai phạm. Những ứng viên dự thầu từng bị "điểm danh" liên quan đến sai phạm, như trường hợp các công ty bị Bộ Công an nêu tên tại tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, phải bị điểm âm về năng lực và "hạnh kiểm".

"Tôi cho rằng Bộ GTVT cần tuyển chọn những nhà thầu có đủ năng lực thực tế đã được minh chứng qua các công trình giao thông trọng điểm quốc gia. Đặc biệt, nên ưu tiên tuyển chọn những nhà thầu không chỉ bảo đảm tốt chất lượng công trình, được xã hội đánh giá cao mà còn tiết giảm đáng kể cho ngân sách nhà nước", ông Lưu Bình Nhưỡng nêu ý kiến.

Tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi vừa đưa vào vận hành đã hư hỏng không chỉ khiến ngân sách chịu thêm nhiều gánh nặng và thiệt hại mà còn là cú sốc về niềm tin, dấy lên sự lo ngại của xã hội đối với công tác đầu tư công. Những nhà thầu không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu thiết kế dự án cao tốc Đà Nẵng – Quãng Ngãi bị Bộ Công an điểm danh vẫn đang ám ảnh lòng tin của người dân.

Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, tại 3 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Bộ GTVT cần sàng lọc kỹ, kiên quyết loại bỏ những ứng viên nhà thầu có lịch sử "dính chàm" sai phạm. Qua đó, tránh được những vướng mắc, hệ luỵ đáng tiếc có thể xảy ra, đồng thời làm tấm gương mẫu mực cho 5 dự án thành phần còn lại.

Liên quan đến sai phạm tại dự án phía cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã khởi tố 14 bị can về tội “vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”, liên quan đến sai phạm tại các gói thầu xây lắp số 1, số 2, số 4, số 5 và số 7.

Bộ Công an cũng nêu rõ danh tính các đơn vị, nhà thầu liên quan đến đến hàng loạt sai phạm tại cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đang bị khởi tố và tiếp tục điều tra gồm: Tổng công ty Đầu tư và phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC); Công ty Posco Engineering & Construction Co., Ltd (Công ty Posco) và 6 nhà thầu phụ là: Công ty Xây dựng đầu tư hạ tầng INCICO; Công ty Cổ phần Xây dựng 75-Cienco8; Công ty Xây dựng nền móng Sông Đà Thăng Long miền Nam; Công ty Cổ phần Cơ giới và Xây lắp số 9; Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng B.M.T; Công ty Cổ phần Sở hữu Thiên Tân (những công ty thầu phụ này tham gia thi công khi chưa có thư phản hồi của chủ đầu tư VEC). Và các nhà thầu khác như: Liên danh Thiên Ân - Vinaconex tại A5; Liên danh Cienco 4 - Tổng công ty xây dựng Thăng Long tại gói A3; Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng giao thông Phương Thành; Tổng công ty xây dựng Trường Sơn; Cienco 4…

Ngoài ra, một số nhà thầu phụ khác được Công ty Posco thuê thi công nhưng sau đó không có sự chấp thuận của VEC nên đã bị dừng thi công như: Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng và thương mại Á Đông, Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển khoa học công nghệ Việt Nam, Công ty TNHH Nam Phương, Công ty TNHH Semyung Electric and Power.

Bài liên quan

3 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam chuyển đổi đầu tư công 'đắt khách'

Ai ngồi ghế nóng Tổng công ty Đầu tư và phát triển đường cao tốc Việt Nam?

Bộ Công an báo cáo gì với Thủ tướng về vụ án ở cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi?

Vì sao dự án cao tốc Bắc - Nam làm bằng vốn ngân sách lại hấp dẫn?