Lật tẩy nhà đầu tư nước ngoài và các chiêu trò vi phạm pháp luật Việt Nam

Thâm niên nợ lương, nợ bảo hiểm

Tháng 5-2024, tại trụ sở Công ty TNHH Durian đặt tại xã Vật Lại, huyện Ba Vì (cũ) xảy ra một cuộc “đòi tiền lương, yêu cầu đóng bảo hiểm xã hội” của công nhân công ty. Bất ngờ hơn, đây đã là cuộc "đòi tiền" lần thứ 4 và Thiếu tá Ngô Thị Tuyết Phương - cán bộ Đội An ninh Công thương, Phòng An ninh kinh tế (CATP Hà Nội) nhận thấy có một số điều không bình thường. Từng phụ trách chuyên đề An ninh công nhân trên địa bàn Hà Nội, chị có nhiều năm gắn bó với các công nhân, công ty, nhất là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài và nhìn nhận việc này có nguy cơ hình thành "điểm nóng" về an ninh trật tự. Qua nắm tình hình, các trinh sát Đội An ninh Công thương được biết, Công ty TNHH Durian là doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài do Stephen Ward Kim là người đại diện pháp luật. Công ty hoạt động chính trong lĩnh vực nhập khẩu nguyên phụ liệu để gia công thành sản phẩm quần áo xuất khẩu đi nước ngoài theo hình thức tạm nhập, tái xuất.

Để khuyến khích đầu tư nước ngoài, Việt Nam áp dụng miễn thuế đối với các doanh nghiệp thực hiện nhập khẩu hàng hóa là nguyên phụ liệu để gia công, sản phẩm xuất khẩu. Do đó, Công ty TNHH Durian được miễn thuế nhập khẩu nguyên phụ liệu để gia công thành phẩm. Với nhiều chính sách ưu đãi như vậy nhưng Công ty TNHH Durian lại thường xuyên báo lỗ, đặc biệt là chuyện nợ lương, không đóng bảo hiểm đã diễn ra nhiều lần. Là công ty 100% vốn nước ngoài, nhưng Durian chỉ có vốn điều lệ vỏn vẹn hơn 1 tỷ đồng, toàn bộ nhà xưởng, máy móc đều được thuê lại, không có tài sản thế chấp để vay ngân hàng, nguồn tài chính của công ty phụ thuộc toàn bộ vào các đơn hàng gia công của các đối tác nước ngoài.

Từ bức tranh toàn cảnh ấy, các trinh sát Đội An ninh Công thương đã báo cáo chỉ huy để xác minh, làm rõ hành vi sai phạm của Stephen Ward Kim, người đại diện pháp luật của Công ty TNHH Durian, nhằm phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời hành vi vi pháp luật Việt Nam của đối tượng.

Lộ nhiều sai phạm

Quá trình điều tra xác định, từ năm 2020 đến tháng 2-2024, Công ty TNHH Durian đã nhập khẩu 164 mã nguyên phụ liệu với tổng giá trị hơn 308 tỷ đồng; xuất khẩu 436 mã hàng với tổng giá trị hơn 307 tỷ đồng; công ty đã mở toàn bộ tờ khai nhập khẩu miễn thuế đối với số nguyên phụ liệu nhập khẩu trên. Trong quá trình hoạt động, Công ty TNHH Durian đã nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội của người lao động, gây phức tạp về an ninh trật tự... Tính đến nay, công ty đang nợ tiền bảo hiểm xã hội 27 tháng với tổng số tiền hơn 6,3 tỷ đồng.

Đáng chú ý, từ năm 2020 đến 2023, Công ty TNHH Durian đều kê khai lợi nhuận âm và không phải nộp thuế vào ngân sách Nhà nước mà còn được hoàn thuế VAT. Đội An ninh Công thương đã phối hợp Cục Hải quan Hà Nội phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quá trình hoạt động tại công ty này cũng như xác minh, thu thập thêm thông tin liên quan đến đối tượng Stephen Ward Kim từ 2 đơn vị là Cục Phòng chống rửa tiền và Trung tâm Tín dụng quốc gia (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam). Qua đó, phối hợp với Cục Hải quan Hà Nội thực hiện thủ tục tạm hoãn xuất cảnh đối với Stephen Ward Kim, thời gian từ 3-4-2024 đến ngày hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách Nhà nước.

Trung tá Vũ Duy Tuấn - Đội trưởng Đội An ninh Công thương chia sẻ, trong quá trình nắm thông tin về Stephen Ward Kim, cơ quan công an đã phát hiện trước khi đầu tư vào Công ty TNHH Durian ở Hà Nội, người đàn ông này đã đầu tư kinh doanh tại tỉnh Thanh Hóa từ năm 2019. Theo đó, từ 17-4-2019 đến 13-1-2020, Stephen Ward Kim là người đại diện pháp luật, Giám đốc Công ty TNHH TS Vina (100% vốn nước ngoài), ngành nghề sản xuất kinh doanh là đầu tư, gia công hàng may mặc. Thời điểm này, Công ty TNHH TS VINA thuê lại nhà xưởng của Công ty Cổ phần Tiên Sơn Thanh Hóa có địa chỉ tại xã Định Liên, huyện Yên Định (cũ), tỉnh Thanh Hóa.

Do làm ăn thua lỗ, từ ngày 1-2-2020, Công ty TNHH TS VINA đã không còn hoạt động, trụ sở bàn giao lại cho Công ty Cổ phần Tiên Sơn, đồng thời toàn bộ lao động của công ty đã chấm dứt hợp đồng. Tuy nhiên đến thời điểm ngừng hoạt động, Công ty TNHH TS VINA còn nợ tiền bảo hiểm xã hội khoảng 16 tỷ đồng gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người lao động. Ngoài ra, công ty còn nợ của các đối tác khoảng 20 tỷ đồng (tiền thuê nhà xưởng, thuê đơn vị nấu ăn, tiền cước vận tải, tiền mua nguyên vật liệu...), lỗ luỹ kế của công ty là hơn 50 tỷ đồng. Công ty TNHH TS VINA cũng chưa làm bất cứ thủ tục gì liên quan đến doanh nghiệp giải thể hay phá sản mà chỉ tự dừng hoạt động, không quan tâm đến quyền lợi của người lao động.

"Chúng tôi phát hiện ngoài việc nợ lương, bảo hiểm xã hội, Công ty TNHH Durian có dấu hiệu sai phạm trong hoạt động sản xuất gia công hàng may mặc thuộc diện miễn thuế nhập khẩu" - Trung tá Vũ Duy Tuấn cho hay. Cụ thể, trong quá trình nhập khẩu hàng hóa, công ty đã không thực hiện khai báo đúng thực tế nhập khẩu với cơ quan hải quan theo quy định, không thực hiện đúng quy định về công tác bảo quản, sản xuất hàng hóa, có dấu hiệu nghi vấn trốn thuế, bán hàng hóa ra thị trường nội địa.

Kê khai sai để trốn thuế

Theo Thiếu tá Ngô Thị Tuyết Phương, nguyên tắc của "tạm nhập tái xuất" là doanh nghiệp nhập nguyên liệu để gia công thành phẩm hàng hóa, khi xuất hàng, kể cả nguyên phụ liệu dư cũng phải xuất hết. Nhà nước chỉ miễn thuế cho nguyên liệu nhập khẩu, nếu nguyên liệu tồn và bán tại thị trường trong nước phải đóng thuế nhập khẩu. Tuy nhiên, Công ty Durian đã không thực hiện quy định này. Một số mã nguyên phụ liệu do công ty nhập khẩu có số lượng tồn kho thực tế cao hơn số liệu quyết toán theo báo cáo do công ty cung cấp, nghi vấn có dấu hiệu công ty này đã bán nguyên phụ liệu nhập khẩu. Đồng thời, một số mã nguyên phụ liệu có số lượng nhập khẩu thấp hơn số lượng xuất khẩu hiện mà chưa có căn cứ chứng minh nguồn gốc.

Ngoài ra, cơ quan công an phát hiện Công ty TNHH Durian cung cấp định mức sản xuất thực tế sản phẩm cho cơ quan hải quan cao hơn định mức công ty này thuê đơn vị gia công lại. Điều này dẫn đến số lượng nguyên phụ liệu thực tế sản xuất thành phẩm thấp hơn so với khai báo, dẫn đến số lượng tồn kho nguyên phụ liệu sẽ cao hơn so với bản quyết toán. Qua điều tra đã xác minh được hành vi trốn thuế nhập khẩu nguyên phụ liệu của Công ty TNHH Durian.

Trong một thời gian dài, lợi dụng chính sách miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để gia công sản phẩm xuất khẩu (tái xuất), Stephen Ward Kim đã điều hành Công ty TNHH Durian thực hiện hành vi khai sai so với thực tế về số lượng trên tờ khai xuất khẩu thuộc đối tượng miễn thuế, khai sai so với thực tế giá trị hải quan hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng miễn thuế, đối tượng không chịu thuế theo quy định của pháp luật để trốn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng, xác định với tổng số tiền hơn 3,2 tỷ đồng.

(Theo An ninh Thủ đô)