Làm thế nào để hiện thực hóa nguyên tắc 'lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ' trong đầu tư trực tiếp?

Ngày 5/4, tại TP. Hạ Long, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Tạp chí Pháp luật và Phát triển tổ chức chương trình Hội thảo quốc tế "Hoàn thiện thể chế nhằm hiện thực hóa nguyên tắc "Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ" trong lĩnh vực đầu tư trực tiếp".

Rủi ro pháp lý bên ngoài đáng lo hơn đối với doanh nghiệp

Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam cho biết, trong bối cảnh thương mại hóa toàn cầu, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư, nhà thầu không thể không tham gia các giao dịch, ký kết các hợp đồng.

Do đó, việc xác định và phòng ngừa hiệu quả các rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong đầu tư có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, nhà đầu tư. Rủi ro pháp lý bao gồm rủi ro nội bộ và rủi ro bên ngoài.

Chủ tịch Hội Luật gia phân tích, rủi ro pháp lý bên ngoài đáng lo hơn đối với doanh nghiệp. Trong thực tiễn hoạt động tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam, hoạt động báo chí, các tác giả khẳng định một thực tế là nhiều doanh nghiệp chịu tổn thất rất lớn, dẫn đến phá sản hoặc mất khả năng thanh toán.

Những hợp đồng thầu xây dựng theo các dự án lớn có giá trị hàng nghìn tỷ nếu đối mặt với những vụ kiện do chậm tiến độ, do chất lượng của hạng mục công trình nào đó đều khiến doanh nghiệp thiệt hại.

Những giao dịch, hợp đồng có lợi cho doanh nghiệp nhưng hàm chứa những sai phạm như đưa, nhận hối lộ hay các vi phạm hình sự dẫn nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp đến những rủi ro pháp lý rất nghiêm trọng.

Những rủi ro pháp lý tác động mạnh đến lợi ích của nhà đầu tư, nhà thầu ở chiều tiêu cực nhiều hơn trong bối cảnh hiện nay của đất nước. Vì vậy, ông cho rằng cần nhận diện, nghiên cứu và phân tích các rủi ro pháp lý đang cản trở việc hiện thực hóa nguyên tắc lợi ích hài hòa và những nguyên nhân làm giảm đi sức hút, sức cạnh tranh của đất nước đối với các nguồn vốn đầu tư trong nước lẫn nước ngoài.

"Môi trường đầu tư - kinh doanh tại Việt Nam những năm qua đã có nhiều cải thiện, song vẫn tồn tại không ít rào cản pháp lý khiến các nhà đầu tư thiếu niềm tin vào việc chia sẻ rủi ro một cách minh bạch, công bằng", ông Nguyễn Khánh Ngọc đánh giá.

Đảm bảo nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ

GS-TS. Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng, đầu tư đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, giúp tạo ra năng lực sản xuất, phát triển hạ tầng và dịch vụ công cộng.

Đầu tư trực tiếp không chỉ mang lại lợi ích lớn cho nhà đầu tư mà còn giúp nền kinh tế phát triển bền vững. Việt Nam cần thu hút FDI mạnh mẽ hơn, cải thiện thể chế để tháo gỡ các rào cản và đảm bảo nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ.

Luật sư Ngô Thị Vân Quỳnh, điều hành Công ty Luật AN Legal cũng nhấn mạnh nguyên tắc này trong lĩnh vực đất đai, cần đảm bảo công bằng giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Trong khi đó, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính) Vũ Quỳnh Lê cho hay, Luật PPP sẽ tạo ra khung pháp lý hoàn thiện, giảm thiểu rủi ro và thúc đẩy phát triển hạ tầng.

Trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, luật sư Nguyễn Đức Mạnh, Công ty Luật TNHH Bizlink khẳng định, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật đối với lĩnh vực đầu tư kinh doanh bất động sản không chỉ nhằm đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư mà còn góp phần tạo lập một thị trường bất động sản phát triển bền vững.

Để tháo gỡ các vướng mắc trong thực tiễn, đảm bảo sự hài hòa về lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội, theo ông Mạnh, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.

"Việc áp dụng các cơ chế linh hoạt, minh bạch và ổn định sẽ giúp thúc đẩy sự phát triển của thị trường, tạo động lực cho đầu tư và góp phần vào tăng trưởng kinh tế dài hạn", vị luật sư nói.