Làm sao xóa bỏ vấn nạn sách giáo khoa giả?

Vấn nạn sách giáo khoa giải vẫn nhức nhối trong công tác quản lý thời gian tới.

Việc làm thế nào để các quản lý có thể làm sạch được thị trường sách giáo khoa, cũng như là làm thế nào để bậc phụ huynh có thể mua được sách giáo khoa sao cho chuẩn, không mua phải sách giả.

Đây là điều quan tâm đang khiến cho nhiều bậc phụ huynh cảm thấy đau đầu và nhiều cơ quan, ban, ngành liên quan cũng đang căng mình để đảm bảo một thị trường sách giáo khoa chất lượng.

Hàng loạt vụ sách giáo khoa giả bị phát hiện 

Từ đầu năm cho tới nay, các lực lượng chức năng đã liên tiếp phát hiện, cũng như là tạm giữ số lượng lớn sách giáo khoa giả mạo bao bì nhãn hàng hóa của các nhà xuất bản.

Nổi bật là vụ việc phát hiện gần 80.000 quyển sách giáo khoa giả mạo bao bì nhãn hàng hóa nhà xuất bản giáo dục Việt Nam tại Hậu Giang, thu giữ 34.000 quyển sách giáo khoa giả mạo nhãn hàng hóa tại Đồng Nai, phát hiện thu giữ 5.500 quyển sách giá khoa vi phạm tại Tây Ninh.

Lực lượng chức năng các tỉnh, thành phố trên cả nước cũng liên tiếp phát hiện tạm giữ số lượng lớn sách giáo khoa giả mạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Phụ huynh cần phải cẩn trọng trong việc mua phải, khi đi mua sách giáo khoa mà cẩn thận là mua phải sách lộng.

Gần đây nhất, cơ quan quản lý thị trường ở tỉnh Hậu Giang đã phát hiện gần 80.000 quyển sách giáo khoa từ lớp 1 cho tới lớp 11 đều giả mạo bao bì nhãn hàng hóa của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Trước đó, công an Đà Nẵng cũng đã triệt phá một đường dây sản xuất buôn bán sách giáo khoa giả của quy mô lớn ở thành phố này. Từ 1 triệu con tem, 600.000 con sách giả thành phẩm và bán thành phẩm trị giá khoảng 12 tỷ đồng cùng với nhiều máy móc và thiết bị để sản xuất sách giả.

Tại Sóc Trăng, cơ quan quản lý thị trường cũng đã phát hiện tạm giữ hơn 40.000 quyển sách các loại giả mạo sách của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam. Tại Đồng Nai, lực lượng chức năng tỉnh này cũng đã phát hiện gần 34.000 bản phẩm sách giáo khoa các loại giả.

Tình trạng sản xuất kinh doanh buôn bán sách giáo khoa, sách tham khảo, các loại chuyện tranh, các loại đồ dùng học tập giả mạo, nhãn hiệu kém chất lượng cũng đang diễn ra ngày một tinh vi và phức tạp.

“Nhìn bằng mắt thường thì khó có thể phân biệt được đâu là sách thật và đâu là sách giả. Tuy nhiên nếu như nhìn kỹ ở phần tem, đây là tem của sách giả. Tem của sách thật sẽ có thêm lớp mạ bạc này, mã QR. Khi chúng ta cạo lớp mạ bạc này đi và quét mã QR thì sẽ truy cập được vào trang web của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và sẽ có cả các bài tập trên hệ thống online cho học sinh cùng làm. Còn sách giả thì không có”, một chuyên gia phân tích.

Làm thế nào xoá bỏ vấn nạn sách giáo khoa giả?

Với công nghệ phát triển, các nhà xuất bản, các doanh nghiệp sẽ nghĩ ra nhiều hơn các phương thức để làm sao đối phó với các đối tượng làm giả. Lực lượng chức năng cũng sẽ phải làm sao có nhiều hơn các biện pháp để ngăn chặn.

“Tôi có 2 con nhỏ đang học cấp 1 và cấp 2 thì cũng không thể nào phân biệt được đâu là nội dung sách giả và sách thật và chất lượng sách như thế nào. Tôi phải là đặt niềm tin vào sự chọn lựa của nhà trường hoặc thông qua các ban phụ huynh để có một nguồn sách để đảm bảo chất lượng học tập cho các con”, ông Phạm Văn Thành ở xã An Khánh, hoài Đức Cho biết.

Ông Nguyễn Văn Tùng, Phó Tổng biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, cho hay trong việc học tập của các em, những sản phẩm lậu và giả với sự sai lệch về mặt màu sắc dẫn đến những nhận thức sai ở phía người học. Những tiêu chuẩn về mặt độ sáng, giấy in nó cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực và sức khoẻ của học sinh.

Với việc mua phải các sản phẩm sách kém chất lượng, người tiêu dùng đã vô tình làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bản thân. Những sản phẩm này thường có sai sót về màu sắc, ký hiệu, nét chữ, kiến thức hay bị thiếu dữ liệu, không cập nhật thông tin sẽ dẫn đến sai lệch về nội dung, đường nét, vấn đề biệt đảo, ảnh hưởng đến kiến thức tiếp nhận của học sinh.

Ông Nguyễn Đức Lê, Phó cục trưởng Cục Nghiệp vụ quản lý thị trường (Tổng cục Quản lý thị trưởng, Bộ Công Thương) cho hay trong thời gian tới, tăng cường tổ chức các đơn vị, các nhóm đơn vị độc lập tại các tỉnh, thành, để mà theo dõi các cách hoạt động trên nền tảng thương mại tử.

“Chúng tôi cũng có những chương trình phối hợp với các nhà xuất bản, đặc biệt là các nhà xuất bản giáo dục để mà phát hiện sớm kịp thời những tổ chức cá nhân mà không phải là đại lý, cũng như không phải là những người được các nhà xuất bản giao cho việc phát hành cũng như tiêu thụ các sản phẩm trên các nền tảng thương mại tử”.

Tổng cục Quản lý Thị trường cũng cho biết, sách giả, sách điên lộ còn gây ảnh hưởng đến nền lợi của các nhà xuất bản, gây thiệt hại lớn về kinh tế, làm thất thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến nguy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Làm sách giả, sách lậu thì người ta vẫn nói là một vốn mà bốn lời. Bởi vì là không phí quản lý, không thuế, không tiền bản quyền cũng chẳng nhuận bút. Và trên thực tế thì có rất ít vụ làm sách giả mà bị xử lý hình sự. Trong khi đây là vấn đề nhức nhối đã nhiều năm trời.

Vấn nạn sách giả, sách lậu đã tồn tại nhiều năm nay, thậm chí là ngang nhiên lậu hành rất phức tạp. Thủ đoạn của các đối tượng là chia nhỏ các khâu. Từ in ấn đến gia công, đóng gói dưới phát hành tiêu thụ.

Ông Nguyễn Nguyễn, Cục trưởng Cục Xuất bản, in và phát hành (Bộ Thông tin và Truyền thông cho hay, các đơn vị xuất bản hiện nay thì vẫn bị in lậu một số mảng sách.

“Đặc biệt là các sách giáo khoa, nhất là các loại sách tiếng Anh, rồi các loại sách mỹ thuật, các loại sách bài tập. Bên cạnh đó, đối với các nhà xuất bản khác thì cũng có hiện được in các loại sách bán chạy, best seller, các sách tốt của thị trường. Điều này ảnh hưởng vô cùng lớn đến sự phát triển của các đơn vị xuất bản và gián tiếp ảnh hưởng đến chính việc cung cấp các loại sách cho bạn đọc”, ông Nguyễn Nguyên nói.

Thực tế, sách bị làm giả nhiều nhất là sách giáo khoa. Sách giả thường giảm giá mạnh khi mua. Vì vậy, phụ huynh, học sinh cần cảnh giác với các người mời mua sách giáo khoa giảm giá 20%, 30% hay thậm chí là 50% so với giá bìa đã được các nhà xuất bản niêm yết công khai.

Trung tá Hoàn Anh, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về than nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) cho rằng, sản xuất giáo khoa là cái nội dung mà cần phải được cạnh tranh lành mạnh đối với các nhà xuất bản cũng như là các đơn vị in để đảm bảo đưa về cái giá thị trường khi mà lợi nhuận nó không còn.

“Trách nhiệm hình sự rất cao thì các đối tượng sẽ không còn cái động cơ, mục đích để sản xuất giáo khoa giả. Thậm chí là mình có thể xóa bỏ đi nạn in ấn lậu cũng như là sách giáo khoa lậu nói chung”, Trung tá Hoàng Anh nhấn mạnh.

Sách giáo khoa bị làm giả thường được in và phát hành nhanh chóng ngay tại thời điểm kết thúc năm học và chuẩn bị bước sang năm học mới. Sách giả, sách lậu đang đem đến sự hủy hoại nghiêm trọng đối với văn hóa đọc, niềm tin của đọc giả, của những người làm sách, cùng với nhiều hậu quả khác về văn hóa, kinh tế, xã hội.