Giá bất động sản tăng 'chóng mặt' sau hơn thập kỷ

Số liệu của CBRE Việt Nam cho thấy, thị trường bất động sản (BĐS) giai đoạn 2011-2012 trải qua giai đoạn khó khăn với nguồn cung căn hộ mới ở Hà Nội và TP.HCM đều giảm, còn khoảng 15.000-17.000 căn, giá bán giảm 7-10%.

Thị trường chứng kiến đà giảm sâu về giá bán căn hộ. Đây là thời điểm lãi vay cao 15-17%/năm, chỉ số giá tiêu dùng CPI cũng cao, tăng trưởng GDP trung bình 5,6%/năm.

Giai đoạn 2013-2014, thị trường BĐS phục hồi trở lại, nguồn cung tăng. Số lượng căn hộ chào bán mới lên 20.000 căn, rồi 30.000-40.000 căn, đỉnh điểm 80.000 căn vào năm 2016. Thời điểm này, chỉ số kinh tế vĩ mô tích cực hỗ trợ thị trường, lãi vay thấp, người mua hưởng lợi vay mua nhà. Giá căn hộ tăng vừa phải, khoảng 3-4%/năm.

Bà Dương Thùy Dung, Giám đốc cấp cao CBRE Việt Nam cho biết, chu kỳ thị trường bất động sản sau 10 năm đang có sự lặp lại. Năm 2024 chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ, thị trường đón nhận khoảng 30.000 căn hộ, 80% đến từ Hà Nội.

Dự kiến, năm 2025, thị trường dự kiến có khoảng 35.000-40.000 căn hộ. Điều này cho thấy có phục hồi nhưng cần thời gian dài để trở về mức cao điểm.

Bà Dung cho rằng, hiện nay, giá bất động sản khó giảm và chưa có lý do gì để các chủ đầu tư giảm giá bán. Khi nhìn vào nguồn cung hiện tại, 80% là căn hộ cao cấp, hạng sang và giá sẽ tăng đều 8-10%/năm.

Để giá BĐS giảm, bà khuyến nghị cần đẩy mạnh giãn dân, mở rộng vùng đô thị. Tại TPHCM, nhà đầu tư có thể nhìn thấy nhiều khu vực trung tâm có giá 150-200 triệu đồng/m2 căn hộ, nhưng khu vực vùng ven chỉ 40-50 triệu đồng/m2. Do đó, nếu người dân có thể đi xa hơn thì giá sẽ giảm, nhưng đó là câu chuyện của 5-10 năm nữa.

Tương tự, TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế đánh giá, hiện nay, giá BĐS đang tăng nhanh khiến cơ hội sở hữu nhà xa tầm với của người dân.

Giai đoạn 2012-2013, giá căn hộ trung cấp tại TP.HCM khoảng 22-25 triệu đồng/m2, cao cấp khoảng 30 triệu đồng/m2, còn lương chuyên viên văn phòng khoảng 20 triệu đồng/tháng.

Tuy nhiên, sau hơn thập kỷ, giá căn hộ trung cấp đã ở mức 50-65 triệu đồng/m2, trong khi lương chuyên viên văn phòng chỉ ở khoảng 25 triệu đồng/m2.

TS Hiển nhận định, tiền lương không theo kịp đà tăng giá BĐS. Mức giá hiện tại vẫn cao hơn khả năng chi trả của phần lớn người dân, đặc biệt là tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội.

"Nền kinh tế phục hồi với các ngành sản xuất và kinh doanh tăng trưởng tốt, song, dòng tiền vào bất động sản vẫn đối mặt với thách thức lớn. Hiện nay, các ngân hàng không dám giải ngân vốn mới cho doanh nghiệp BĐS do rủi ro cao, trong khi các công ty lại thiếu vốn nghiêm trọng. Nhiều công ty trên sàn chứng khoán ghi nhận dòng tiền âm, gây áp lực lớn lên toàn bộ thị trường", TS Hiển nhấn mạnh.

Giá nhà tăng trưởng 2 chữ số mỗi năm

Trong khi đó, dữ liệu nghiên cứu của Hội Môi giới BĐS Việt Nam (VARS) cho thấy, giá nhà ở đã tăng trưởng bình quân 2 chữ số mỗi năm trong suốt thập kỷ qua.

Đặc biệt, kể từ năm 2018 đến nay, khi chính sách liên quan đến nguồn vốn cùng các quyết định của cơ quan, ban ngành trong việc kiểm soát thị trường bất động sản khiến nguồn cung nhà ở sụt giảm nghiêm trọng trong khi nhu cầu về nhà ở không ngừng tăng, làm giá BĐS, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM và các khu vực phát triển kinh tế trọng điểm, tăng mạnh hơn, vượt xa tốc độ tăng trưởng thu nhập của người dân. Điều này khiến việc sở hữu nhà ở từ nguồn cung nhà ở thương mại trở nên vô cùng khó khăn.

Theo VARS, phân khúc căn hộ chung cư bình dân (giá dưới 25 triệu đồng/m2) - nhà ở vừa túi tiền, đã "tuyệt chủng", trong vài năm trở lại đây và rất khó, thậm chí không có khả năng xuất hiện trở lại tại Hà Nội và TP.HCM.

Giai đoạn 2018-2023, thị trường không chỉ liên tục sụt giảm về số lượng, cơ cấu nguồn cung căn hộ tại 2 đô thị đặc biệt còn ngày càng mất cân đối. Cơ cấu nguồn cung ngày càng nghiêng về phân khúc cao cấp, hạng sang. Tỷ trọng nguồn cung căn hộ mở bán mới thuộc phân khúc giá bình dân liên tục sụt giảm và chính thức "vắng bóng" tại TP.HCM vào năm 2021, tại Hà Nội vào năm 2023.

VARS chỉ ra, tại Hà Nội, trước khi cán mốc 0, tỷ trọng căn hộ bình dân mở bán mới đã đạt mức 35% vào năm 2018, giảm xuống 20% vào năm 2019 và chỉ còn 12% vào năm 2020. Sang đến năm 2021, 2022, nguồn cung căn hộ bình dân tại Hà Nội tiếp tục giảm, chỉ đạt khoảng 4% tổng nguồn cung căn hộ mở bán.

Tại TP.HCM, kế từ 2018, tỷ trọng căn hộ bình dân sụt giảm mạnh với tốc độ 2 chữ số, từ mức chiếm 20% vào năm 2018, còn 0,5% vào năm 2020 trước khi biến mất hoàn toàn vào năm 2021.

Đến 9 tháng năm 2024, nguồn cung căn hộ chung cư tại Hà Nội chứng kiến mức phục hồi đáng kế, nhưng tình trạng mất cân đối cung - cầu thậm chí còn trở nên nghiêm trọng hơn khi khoảng 80% nguồn cung căn hộ mở bán tại Hà Nội và TP.HCM có giá bán từ 50 triệu đồng/m2 trở lên.

VARS nêu rõ, việc mất cân đối cung cầu khiến giá căn hộ chung cư liên tục tăng và thiết lập mặt bằng mới, ở ngưỡng cao trên cả thị trường sơ cấp và thứ cấp, vượt xa khả năng chi trả và tốc độ thu nhập của đại đa số người dân.