[Gặp gỡ thứ Tư] 'Sơ hở của hệ thống pháp luật về thị trường chứng khoán tạo điều kiện cho tội phạm'

Quốc hội dành cả ngày 8/11 để thảo luận về các báo cáo công tác của Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng Viện KSND tối cao; công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác thi hành án; công tác phòng, chống tham nhũng năm 2022.

Đánh giá cáo về các báo cáo công tác này, bên hành lang Quốc hội, Nhadautu.vn đã có cuộc trao đổi với đại biểu Quốc hội Mai Thị Phương Hoa (đoàn Nam Định) về tội phạm vi phạm lĩnh vực chứng khoán.

Theo báo cáo của Chính phủ, thời gian qua lãnh đạo một số tập đoàn tư nhân đã bị khởi tố về tội thao túng chứng khoán và lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vậy bà có nhận định gì về thủ đoạn phạm pháp này?

Đại biểu Mai Thị Phương Hoa: Chúng tôi đánh giá cao cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã phát hiện và khởi tố điều tra các vụ án này. Có thể nói, đây là các vụ án gây rúng động thị trường chứng khoán Việt Nam. Qua những vụ án này cơ quan điều tra đã phát hiện được nhiều hành vi và thủ đoạn.

Thứ nhất, hành vi mua bán cổ phiếu không báo cáo, không công bố thông tin trước khi thực hiện hành vi giao dịch của cổ đông lớn, người nội bộ, người có liên quan.

Thứ hai, thao túng với thủ đoạn trực tiếp, mượn, thuê người mở nhiều tài khoản chứng khoán nhằm liên tục mua bán cổ phiếu giữa các tài khoản với nhau nhằm tạo cung cầu giả, đẩy giá cổ phiếu, thu hút nhà đầu tư trên thị trường sau đó bán thu lợi bất chính.

Thứ ba, làm giả hồ sơ, tài liệu tăng vốn khống thông qua tăng cổ phiếu và làm thủ tục để phát hành trục lợi.

Thứ tư, tung tin giả trên mạng xã hội, lôi kéo các nhóm tư vấn mua bán cổ phiếu để thao túng trục lợi.

Các hành vi với những thủ đoạn nêu trên đã gây thiệt hại nặng nề về kinh tế cho nhiều nhà đầu tư làm thị trường chứng khoán có những giai đoạn chao đảo và giảm điểm mạnh, làm ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường vốn, làm giảm niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán. Hệ quả là đã làm cho thị trường chứng khoán Việt Nam năm qua có nhiều biến động và tiềm ẩn rủi ro như đánh giá của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội.

Nguyên nhân nào để xảy ra những vụ việc như vậy gây bức xúc cử tri, nhà đầu tư trong linh vực chứng khoán, thưa bà?

Đại biểu Mai Thị Phương Hoa: Đó là sự sơ hở, bất cập của hệ thống pháp luật về thị trường chứng khoán và về quản lý doanh nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi cho đối tượng phạm tội lợi dụng để lách quy định của luật, như: Việc nâng khống vốn điều lệ của doanh nghiệp trước khi niêm yết trên thị trường đã được các đối tượng thực hiện dễ dàng thông qua một loạt thủ thuật nhằm che mắt cơ quan chức năng. Chọn cách này, doanh nghiệp không phải nộp tiền vào tài khoản phong tỏa, không phải công khai, minh bạch như doanh nghiệp đã lên sàn.

Sự tinh vi, liều lĩnh, bất chấp mọi thủ đoạn của kẻ phạm tội, thậm chí đưa cả người nhà, người thân tín để cùng thực hiện hành vi phạm tội.

Sự buông lỏng của một số cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong những giai đoạn nhất định. Điều đáng lưu ý là có những hành vi, thủ đoạn như đã nêu ở trên đã xảy ra nhiều lần nhưng không bị phát hiện hoặc đã từng có lần bị phát hiện nhưng chỉ bị xử lý vi phạm hành chính. Điều này tạo nên tâm lý nhờn luật của đối tượng phạm tội. Gần đây số lượng người bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội thao túng chứng khoán tăng lên.

Việc làm này của các cơ quan chức năng không những có tác dụng răn đe đối với các đối tượng có ý định thao túng trên thị trường mà còn giúp nhà đầu tư rút ra các bài học cần thiết, là tín hiệu cho thấy sự nỗ lực của cơ quan điều tra và các cơ quan chức năng khác giúp làm thị trường phát triển lành mạnh hơn.

Bên cạnh đó, tôi cũng nhất trí với quan điểm của Bộ trưởng Công an và Viện trưởng Viện KSND tối cao. Đó là, không bỏ lọt tội phạm nhưng cũng không hình sự hóa quan hệ dân sự kinh tế, xử lý nghiêm đối với hành vi cố ý và có yếu tố vụ lợi nhưng cũng tạo điều kiện cho người phạm tội khắc phục vi phạm.

Tôi cũng đồng tình với việc song song với công tác điều tra, khám phá các vụ án kinh tế thì Bộ Công an cũng đã kịp thời cung cấp thông tin và phản bác tin đồn thất thiệt để giúp ổn định thị trường, ổn định tâm lý xã hội, góp phần bảo vệ doanh nghiệp và nhà đầu tư làm ăn chân chính.

Vậy theo bà phải làm gì để ngăn chặn tình trạng trên?

Đại biểu Mai Thị Phương Hoa: Tôi cho rằng cần sửa đổi các quy định của pháp luật có liên quan về thị trường chứng khoán và quản lý doanh nghiệp. Xử lý nghiêm những cá nhân, thậm chí pháp nhân thương mại trực tiếp có liên quan nếu có đầy đủ số hiệu.

Ngoài ra cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát doanh nghiệp.

Các cơ quan tư pháp cần kịp thời thông tin tới các cơ quan nhà nước có thẩm quyền về phương thức, thủ đoạn phạm tội để tăng cường tính cảnh báo, phòng ngừa.

Xin trân trọng cảm ơn bà!.

Bài liên quan

Bộ trưởng Tô Lâm: Năm 2022 nổi lên các sai phạm trong lĩnh vực chứng khoán, phát hành trái phiếu doanh nghiệp

Vì sao chứng khoán lao dốc?

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xử phạt hơn 400 trường hợp vi phạm

Tài khoản chứng khoán mở mới giảm sâu