Đón dòng vốn tỷ USD, Gia Lai tăng tốc trên bản đồ năng lượng xanh

Nhiều dự án "khủng" được phê duyệt

Sau sáp nhập, Gia Lai đang vươn lên như một cực tăng trưởng năng lượng tái tạo của khu vực Nam Trung Bộ khi hội tụ cả lợi thế vùng ven biển lẫn địa hình cao nguyên đầy nắng và gió. Những điều kiện tự nhiên thuận lợi giúp tỉnh có thể phát triển đa dạng các loại hình năng lượng tái tạo, từ điện gió trên bờ, điện gió trên biển đến điện mặt trời mặt đất và điện mặt trời nổi…

Thực tế thời gian qua, Gia Lai đã lựa chọn được nhiều nhà đầu tư chiến lược cho loạt dự án điện gió quy mô lớn. Đáng chú ý, CTCP Năng lượng VinEnergo được UBND tỉnh Gia Lai phê duyệt là nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu triển khai dự án Nhà máy điện gió Hòn Trâu - giai đoạn 1, công suất thiết kế lên tới 750MW, tổng vốn đầu tư khoảng 48.372 tỷ đồng. Doanh nghiệp này cũng được phê duyệt thực hiện dự án điện gió Vĩnh Thuận (143 MW, vốn 4.679 tỷ đồng).

Ngoài ra, CTCP Khu công nghiệp Sài Gòn - Bắc Giang đã được lựa chọn là nhà đầu tư cho hai dự án điện gió Vân Canh 1 và Vân Canh 2, tổng công suất 340MW, tổng vốn đầu tư hơn 14.600 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Gia Lai đã chấp thuận chủ trương đầu tư 4 dự án nhà máy điện gió, gồm: Ia Blứ 1, Ia Blứ 1 - giai đoạn 2, Chư Pơng và Ia Hla, tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 6.900 tỷ đồng. Các dự án này sẽ được đấu thầu rộng rãi trong nước để lựa chọn nhà đầu tư.

Trong đó, hai dự án Ia Blứ 1 và Ia Blứ 1 - giai đoạn 2 cùng được triển khai tại xã Ia Le, mỗi dự án có công suất lắp đặt 42MW, tổng vốn đầu tư khoảng 1.848 tỷ đồng/dự án. Khi đi vào vận hành, hai dự án dự kiến cung cấp khoảng 240 triệu kWh điện/năm.

Còn dự án Chư Pơng được triển khai tại xã Bờ Ngoong, công suất 42MW, tổng vốn đầu tư hơn 1.616 tỷ đồng. Dự án Ia Hla (tại xã Ia Ko và Chư Pưh) có quy mô 40MW, tổng mức đầu tư khoảng 1.600 tỷ đồng.

Không dừng lại ở đó, Sở Tài chính tỉnh Gia Lai đã thông báo mời các nhà đầu tư quan tâm nộp hồ sơ đăng ký thực hiện 12 dự án năng lượng tái tạo, tổng công suất gần 708MW, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 22.000 tỷ đồng.

Trong cơ cấu danh mục, điện gió chiếm phần lớn với 8 dự án, công suất 508MW, tổng vốn gần 18.500 tỷ đồng.

Nổi bật là cụm dự án điện gió Xã Trang (giai đoạn 1 và 2), mỗi giai đoạn có công suất 100MW, tổng vốn đầu tư hơn 6.750 tỷ đồng. Các nhà máy điện gió, như: Nhơn Hòa 3, Nhơn Hòa 4, Ia Ko 1, Ia Ko 2 đều công suất 42MW, vốn đầu tư từ hơn 1.400 đến hơn 1.700 tỷ đồng; dự án An Thành Gia Lai (công suất 40MW, vốn hơn 1.586 tỷ đồng) và Bờ Ngoong (100MW, vốn hơn 3.764 tỷ đồng).

Song song với điện gió, danh mục mời gọi đầu tư còn có 4 dự án nhà máy điện mặt trời, tổng công suất gần 200MW, tổng vốn hơn 3.400 tỷ đồng.

Hòa lưới điện quốc gia 15 tỷ kWh/năm

Theo thống kê, đến nay, Gia Lai có 85 dự án năng lượng tái tạo đã đi vào vận hành thương mại, tổng công suất 4.179 MW. Trong đó, 57 dự án thủy điện có tổng công suất 2.516 MW; 19 dự án điện gió có tổng công suất 1.048 MW; 7 dự án điện mặt trời với tổng công suất 485 MW và 2 dự án điện sinh khối, tổng công suất 130MW.

Ông Trần Thúc Kham, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Gia Lai nhìn nhận, các nhà máy điện năng lượng tái tạo vận hành trong những năm qua đã cung cấp cho hệ thống điện quốc gia trên 15 tỷ kWh/năm. Riêng năm 2025, chỉ số ngành sản xuất và phân phối điện tăng 23,05% so với cùng kỳ, trở thành ngành đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng công nghiệp.

"Việc phát triển năng lượng tái tạo đã góp phần quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn hiện nay; đồng thời, sẽ đóng góp lớn để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030", ông Kham nhấn mạnh.

Theo Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch Điện VIII); Điều chỉnh Quy hoạch Điện VIII đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tổng công suất các dự án năng lượng tái tạo trên địa bàn Gia Lai đến năm 2035 khoảng 9.657 MW. Ngoài các dự án đã được phê duyệt trong quy hoạch, tỉnh còn nhiều dự án tiềm năng với tổng quy mô trên 23.000 MW.

Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, thời gian tới, Gia Lai đặt mục tiêu tích hợp phát triển năng lượng tái tạo với các lĩnh vực kinh tế tuần hoàn, trọng điểm, như: Công nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao, logistics hiện đại… nhằm tạo ra chuỗi giá trị xanh, bền vững. Tỉnh định hướng hình thành các khu công nghiệp trung hòa carbon, khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp thông minh.

Địa phương cũng chủ trương thu hút đầu tư có chọn lọc vào các ngành sử dụng điện xanh, như: Chế biến nông sản khử carbon, sản xuất vật liệu mới, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các ngành công nghệ cao khác trong lĩnh vực năng lượng. Đồng thời, phát triển chuỗi cung ứng dịch vụ - kỹ thuật - bảo trì cho ngành năng lượng tái tạo, hình thành trung tâm đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực này.

Để hiện thực hóa các định hướng, Gia Lai kiến nghị Trung ương xem xét điều chỉnh, bổ sung tăng quy mô công suất năng lượng tái tạo phù hợp với tiềm năng, lợi thế của tỉnh trong Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia; có chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp hỗ trợ và đào tạo nguồn nhân lực cho ngành năng lượng tái tạo; ưu tiên nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực phát triển năng lượng tái tạo…

"Song song đó, tỉnh sẽ quan tâm thu hút các dự án năng lượng tái tạo theo hướng công nghệ cao, thân thiện môi trường, ưu tiên doanh nghiệp có cam kết thực hiện mô hình kinh tế tuần hoàn gắn với tăng trưởng xanh", ông Kham thông tin thêm.