Đà Nẵng muốn tăng trưởng 2 con số: Không thể đi theo mô hình cũ

Sáng 13/5, Tạp chí Nhà đầu tư – cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài – tổ chức Hội thảo “Bất động sản Đà Nẵng: Đầu tư giá trị dài hạn & Dòng chảy đô thị phía Nam” với sự tham dự của nhiều chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Một trong những nội dung được quan tâm nhất tại hội thảo là câu chuyện Đà Nẵng sau sáp nhập sẽ phát triển theo mô hình nào để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn mới.

Đà Nẵng mới và bài toán 560.000 tỷ đồng vốn tư nhân

Chia sẻ tại hội thảo, bà Tống Thị Hạnh, Đại biểu Quốc hội, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Pháp luật – Tư pháp của Quốc hội cho rằng phát triển đô thị và thị trường bất động sản hiện nay không thể tách rời câu chuyện thể chế và khung khổ pháp lý.

Sau khi Quốc hội ban hành các nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính, Đà Nẵng mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập TP. Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam trước đây, mở ra không gian phát triển với 94 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 23 phường, 70 xã và một đặc khu.

Theo bà Hạnh, điều quan trọng nhất là phải xây dựng được một không gian phát triển thống nhất thay vì tiếp tục tư duy quy hoạch tách rời như trước.

Đại diện Uỷ ban Pháp luật – Tư pháp của Quốc hội đánh giá cao việc HĐND TP. Đà Nẵng ban hành Nghị quyết 06 và UBND thành phố nhanh chóng phê duyệt định hướng phát triển tại Quyết định 773. Tuy nhiên, theo bà, đây mới chỉ là bước khởi đầu khi thành phố vẫn còn rất nhiều việc phải làm, từ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu đến quy hoạch chi tiết để cụ thể hóa định hướng phát triển mới.

Trong thời gian qua, Quốc hội đã ban hành hàng loạt luật và cơ chế nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển đô thị và bất động sản, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương.

“Trước đây có những việc doanh nghiệp phải trình lên Chính phủ, Thủ tướng, nhưng hiện nay nhiều nội dung đã được phân cấp mạnh cho địa phương”, bà Hạnh cho biết.

Tuy nhiên, bà cũng lưu ý sau sáp nhập, Đà Nẵng cần nhanh chóng rà soát và thống nhất hệ thống pháp luật địa phương để tránh tình trạng “Quảng Nam một cơ chế, Đà Nẵng một cơ chế”.

Chia sẻ thông tin về mục tiêu phát triển, ông Thái Hoàng Vũ – Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Đà Nẵng – cho biết thành phố đang rà soát toàn bộ hệ thống văn bản của Đà Nẵng và Quảng Nam trước đây để áp dụng thống nhất trên địa bàn mới.

Theo ông, tinh thần của Nghị quyết 06 không phải là “sáp nhập cơ học” mà là tái cấu trúc không gian phát triển với các vùng động lực, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng mới, đặc biệt ở khu vực phía Nam.

Điểm nhấn lớn nhất của Đà Nẵng giai đoạn tới là mục tiêu tăng trưởng hai con số.

“Muốn tăng trưởng hai con số thì bắt buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng”, ông Vũ nhấn mạnh.

Theo tính toán của thành phố, nếu đạt mục tiêu tăng trưởng này, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội sẽ lên tới khoảng 710.000 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 150.000 tỷ đồng, còn lại hơn 560.000 tỷ đồng phải đến từ khu vực tư nhân.

Điều này đồng nghĩa với việc Đà Nẵng buộc phải xây dựng được môi trường đầu tư đủ hấp dẫn để thu hút dòng vốn lớn trong nước và quốc tế.

Theo ông Vũ, mô hình phát triển mới của thành phố sẽ không còn là tăng trưởng “ào ạt” như trước mà hướng đến phát triển xanh, bền vững, hài hòa giữa phía Đông và phía Tây, giữa đô thị, công nghiệp, du lịch và bất động sản nghỉ dưỡng.

Bên cạnh đó, thành phố cũng đang tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng, hoàn thiện bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và cơ chế bồi thường, tái định cư để khơi thông nguồn lực đầu tư.

IFC, sandbox và cuộc săn “đại bàng” toàn cầu

Ở góc độ kinh tế, TS. Võ Trí Thành- Viện trưởng Viện Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng Đà Nẵng cần tư duy linh hoạt hơn trong triển khai quy hoạch và mô hình phát triển mới.

Theo ông, thay vì chờ hoàn thiện toàn bộ quy hoạch chi tiết mới triển khai đầu tư, những khu vực đã đủ điều kiện cần được làm ngay song song với quá trình hoàn thiện quy hoạch tổng thể.

Liên quan đến khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế (IFC), TS. Võ Trí Thành cho rằng khu thương mại tự do có thể tạo hiệu ứng tăng trưởng nhanh trong giai đoạn đầu nhờ kích hoạt đầu tư xây dựng, doanh nghiệp và nguồn thu ngân sách.

Trong khi đó, IFC là “cuộc chơi lớn” và cần từ 3–5 năm để vận hành bài bản.

Theo ông Thành, nếu đi theo cách làm truyền thống, Việt Nam sẽ rất khó cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế lớn bởi hạn chế về nhân lực, trình độ tài chính và hạ tầng thị trường.

Do đó, Việt Nam cần một mô hình “sandbox” – tức cơ chế thử nghiệm có chọn lọc với tiêu chuẩn quốc tế cao để tạo ra một “sân chơi riêng” đủ sức cạnh tranh toàn cầu.

“Đã chơi thì phải tìm được những ‘con đại bàng’ tốt nhất thế giới”, TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh.

Theo ông, bản chất của trung tâm tài chính quốc tế là phải thu hút được những định chế tài chính hàng đầu thế giới để tạo hiệu ứng dẫn dắt dòng vốn.

Hiện nay, một tập đoàn tài chính lớn của Hoa Kỳ cũng đang bày tỏ mong muốn tham gia vào Đà Nẵng. Khi những định chế lớn tham gia, họ không chỉ là nhà đầu tư đơn thuần mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa, kéo theo các tổ chức tài chính quốc tế khác.

“Việt Nam phải trở thành nơi ‘đáng chơi’, Đà Nẵng phải trở thành nơi ‘đáng sống’ thì mới có thể hút được dòng vốn lớn”, ông Thành nói.

Theo ông, mục tiêu lớn nhất là trong khoảng 3–5 năm tới hình thành được hệ sinh thái tài chính đủ mạnh để tạo dòng vốn thực chất và hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế.

Quy hoạch mới không có nghĩa mọi dự án phải dừng lại

Làm rõ thêm về câu chuyện quy hoạch, ông Lê Văn Tuấn- Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng cho biết thành phố đang triển khai quy hoạch chung đến năm 2050, tầm nhìn 2075 theo tinh thần Nghị quyết 06.

Ban đầu, tiến độ dự kiến đến quý II/2027 mới hoàn thành quy hoạch chung, song lãnh đạo thành phố đã yêu cầu đẩy nhanh để hoàn thành ngay trong quý IV/2026.

Theo ông Tuấn, việc lập quy hoạch mới không đồng nghĩa tất cả dự án hiện nay phải dừng lại để chờ điều chỉnh.

“Các quy hoạch hiện hành của Đà Nẵng cũ và Quảng Nam cũ vẫn đang được áp dụng. Những dự án đã có quy hoạch chi tiết, đã có chủ trương đầu tư vẫn tiếp tục triển khai song song”, ông Tuấn cho biết.

Trước lo ngại của doanh nghiệp về khả năng quy hoạch hiện tại không còn phù hợp với định hướng mới, ông khẳng định thành phố sẽ chủ động cân đối giữa các cấp độ quy hoạch nhằm tránh làm chậm tiến độ triển khai các dự án.

Đô thị là phải đi tới nơi có gió”

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Phụng - Phó Tổng Giám đốc CTCP Đạt Phương Hội An cho rằng sau sáp nhập, Đà Nẵng mới đang sở hữu lợi thế rất lớn khi hình thành trục ven biển liên hoàn Đà Nẵng – Điện Bàn – Hội An – Chu Lai.

Theo ông, quy hoạch mới cần tránh tư duy “nén” quá mức vào lõi đô thị mà nên mở rộng ra các vùng ven theo hướng đô thị sinh thái.

“Đô thị hiện đại không chỉ là nơi ở mà còn là nơi nghỉ dưỡng, làm việc và tận hưởng cuộc sống”, ông Phụng nói.

Ông dẫn ví dụ từ các khu đô thị Casamia của Đạt Phương, nơi nhiều cư dân nước ngoài đến ở dài hạn, làm việc từ xa và hình thành cộng đồng quốc tế.

“Đô thị là phải đi tới nơi có gió”, ông Phụng chia sẻ.

Theo ông, sau sáp nhập, điều doanh nghiệp mong muốn nhất là hệ thống pháp luật phải ngắn gọn, rõ ràng và thống nhất cách hiểu để giảm áp lực cho cả cơ quan quản lý lẫn nhà đầu tư.

Ông cũng cho rằng thay vì để doanh nghiệp rơi vào “luồng đỏ” với tâm lý e ngại và ách tắc kéo dài, cơ quan quản lý nên mạnh dạn xử lý theo hướng “luồng vàng” – tức vừa kiểm soát rủi ro, vừa tạo điều kiện cho dự án được triển khai.

Cơ hội lớn nhưng yếu tố quyết định vẫn là tính minh bạch

Từ góc nhìn thị trường, ông Nguyễn Văn Bình - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, đánh giá bất động sản Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn thuận lợi để bứt tốc phát triển.

Theo ông, sau khi mô hình chính quyền hai cấp cơ bản hoàn thiện, cùng với sự đồng hành mạnh hơn từ chính quyền địa phương, Đà Nẵng đang sở hữu nền tảng tốt để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, điều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm nhất hiện nay vẫn là tính minh bạch và sự rõ ràng về pháp lý.

“Quảng bá thôi là chưa đủ, mà phải có sản phẩm, dịch vụ và môi trường đầu tư đủ hấp dẫn để nhà đầu tư lựa chọn”, ông Bình nhận định.

Theo ông, bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng hay bất kỳ loại hình nào hiện nay đều không còn là câu chuyện sở hữu tài sản đơn thuần mà phải gắn với hệ sinh thái và khả năng tạo dòng tiền thực tế.

Đánh giá về khu vực phía Nam Đà Nẵng, ông Bình cho rằng đây sẽ là cực tăng trưởng rất đáng chú ý trong thời gian tới khi các dự án được khơi thông và phát triển đồng bộ theo hướng hình thành hệ sinh thái khép kín.

“Khách du lịch hiện nay không chỉ cần điểm tham quan mà còn cần trải nghiệm, vui chơi và giải trí. Trong đó, kinh tế đêm là yếu tố rất quan trọng mà nhiều quốc gia trên thế giới đã phát triển mạnh”, ông Bình nói.