Cột mốc chiến lược tiếp theo của chứng khoán Việt Nam

Sáng 8/4 theo giờ Việt Nam, FTSE Russell chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Theo SSI Research, với thời điểm dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, đây là một cột mốc mang tính cấu trúc, có thể thu hút khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn tích lũy, qua đó cải thiện thanh khoản và nâng tầm vị thế thị trường.

Dữ liệu từ các thị trường từng được nâng hạng như Qatar, UAE, Kuwait, Saudi Arabia, Romania hay Iceland cho thấy phản ứng ngắn hạn không đồng nhất, thậm chí có giai đoạn điều chỉnh trong năm đầu tiên. Tuy vậy, trong trung hạn, phần lớn thị trường ghi nhận mức sinh lời đáng kể, phổ biến trong khoảng 20–50% sau ba năm. Điều này củng cố quan điểm rằng nâng hạng là động lực tăng trưởng trung hạn, thay vì tạo ra hiệu ứng tức thời.

Ở góc độ nền tảng, SSI Research nhấn mạnh hiệu suất thị trường vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố như môi trường vĩ mô, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp và định giá. Việt Nam hiện được đánh giá có lợi thế tương đối so với nhiều thị trường cùng nhóm nhờ nền tảng kinh tế ổn định, tăng trưởng lợi nhuận tích cực và mức định giá còn hấp dẫn. Quan trọng hơn, việc được FTSE Russell nâng hạng còn góp phần chuẩn hóa hạ tầng thị trường vốn theo thông lệ quốc tế, qua đó nâng cao uy tín và thu hút dòng vốn ngoại dài hạn.

Sau FTSE Russell, MSCI được xem là cột mốc chiến lược tiếp theo. Theo SSI Research, tiến trình này sẽ phụ thuộc vào việc Việt Nam tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, nâng cao tính minh bạch và hoàn thiện các chuẩn mực vận hành theo thông lệ quốc tế.

Đà hưng phấn có thể suy giảm

Dù vậy, trong ngắn hạn, thị trường có thể tiếp tục đối mặt với các nhịp biến động. Sau khi phục hồi từ vùng đáy giữa tháng 3, nửa đầu tháng 4 được kỳ vọng vẫn nhận hỗ trợ từ kết quả kinh doanh quý I khả quan, thông tin nâng hạng, cũng như kỳ vọng về môi trường vĩ mô và chính sách. Tuy nhiên, đà hưng phấn có thể suy giảm về cuối tháng.

Yếu tố mùa vụ cũng cho thấy tháng 4 thường là giai đoạn thận trọng, với tỷ lệ cổ phiếu tăng giá trung bình chỉ khoảng 47,7% – mức thấp thứ hai trong năm. Áp lực chốt lời sau mùa đại hội cổ đông và trong giai đoạn công bố kết quả kinh doanh quý I có thể khiến thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh ngắn hạn.

Bên cạnh đó, tăng trưởng lợi nhuận được dự báo có thể chậm lại trong quý II do ảnh hưởng của giá nhiên liệu và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao, cùng với nền so sánh cao của cùng kỳ năm trước. Thanh khoản thị trường cũng có thể bị thu hẹp khi bước vào giai đoạn nghỉ lễ kéo dài cuối tháng.

Dẫu vậy, triển vọng lợi nhuận vẫn được xem là điểm tựa quan trọng. Các ngân hàng, công ty chứng khoán và doanh nghiệp tiêu dùng đầu ngành đang đặt kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 trong khoảng 10–30%, qua đó củng cố bức tranh tăng trưởng trung hạn. Trên cơ sở này, SSI Research khuyến nghị chiến lược đầu tư chọn lọc, ưu tiên doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận rõ nét trong quý I và duy trì sang quý II, sở hữu nền tảng tài chính lành mạnh và có khả năng hưởng lợi từ dòng vốn nâng hạng.

Về định giá, tính đến đầu tháng 4/2026, VN-Index đang giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 12 lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 10 năm là 14 lần. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc Vingroup (VIC, VHM, VRE), mức định giá thậm chí giảm xuống khoảng 10,5 lần – vùng tương đối hấp dẫn xét trên nền tảng cơ bản.

Tuy nhiên, SSI Research lưu ý rằng trong các giai đoạn biến động mạnh trước đây, P/E thị trường từng lùi về vùng 9–10 lần. Trong bối cảnh thanh khoản còn chịu áp lực và mặt bằng lãi suất gia tăng – với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng đã vượt 8% – dư địa hỗ trợ từ định giá có thể vẫn hạn chế. Vì vậy, dù định giá đã trở nên hấp dẫn hơn, rủi ro điều chỉnh ngắn hạn vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn và có thể chưa phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu.