Cơ quan cạnh tranh vào cuộc, Shopee hoãn áp dụng phí mới

Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), trong tháng 5/2026, cơ quan này đã ghi nhận nhiều phản ánh liên quan đến việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh hoặc áp dụng chính sách phí mới.

Những thay đổi này có khả năng làm gia tăng chi phí vận hành của người bán, từ đó tác động đến giá hàng hóa và môi trường cạnh tranh trên thị trường.

Ủy ban đã tổ chức làm việc với một số nhà bán hàng trên Shopee và TikTok Shop nhằm ghi nhận những khó khăn, bất cập phát sinh khi các nền tảng điều chỉnh phí cố định, phí xử lý giao dịch, cũng như bổ sung các loại phí dịch vụ mới trong tháng 5/2026.

Đồng thời, cơ quan này đã gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu và trực tiếp làm việc với đại diện một số nền tảng số trung gian bán lẻ, trong đó có Shopee, để làm rõ cơ sở xây dựng, lý do điều chỉnh, phương thức áp dụng và tác động của các chính sách phí mới đối với nhà bán hàng cũng như môi trường cạnh tranh.

Đáng chú ý, Ủy ban đặc biệt lưu ý đến kế hoạch Shopee triển khai “Chương trình Duy trì hiển thị”, dự kiến áp dụng từ ngày 29/5/2026. Theo đó, nền tảng sẽ tự động trích một tỷ lệ nhất định từ doanh thu đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản dịch vụ hiển thị, nhằm duy trì hoạt động quảng bá sản phẩm.

Mức duy trì hiển thị tiêu chuẩn được đề xuất là 1% doanh thu (chưa bao gồm thuế GTGT), đồng thời cho phép người bán tùy chọn điều chỉnh từ 1% đến 50% tùy theo nhu cầu. Khoản phí này sẽ được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu được chuyển về tài khoản của người bán.

Qua quá trình làm việc và rà soát, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu Shopee đánh giá lại cơ sở áp dụng cũng như tác động của chương trình này đối với cộng đồng nhà bán hàng.

Ngày 27/5/2026, Công ty TNHH Shopee đã có báo cáo gửi Ủy ban, cho biết sẽ hoãn triển khai chính sách phí mới nêu trên, đồng thời dự kiến thông báo chính thức đến người bán trong ngày 28/5/2026.

Đối với các loại phí hiện hành như phí cố định, phí xử lý giao dịch, phí hạ tầng và các dịch vụ khác, Ủy ban cho biết sẽ tiếp tục tăng cường theo dõi, giám sát việc xây dựng và điều chỉnh chính sách phí của các nền tảng.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu Shopee, TikTok Shop và các doanh nghiệp liên quan cung cấp đầy đủ thông tin, bảo đảm tính minh bạch, hợp lý trong cơ chế thu phí, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh của nhà bán hàng.

Ủy ban nhấn mạnh, các nền tảng số trung gian bán lẻ khi điều chỉnh chính sách cần bảo đảm không tạo gánh nặng bất hợp lý cho người bán, không làm méo mó cạnh tranh và không ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi người tiêu dùng.

Nhìn lại các vụ xử phạt liên quan

Theo các báo cáo thị trường, Shopee hiện vẫn là nền tảng thương mại điện tử dẫn đầu tại Việt Nam, với khoảng 65% thị phần. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp này cũng từng bị xử phạt liên quan đến cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng.

Tháng 4/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã xử phạt Công ty TNHH Shopee 200 triệu đồng do hành vi đưa thông tin gây nhầm lẫn, khiến người tiêu dùng hiểu sai về nội dung chương trình khuyến mại áp dụng ngày 8/8/2025.

Ngoài mức phạt tiền, Shopee buộc phải cải chính công khai thông tin trên toàn bộ các nền tảng do công ty quản lý.

Trước đó, năm 2025, SPX Express, đơn vị vận chuyển thuộc hệ sinh thái Shopee cũng bị xử phạt 200 triệu đồng vì hành vi cung cấp thông tin gây nhầm lẫn nhằm thu hút khách hàng.

Đối với TikTok, đầu năm 2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã xử phạt Công ty TikTok Pte. Ltd 880 triệu đồng do nhiều vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cụ thể, TikTok không cung cấp cơ chế để người tiêu dùng lựa chọn việc cho phép hoặc không cho phép sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo; đưa ra các điều khoản không phù hợp trong điều kiện giao dịch chung; cung cấp thông tin không đầy đủ, gây nhầm lẫn về nội dung và đặc điểm giao dịch.

Bên cạnh đó, nền tảng này cũng không xây dựng đầy đủ quy trình, thủ tục phù hợp để bảo đảm quyền khiếu nại, giải quyết tranh chấp cho các nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương.

Ủy ban đã yêu cầu TikTok chấm dứt các hành vi vi phạm, đồng thời rà soát, hoàn thiện các chính sách nhằm bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.