Chuyên gia lý giải 'lưu ý' của FTSE Russell với chứng khoán Việt Nam

Trong báo cáo phân loại định kỳ công bố rạng sáng 8/10, Ban quản trị chỉ số FTSE Russell (IGB) đánh giá Việt Nam đã đáp ứng tất cả các tiêu chí của vị thế thị trường mới nổi thứ cấp theo Khung Phân loại Cổ phiếu Quốc gia FTSE.

TTCK Việt Nam sẽ được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ Thứ Hai ngày 21/9/2026, tùy thuộc vào kết quả của đợt đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026.

Dù vậy, IGB cũng lưu ý đã cân nhắc kỹ lưỡng phản hồi từ các Ủy ban Cố vấn của FTSE Russell về khả năng tiếp cận hạn chế của các công ty chứng khoán toàn cầu tại Việt Nam. IGB xác định rằng việc giải quyết vấn đề này là cần thiết để việc nâng hạng được tiến hành trọn vẹn.

Vậy “khả năng tiếp cận hạn chế của công ty chứng khoán toàn cầu tại Việt Nam” nên được hiểu như thế nào? Việc nâng hạng sẽ có những tác động thế nào tới TTCK Việt Nam. Nhadautu.vn đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân Chứng khoán Yuanta Việt Nam.

Ông có thể giải thích với độc giả về “khả năng tiếp cận hạn chế của các nhà môi giới toàn cầu tại Việt Nam” mà FTSE Russell nêu trong báo cáo phân loại xếp hạng thị trường?

Ông Nguyễn Thế Minh: Khi xét duyệt nâng hạng thị trường chứng khoán của FTSE Russell, họ sẽ có nhiều vòng và có nhiều hội đồng xét duyệt thông qua. Các hội đồng này sẽ xem xét các tiêu chí mang tính chất định tính và định lượng. Ở các kỳ đánh giá tháng 3 và tháng 9, họ sẽ có nhiều bước đánh giá và mất nhiều thời gian. Rủi ro trong quá trình đánh giá này là khi một hội đồng không thông qua, việc xét duyệt sẽ dừng lại tại đây và khó đi tiếp đến hội đồng khác đánh giá.

Với Việt Nam, điểm tích cực là trong kỳ Review vào tháng 3/2026, chúng ta sẽ không bị xét duyệt từ đầu, mà IGB vẫn là hội đồng đánh giá Việt Nam. Ở đây, họ sẽ xem xét vấn đề công ty môi giới toàn cầu.

Vấn đề này có thể hiểu như sau, các tổ chức khi mua bán ETF tại Việt Nam sẽ thực hiện giao dịch qua công ty chứng khoán. Đó là lý do vì sao TTCK phải tăng cường kết nối với công ty môi giới toàn cầu. Như vậy, điểm nghẽn này chỉ mang tính chất về thủ tục hơn là kỹ thuật.

Đối với mô hình Non-Prefunding (NPF), FTSE Russell nhiều khả năng sẽ tiếp tục theo dõi tiếp, kể cả khi TTCK Việt Nam đã được nâng hạng.

Ngoài ra, FTSE Russell có thể dành nhiều chú ý đối với việc mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài. Liên quan tới vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước vào ngày 23/9 đã ban hành Văn bản số 8292/NHNN-QLNH về việc chấp hành quy định về việc mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp tại Việt Nam.

Tuy nhiên, việc ban hành sát kỳ Review Tháng 9 vừa qua khiến FTSE Russell chưa đủ thời gian để đánh giá những động thái này có thật sự tạo điều kiện thông thoáng cho NĐTNN hay rút ngắn thời gian mở tài khoản hay không. Do đó, đây cũng là vấn đề họ theo dõi tiếp trong kỳ Review tới.

Nhìn chung, tôi tin rằng Việt Nam sẽ giải quyết được các vấn đề kể trên ngay trong tháng 3/2026.

Ông đánh giá thông tin nâng hạng chứng khoán sẽ có tác động thế nào tới TTCK Việt Nam?

Ông Nguyễn Thế Minh: Về mặt chỉ số, tôi đánh giá VN-Index sẽ tương đối tích cực và xu hướng dài hạn của chỉ số vẫn là đi lên. Quan trọng hơn cả, câu chuyện nâng hạng có những điểm khả quan, rõ ràng nhất là FTSE Russell khẳng định Việt Nam đã đáp ứng tất cả các tiêu chí của vị thế thị trường mới nổi thứ cấp theo Khung Phân loại Cổ phiếu Quốc gia FTSE.

Như vậy, triển vọng nâng hạng của chúng ta đã rõ ràng hơn rất nhiều so với các kỳ Review trước đây. Đây cũng là nền tảng quan trọng cho Việt Nam có động lực hướng tới những chuẩn nâng hạng cao hơn nữa.

Về dài hạn, những nỗ lực nâng hạng từ Chính phủ cùng các Bộ ban ngành sẽ tạo hiệu ứng tích cực hướng TTCK trong nước tới sự phát triển bền vững, minh bạch trong dài hạn. Chính phủ đã và đang coi trọng việc phát triển thị trường vốn, đặc biệt là phát triển thêm các sản phẩm tài chính trong thời gian tới.

Với định hướng như vậy, TTCK cần có thêm các sản phẩm để phù hợp với nhu cầu của nhà đầu tư. Tôi nghĩ việc các SGDCK phối hợp cùng các SGDCK nước ngoài và các tổ chức xếp hạng thị trường như FTSE Russell, MSCI phát triển các bộ chỉ số chứng khoán mới cũng sẽ giúp tăng khả năng thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế.

Các bộ chỉ số chung với sự tham gia của tổ chức xếp hạng không chỉ củng cố niềm tin của nhà đầu tư, mà còn giúp định vị thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Ngoài ra, tôi kỳ vọng sẽ có nhiều sản phẩm khác như sản phẩm phái sinh, ETF, thậm chí phái sinh trên các ETF, chỉ số VN30 hoặc VN100, bán khống, quyền chọn mua/bán…

Đây là những sản phẩm cần thiết phục vụ nhu cầu của cả nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Xin trân trọng cảm ơn ông!