Chuyên gia ABS: Áp lực bán ròng của khối ngoại sẽ hạ nhiệt từ giữa năm 2026

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán đã có bốn tuần hồi phục liên tiếp và tổng cộng tăng hơn 140 điểm từ đầu tháng đến nay thì giao dịch của khối ngoại lại là điểm trừ khi duy trì xu hướng bán ròng kéo dài, đặc biệt gia tăng cường độ trong các nhịp thị trường phục hồi. Áp lực rút vốn không chỉ xuất hiện ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn mà còn lan rộng sang nhiều ngành, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư nước ngoài trước bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu còn nhiều biến động.

Chỉ riêng tuần trước, khối ngoại bán ròng 4.713 tỷ đồng trên HoSE, trong đó khối này đã bán ròng 3.801,3 tỷ đồng cổ phiếu VHM (gần 30 triệu đơn vị) và bán ròng xấp xỉ 1.176 tỷ đồng cổ phiếu FPT (hơn 15,6 triệu đơn vị).

Trao đổi tại Talk show Phố Tài chính, ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán An Bình (ABS), cho biết khối ngoại đã duy trì trạng thái bán ròng liên tục từ năm 2022 đến nay. Đáng chú ý, giai đoạn từ năm 2025 ghi nhận mức bán ròng mạnh nhất, với tổng giá trị vượt 6 tỷ USD. Xu hướng này kéo tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, tính theo vốn hóa, giảm từ 22% năm 2019 xuống còn khoảng 12% hiện nay.

Theo ông Đạt, đà bán ròng xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, nổi bật là rủi ro từ thị trường bất động sản trong năm 2022; mặt bằng lãi suất toàn cầu tăng khi lợi suất trái phiếu Mỹ và Nhật Bản đi lên do áp lực lạm phát; cùng với các yếu tố bất định như căng thẳng thương mại và rủi ro địa chính trị, gần đây là xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.

Dù vậy, vị chuyên gia kỳ vọng xu hướng này sẽ sớm đảo chiều. Từ giữa năm 2026, khối ngoại có thể chững lại đà bán ròng và từng bước quay lại mua ròng, khi áp lực lạm phát hạ nhiệt và môi trường địa chính trị ổn định hơn. Bên cạnh đó, triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam cùng làn sóng IPO, cổ phần hóa được xem là những động lực quan trọng thu hút dòng vốn ngoại.

Để gia tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư quốc tế, ông Đạt cho rằng cần đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng tỷ trọng thị trường chứng khoán Việt Nam trong rổ các thị trường mới nổi. Trước hết là đa dạng hóa “hàng hóa” trên thị trường, đặc biệt thúc đẩy niêm yết doanh nghiệp nhà nước. Tiếp đó là hoàn thiện khung pháp lý, nới giới hạn sở hữu nước ngoài và sớm triển khai chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết. Đồng thời, cần rà soát điều kiện kinh doanh, tạo dư địa lớn hơn cho nhà đầu tư ngoại tham gia thị trường.

Ở góc độ triển vọng, việc nâng hạng thị trường được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho tăng trưởng trong ngắn và trung hạn, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận các dòng vốn quy mô lớn từ các quỹ đầu tư toàn cầu. Về dài hạn, diễn biến thị trường vẫn phụ thuộc vào các yếu tố nền tảng của kinh tế vĩ mô.

Ngoài ra, tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức được dự báo gia tăng trong thời gian tới, góp phần giảm biến động và nâng cao chất lượng dòng vốn trên thị trường. Điều này cũng hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện khả năng huy động vốn, qua đó góp phần giảm chi phí vốn trong nền kinh tế.

Tuy nhiên, chuyên gia ABS lưu ý nâng hạng thị trường không đồng nghĩa với việc dòng tiền sẽ chảy vào ồ ạt, mà có sự phân hóa rõ nét. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và còn dư địa sở hữu nước ngoài sẽ là đối tượng hưởng lợi trực tiếp. Vì vậy, nhà đầu tư nên ưu tiên các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí này hoặc lựa chọn các quỹ ETF tập trung vào nhóm vốn hóa lớn trong giai đoạn tới.