Chủ doanh nghiệp FDI bỏ trốn: Người lao động liêu xiêu vì bị nợ lương, quỵt bảo hiểm
Việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang tồn tại nhiều bất cập như dự án tiến độ rùa bò, doanh nghiệp (DN) bỏ trốn, để lại khoản nợ khổng lồ về bảo hiểm xã hội, tiền thuê mặt bằng... Cách nào giải quyết thực trạng này?
Công ty Hưng Thành - nơi Công ty TNHH Sina Imtech thuê mặt bằng hoạt động và quỵt tiền sau khi bỏ trốn
Chủ biến mất, nợ ở lại
Khu vực DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang đóng góp vô cùng quan trọng cho phát triển nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, tình trạng một bộ phận DN FDI bỏ trốn đã gây nên nhiều hệ luỵ cho xã hội. Trong khi chính quyền địa phương lúng túng xử lý thì người lao động rơi cảnh bơ vơ, mất lương; cơ quan Bảo hiểm xã hội, công ty cho thuê mặt bằng ngậm ngùi vì bị quỵt tiền.
Tháng 6/2015, gần 440 công nhân Công ty TNHH Gmie (Bắc Ninh) ngỡ ngàng bởi đến giờ làm việc thì công ty bỗng “vườn không nhà trống”. Lương tháng trước đó, họ vẫn chưa kịp nhận. Nhiều ngày sau đó, công nhân liên tục đứng chờ ở cổng công ty trông ngóng cơ quan chức năng thông báo về chủ DN, nhưng càng chờ càng vô vọng. Đây chỉ là một trong hàng loạt các DN FDI bỏ trốn mà Ban quản lý các khu công nghiệp (KCN) gửi trát tìm chủ đầu tư. Một số công ty khác như: Cty TNHH Tsoca Vina (khu công nghiệp Biên Hoà 2), Cty TNHH Kỹ nghệ J&V (khu công nghiệp dệt may Nhơn Trạch)… ra đi cũng để lại khoản nợ bảo hiểm lên tới 500-600 triệu đồng.
Để tiếp tục tìm hiểu về hệ luỵ khi chủ DN FDI bỏ trốn, chúng tôi tìm đến cụm công nghiệp Ngọc Lâm (Mỹ Hào, Hưng Yên). Trước đó, người dân và DN trong cụm công nghiệp này bàng hoàng bởi lãnh đạo Công ty TNHH Sina Imtech bỗng dưng mất tích. “Công ty Sina Imtech chủ yếu sản xuất thiết bị điện tử như pin, sạc điện thoại. Giám đốc bỏ trốn, máy móc do ngân hàng siết nợ hết rồi. Khi tham gia niêm phong, tôi thấy hầu hết đều là máy móc cũ, lạc hậu. Cty Hưng Thành đòi mặt bằng, nên số máy móc do ngân hàng chuyển đi thanh lý. Công nhân bị nợ lương cũng đành chịu”, ông Nguyễn Xuân Sơn, Trưởng Công an xã Ngọc Lâm kể lại.
Ngoài công nhân bị quỵt lương, mất tiền bảo hiểm xã hội (BHXH), Công ty Hưng Thành - đơn vị cho thuê mặt bằng, cũng mất số tiền thuê mặt bằng gần 2 năm chưa thanh toán của Sina Imtech. “Số tiền thuê mặt bằng chúng tôi bị quỵt khá lớn nhưng cũng không biết kêu ai vì có kêu cũng không xử lý được. Khi họ bỏ trốn, hoá ra giám đốc cũng là đi thuê. Kêu nhiều lại mất uy tín của cty mình”, đại diện Công ty Hưng Thành bức xúc.
Theo thống kê của BHXH huyện Mỹ Hào, đến nay, Sina Imtech nợ hơn 620 triệu đồng. Sau khi công ty đóng cửa, công nhân nhiều lần tìm đến xin giải quyết nhận lại sổ bảo hiểm để nộp vào công ty mới nhưng không thể giải quyết. “Đúng quy định, khi công ty quyết toán hết số nợ BHXH, chúng tôi mới chốt sổ và trao trả cho người lao động. Đến nay, giám đốc công ty bỏ trốn, sổ bảo hiểm cũng thất lạc, không biết ai đang cầm. Không có sổ, và còn nợ tiền nên chúng tôi không thể chốt sổ cho người lao động”, bà Nguyễn Thị Kim Dung, Giám đốc BHXH huyện Mỹ Hào cho biết.
Theo bà Dung, BHXH có hướng dẫn người lao động làm giấy xác nhận của UBND xã về việc DN bỏ trốn để làm hồ sơ xin cấp lại sổ BHXH. Nhưng thủ tục phức tạp, sau khi được hướng dẫn, đa số người lao động bỏ luôn sổ BHXH này.
Theo thống kê của Bộ KH&ĐT, đến hết tháng 5/2013, cả nước có 518 DN FDI vắng chủ, với tổng vốn đăng ký hơn 900 triệu USD. Con số DN FDI bỏ trốn ở các địa phương qua các năm đều có nhưng từ 2013 đến nay chưa có tổng hợp chung gửi về Bộ KH&ĐT. Hai năm gần đây, các sở KH&ĐT liên tục thu hồi giấy phép đầu tư của dự án bỏ trốn, cho thấy sự quyết liệt, giải quyết xoá bỏ dự án không hiệu quả, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi.
Theo quy định, sau 90 ngày kể từ khi đăng tải thông tin, nhà đầu tư không liên lạc, sở KH&ĐT các tỉnh sẽ làm thủ tục chấm dứt dự án theo quy định. Để đảm bảo môi trường đầu tư kinh doanh, các sở KH&ĐT khá mạnh tay chấm dứt dự án FDI ngưng hoạt động hoặc giải ngân chậm, không hiệu quả.
Tại Đồng Nai, đến 8/2016 còn 26 dự án FDI ngưng hoạt động với tổng số vốn 133 triệu USD. Trong đó chỉ có 2 dự án chưa giải ngân vốn, còn lại 24 dự án đã giải ngân một phần vốn đăng ký. Trước đó vào cuối năm 2015, tỉnh này cũng tiến hành thu hồi hơn 37 dự án FDI. Trong đó có 22 dự án vắng chủ, phần lớn các dự án đã ngưng hoạt động trên 5 năm.
Ông Cao Tiến Dũng, Giám đốc Sở KH&ĐT Đồng Nai cho biết, hiện có 2 nơi quản lý DN FDI là Ban quản lý các khu công nghiệp và Sở KH&ĐT. Một số DN do điều kiện kinh doanh thua lỗ, gặp khó khăn về vốn, điều kiện bất lợi nên đành chấm dứt hoạt động. Với DN bỏ trốn, sở liên lạc với lãnh sự quán, đề nghị họ can thiệp tìm nhà đầu tư. Nếu không tìm được sẽ xử lý theo đúng luật của Việt Nam.
Để giảm thiểu tình trạng DN FDI bất ngờ bỏ trốn, nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT) - ông Phan Hữu Thắng cho rằng, địa phương cần kiểm tra, sàng lọc và phân luồng dự án. Ví dụ dự án kinh doanh, nộp thuế đầy đủ cho vào luồng xanh. Dự án có dấu hiệu kinh doanh không hiệu quả, chậm nộp thuế xếp vào “luồng đỏ”; cơ quan thuế, hải quan có số liệu thống kê, báo cáo lên UBND tỉnh, thành phố để lưu tâm, hạn chế việc chủ DN bất ngờ bỏ trốn.
“Có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý đầu tư, thuế, hải quan, BHXH, UBND các tỉnh chắc chắn hạn chế và chấm dứt tình trạng DN bỏ trốn. Từ đó không còn cảnh người lao động bơ vơ, cơ quan chức năng mỏi mắt tìm nhà đầu tư”, ông Thắng nói.
Công ty TNHH Gmie (Bắc Ninh) bất ngờ ngừng hoạt động khiến hơn 400 người lao động bơ vơ, tập trung trước cổng mong đòi được lượng, bảo hiểm
Dự án “bánh vẽ” tỷ đô chết yểu
Trên thực tế, có rất nhiều dự án đã và đang bị thu hồi do chủ đầu tư không triển khai hoặc chỉ giữ đất. Năm 2016, UBND tỉnh Quảng Ngãi ra quyết định chấm dứt hoạt động của dự án thép Guang Lian Dung Quất do Tập đoàn Tycoons (Đài Loan) đầu tư. Dự án được cấp phép năm 2006 với số vốn đầu tư 556 triệu USD, sau nâng quy mô vốn lên 4,5 tỷ USD, công suất 7 triệu tấn. Nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư, Ban quản lý Khu kinh tế đã giải tỏa, bàn giao 337ha đất.
Tháng 7/2015, Guang Lian đã gửi văn bản lên tỉnh Quảng Ngãi thừa nhận không thể thu xếp được nguồn tài chính tiếp tục thực hiện dự án. Công trình do đó đã dừng hoạt động từ giữa năm 2014 đến nay. Tính đến tháng 9/2014, dự án mới được đầu tư được 42 triệu USD. Trong khi đó, ngân sách Nhà nước đã tạm ứng 175 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng sạch. UBND tỉnh Quảng Ngãi đã nhiều lần họp bàn về việc chấm dứt dự án, đề nghị thu hồi diện tích đất đã cấp, thực hiện thanh lý tài sản để tránh gây lãng phí mặt bằng.
Trên đây chỉ là một trong rất nhiều dự án “bánh vẽ” của nhà đầu tư nước ngoài. Ở các địa phương khác cũng phải thu hồi nhiều dự án tương tự. Như tỉnh Khánh Hoà đã thu hồi dự án trên bãi biển Phượng Hoàng của Công ty TNHH Dewan International (Hồng Kông), vốn đầu tư 1,25 tỷ USD. Lí do thu hồi dự án do nhà đầu tư không góp vốn điều lệ theo tiến độ quy định tại Giấy chứng nhận đầu tư cấp ngày 20/8/2014. UBND tỉnh Bình Định cũng rút giấy phép đầu tư của dự án xây dựng nhà máy lắp ráp và sản xuất phụ tùng xe ô tô buýt và các loại máy nông nghiệp cùng các dịch vụ hỗ trợ trên diện tích 50ha tại KCN Nhơn Hoà, thị xã An Nhơn….
Đánh giá về các siêu dự án tỷ đô nhưng chậm tiến độ, bị thu hồi giấy phép, GS.TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cho rằng: “Để phản ánh đúng tình hình FDI của nước ta, Bộ KH&ĐT nên chỉ đạo các địa phương kiểm tra toàn diện tình hình các dự án chưa triển khai để phân thành 2 loại: dự án có khả năng thực hiện và dự án không thể triển khai. Từ đó, tập trung đôn đốc các dự án triển khai và loại bỏ dự án không có khả năng. Nhất là các dự án có vốn đầu tư lớn, cần xem xét kỹ trước khi cấp phép, tránh lãng phí nguồn đất đai, cơ hội của nhà đầu tư khác”.
Theo TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, để hạn chế vốn FDI ảo, đặc biệt là nhà đầu tư ôm đất phải đánh thuế luỹ tiến. Nhà đầu tư 3 năm không làm gì với dự án thì phải đánh thuế tăng 3-4 lần. Chiến lược thu hút FDI của Việt Nam cũng nên thay đổi, đừng chú trọng số lượng mà chú trọng chất lượng. “Chúng ta phải tìm kiếm nhà đầu tư tốt, chiến lược dài hạn, lựa chọn, xây dựng chiến lược đầu tư với các nhóm ngành nghề, từ đó thu hút nhà đầu tư phù hợp. Trước khi cấp phép, cơ quan chức năng cần cân nhắc kỹ về công nghệ, quá trình hoạt động ở nước ngoài của nhà đầu tư ra sao, chứ không cấp phép ồ ạt. Tránh việc chạy theo sau xử lý hậu quả”, ông Thiên nói.
- Cùng chuyên mục
Nhiều 'ông lớn' để mắt Khu thương mại tự do Đà Nẵng
Nhiều tập đoàn lớn đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore… đã chủ động tiếp cận và đề xuất nghiên cứu đầu tư vào Khu thương mại tự do Đà Nẵng.
Đầu tư - 12/12/2025 11:35
Cơ chế đặc thù nào cho cao tốc gần 24.000 tỷ nối Lào?
Cao tốc đường bộ Vinh – Thanh Thủy (Nghệ An) có tổng vốn đầu tư gần 24.000 tỷ đồng sẽ được áp dụng các cơ chế đặc thù trong quá trình triển khai dự án.
Đầu tư - 12/12/2025 07:36
Doanh nghiệp 1 năm tuổi làm dự án căn hộ gần 1.730 tỷ ở Đà Nẵng
CTCP Đầu tư Blue Land, được thành lập tháng 11/2024 vừa được TP. Đà Nẵng chấp thuận đầu tư Tổ hợp Trung tâm thương mại và căn hộ Đà Nẵng, với tổng vốn đầu tư gần 1.730 tỷ đồng.
Đầu tư - 11/12/2025 10:22
Cận cảnh cao tốc Cam Lộ - La Sơn 'sắp lên đời' 4 làn xe
Cao tốc Cam Lộ - La Sơn sẽ được đầu tư nâng cấp từ 2 làn lên 4 làn xe, dự kiến khởi công trong tháng 12, hoàn thành vào năm 2026.
Đầu tư - 11/12/2025 10:22
Bất động sản Nghệ An 'nổi sóng'
Việc hàng loạt dự án lớn được khởi công, chuẩn bị ra mắt cùng các thông tin chưa chính thống xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội về quy hoạch, thị trường bất động sản Nghệ An đang "nổi sóng".
Đầu tư - 11/12/2025 08:00
VinEnergo đăng ký thực hiện nhà máy điện gió 'khủng' ở Gia Lai
CTCP Năng lượng VinEnergo đăng ký thực hiện 2 dự án nhà máy điện gió tại Gia Lai, trong đó đáng chú ý là Nhà máy điện gió Hòn Trâu - giai đoạn 1 có tổng vốn đầu tư hơn 48.372 tỷ đồng, công suất thiết kế 750 MW.
Đầu tư - 11/12/2025 06:45
FPT tham vọng xây dựng thủ phủ UAV tại Việt Nam
"Chúng tôi đang mơ ước xây dựng một thủ phủ máy bay không người lái tại Việt Nam", ông Trương Gia Bình, chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT chia sẻ.
Công nghệ - 10/12/2025 13:30
Thị trường bất động sản sắp có 'bộ lọc'
Trong bối cảnh thị trường bất động sản liên tục trải qua những cơn sốt ảo, giá cả bị thổi phồng và thông tin nhiễu loạn, Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do nhà nước quản lý được kỳ vọng sẽ trở thành "bộ lọc" quan trọng, góp phần đưa thị trường trở về trạng thái minh bạch và bền vững hơn.
Đầu tư - 10/12/2025 11:19
Phê duyệt nhà đầu tư dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc hơn 14.000 tỷ
Tập đoàn Sơn Hải trở thành nhà đầu tư trúng thầu Dự án cao tốc Tân Phú-Bảo Lộc theo phương thức đối tác công tư, hợp đồng BOT, mục tiêu hoàn thành vào 31/12/2027.
Đầu tư - 10/12/2025 10:14
Khánh Hòa gỡ khó cho hai dự án thủy điện tích năng gần 44.000 tỷ
Hai dự án thủy điện tích năng Bác Ái và Phước Hòa có tổng vốn đầu tư gần 44.000 tỷ đồng được tỉnh Khánh Hòa tháo gỡ hàng loạt điểm nghẽn về thủ tục, giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ.
Đầu tư - 10/12/2025 09:11
De Heus - Hùng Nhơn muốn xây dựng chuỗi nông nghiệp chuẩn quốc tế tại Gia Lai
Liên doanh De Heus - Hùng Nhơn mong muốn đầu tư hàng loạt dự án từ chăn nuôi, chế biến và phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn tại Gia Lai.
Đầu tư - 09/12/2025 06:45
'Nóng' vấn đề hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội
Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa của TP. Hà Nội cho biết, dù doanh nghiệp có đơn hàng, có thị trường, nhưng khó khăn lớn nhất vẫn là dòng tiền và vấn đề tiếp cận vốn.
Đầu tư - 08/12/2025 15:32
Sắp khởi công Dự án BOT giao thông lớn nhất từ trước tới nay
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận có quy mô hơn 36.000 tỷ đồng được đầu tư theo hình thức đối tác công tư, loại hợp đồng BOT với 100% vốn huy động từ tư nhân. Đây cũng là dự án BOT giao thông do tư nhân huy động vốn lớn nhất cả nước từ trước đến nay.
Đầu tư - 08/12/2025 15:25
FPT sở hữu cổ phần của công ty tư vấn - dịch vụ CNTT hàng đầu Hàn Quốc
FPT thông qua công ty thành viên tại Hàn Quốc đã ký kết Thỏa thuận Đầu tư Chiến lược và Thỏa thuận Dịch vụ Tổng thể (MSA) với Blueward, công ty tư vấn - dịch vụ CNTT độc lập hàng đầu Hàn Quốc trong lĩnh vực SAP/ERP. Theo đó, FPT sẽ sở hữu tối đa 10% cổ phần của Blueward. Khoản đầu tư này dự kiến sẽ hoàn tất trước thời điểm Blueward IPO vào năm 2028.
Công nghệ - 08/12/2025 15:23
Căn hộ trung tâm TP.HCM vẫn 'âm thầm' tăng giá
Kể cả những dự án mới lẫn dự án cũ ở khu vực trung tâm TP.HCM vẫn cho thấy đà tăng giá mạnh nhờ vào yếu tố khan hiếm, vị trí đắc địa và hạ tầng đồng bộ.
Đầu tư - 08/12/2025 14:08
Đà Nẵng trải 'thảm đỏ' đón vốn FDI vào Khu thương mại tự do
Hàng loạt ưu đãi về thuế, đất đai, thủ tục và quyền sở hữu đang được Đà Nẵng kích hoạt nhằm thu hút dòng vốn đầu tư, đặc biệt là FDI vào Khu thương mại tự do (TMTD).
Đầu tư - 08/12/2025 14:06
- Đọc nhiều
Đáng đọc
- Đáng đọc
Lập 'Quỹ tái thiết miền Trung', tại sao không?
Sự kiện - Update 1 week ago
Gần 1 tỷ USD trái phiếu 'chảy về' một Group
Tài chính - Update 1 month ago
'Cơn sốt' vàng bao giờ chấm dứt?
Thị trường - 1 month
