'Chọn mặt, gửi vàng' ở quỹ mở thế nào?

Chứng chỉ quỹ (CCQ) đang ngày càng được người dân Việt Nam quan tâm đầu tư. Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, có xu hướng tìm kiếm một kênh đầu tư giúp sinh lời bền vững trong dài hạn, thay vì việc tự mua bán cổ phiếu kiếm lợi nhuận đòi hỏi nhiều thời gian nghiên cứu và tìm tòi.

Nói với người viết, nhiều nhà đầu tư đánh giá cao tính ưu việt của CCQ, đặc biệt là sản phẩm có hiệu suất thuộc top đầu thị trường. “Khoản tiền nhàn rỗi của mình có thể sinh lời trong dài hạn, vừa yên tâm có thời gian nghỉ ngơi và tập trung vào công việc chính”, một chủ quán café mới tham gia thị trường CCQ chia sẻ.

Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư F0 vẫn đắn đo không biết nên “chọn mặt, gửi vàng” ở các quỹ mở với các tiêu chí nào. Đây là những thắc mắc dễ hiểu với phần đông nhà đầu tư đang tìm kiếm kênh tích sản lâu dài trong 5, 10, thậm chí là 15 năm.

Trước hết, để đầu tư vào CCQ, nhà đầu tư có thể trực tiếp thông qua các nền tảng ứng dụng của công ty quản lý quỹ như Dragon Capital với DragonX, VinaCapital có VinaCapital MiO, VietcombankFund với VCBF Mobile… hoặc công ty phân phối CCQ như InvestingPro, Fmarket, VNSC by Finhay, NEO Invest, TCInvest, VNDirect, DigiInvest…

Đầu tư CCQ nghĩa là gửi tiền cho công ty quản lý quỹ giải ngân vào thị trường chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu) thay mình. Do đó, nhà đầu tư cần sử dụng các nền tảng của những đơn vị được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy phép (có danh sách công khai trên trang web của UBCKNN).

Nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng, việc đầu tư trên thị trường chứng khoán luôn có lợi ích và rủi ro đi kèm, do đó công ty quản lý quỹ, dù có một đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, trình độ, không đưa ra hứa hẹn hay cam kết lợi nhuận hàng năm.

“Mách nước” cách chọn quỹ đầu tư

Một chuyên gia tài chính gợi ý trong trường hợp quá khó lựa chọn CCQ, nhà đầu tư có thể yên tâm gửi tiền vào các các công ty quản lý quỹ top đầu như Dragon Capital, VinaCapital. Đây là những đơn vị có lợi thế về kinh nghiệm lâu năm trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Một số nhà đầu tư kinh nghiệm lựa chọn mức lợi nhuận hàng năm của quỹ làm tiêu chuẩn. Dù đây là các số liệu quá khứ và không đảm bảo cho lợi nhuận tương lai của quỹ, song lại là dữ liệu đầu vào quan trọng để nhà đầu tư có thể so sánh hiệu suất giữa các quỹ và với chỉ số chứng khoán VN-Index, chỉ số cổ phiếu vốn hóa lớn VN30.

Khoảng thời gian đo lường hiệu suất của quỹ cũng quan trọng không kém. Một số nhà đầu tư có xu hướng nhìn lợi nhuận của quỹ trong 1 năm hoặc dưới 1 năm. Tuy nhiên, theo chuyên gia Phân tích Tài chính Huỳnh Hoàng Phương, nhà đầu tư nên đánh giá hiệu quả của quỹ trong khung thời gian 3–5 năm. Những giai đoạn quỹ tạm thời có hiệu suất thua thị trường đôi khi lại là cơ hội tích lũy hấp dẫn, nếu quỹ đó có chiến lược đầu tư vững chắc và danh mục nền tảng tốt.

Một sai lầm khác của những nhà đầu tư F0 khi đầu tư CCQ là dùng giá CCQ để đánh giá độ đắt rẻ, cũng như hiệu suất của quỹ. Tuy nhiên, giá CCQ gần như không phản ánh mức độ hấp dẫn hay tiềm năng đầu tư của quỹ.

Theo ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn - Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực Chứng khoán tại Dragon Capital, thực tế giá CCQ phụ thuộc vào giá trị tài sản ròng của quỹ, được tính bằng tổng giá trị tài sản đang nắm giữ trừ đi các khoản chi phí và nợ phải trả của quỹ, chia cho tổng số lượng CCQ. Vì vậy, giá CCQ sẽ thể hiện phần tài sản mà mỗi nhà đầu tư sở hữu trong quỹ tại thời điểm xác định.

Ông Tuấn cho rằng, giá CCQ cao không có nghĩa là “đắt”. Đây là kết quả tự nhiên của việc tài sản trong quỹ tích lũy và tăng trưởng theo thời gian. Khác với cổ phiếu, giá chứng chỉ quỹ không bị chi phối bởi cung cầu ngắn hạn hay tâm lý thị trường, mà phản ánh đúng giá trị danh mục tài sản đầu tư. Chính vì vậy, việc giá CCQ tăng cho thấy hiệu quả hoạt động tốt trong thời gian dài của quỹ. Khi nhà đầu tư tham gia ở thời điểm giá CCQ cao, thực tế họ không “thiệt thòi”, vì lợi nhuận vẫn phụ thuộc vào mức tăng trưởng tiếp theo của danh mục quỹ. Chính vì vậy, việc đầu tư từ sớm, đều đặn và duy trì lâu dài mới là yếu tố quyết định kết quả đầu tư.

Thống kê nhanh từ Fmarket tại 30/9/2025 cho thấy xét lợi nhuận lũy kế 3 năm gần nhất, nhiều CCQ có mức sinh lời hơn 50% như DCDS (94,36%), BVFED (74,15%), SSISCA (70,72%), VCBF-BCF (66,19%)…

Còn tính theo lợi nhuận bình quân hàng năm (xét giai đoạn 3 năm), thứ hạng cũng không thay đổi khi DCDS tiếp tục đứng đầu với 24,8%, xếp sau là BVFED (20,31%), SSISCA (19,52%), VCBF-BCF (18,45%)…

Trong đó, có thể thấy DCDS có hiệu quả đầu tư luôn đứng trong top đầu.

Ở góc độ khác, một số ý kiến nhìn nhận việc đầu tư vào CCQ cần dựa trên nhu cầu của nhà đầu tư. Trao đổi với người viết bên lề một hội nghị, bà Lê Thị Ngọc Ánh, Giám đốc Vận hành (COO) của CTCP InvestingPro gợi ý, do đầu tư CCQ cần nắm giữ lâu dài, nên nhà đầu tư cần có mục tiêu cụ thể như để mua nhà, mua xe hay cho con cái đi học. Do đó khi tích sản bằng CCQ, nhà đầu tư không nên quan tâm lợi nhuận ngắn hạn mà cần xác định đích đến là mục tiêu đầu tư dài hạn.

“Đối với việc nên phân bổ danh mục quỹ cổ phiếu, trái phiếu, cân bằng thế nào trong danh mục, tôi khuyến nghị nhà đầu tư nên áp dụng quy tắc lấy 100 trừ đi số tuổi để xác định tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục. Giả sử một người 40 tuổi sẽ phân bổ 60% danh mục đầu tư vào CCQ cổ phiếu, phần còn lại là trái phiếu hoặc tiền gửi…”, bà Ánh nói.

Đứng ở phía công ty quản lý quỹ, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng giám đốc Công ty quản lý quỹ Vietcombank (VCBF) nhấn mạnh nhà đầu tư trước khi mua CCQ cần xác định mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân.

Bà Nga nhận định: “Dựa trên thu nhập hiện tại, tổng danh mục tài sản hiện có, nhà đầu tư cần tự xác định được mức độ chịu đựng rủi ro cao hay không? Nếu có khẩu vị rủi ro từ trung bình đến cao, người dân có thể mua CCQ cổ phiếu, còn khẩu vị rủi ro thấp thì chỉ nên tập trung vào CCQ trái phiếu”.

Ngoài ra, CEO VCBF cho rằng khi “chọn mặt, gửi vàng” ở công ty quản lý quỹ cần nhìn vào đội ngũ đầu tư. Bởi, kết quả đầu tư của quỹ phụ thuộc rất nhiều vào năng lực và kinh nghiệm của nhân sự quỹ.

“Nhà đầu tư cần tìm hiểu đội ngũ đầu tư quản lý quỹ là ai, họ có gắn bó lâu dài với công ty không, kinh nghiệm trong đầu tư và quản lý quỹ thế nào?”, bà Nga nhấn mạnh.

Tóm lại, việc lựa chọn đầu tư vào một CCQ cần dựa trên các tiêu chí như mức độ chấp nhận rủi ro, mục tiêu đầu tư của người dân; hiệu suất sinh lời trong quá khứ (3-5 năm) làm tham chiếu so sánh giữa các CCQ; mức độ quản trị rủi ro nhằm bảo vệ thành quả đầu tư và thể hiện nguyên tắc hoạt động của công ty quỹ có thâm niên lâu năm; và cuối cùng là đa dạng về sản phẩm đầu tư như quỹ cổ phiếu, quỹ trái phiếu, quỹ cổ tức...