Cách Nhật Bản làm nhà ở giá rẻ

Theo The Worldfolio, sau Thế chiến II, Nhật Bản từng đối mặt với cuộc khủng hoảng nhà ở nghiêm trọng khi hàng triệu căn nhà bị phá hủy và dân số đô thị tăng nhanh. Trong nhiều thập kỷ tiếp theo, quốc gia này tiếp tục trải qua các giai đoạn giá đất tăng nóng, bong bóng bất động sản rồi suy thoái kéo dài. Tuy nhiên, thay vì để giá nhà leo thang mất kiểm soát, Nhật Bản đã phát triển một mô hình nhà ở đặc biệt: giá hợp lý nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, độ bền và khả năng chống động đất.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở việc người Nhật công nghiệp hóa ngành xây dựng từ rất sớm. Nếu nhiều quốc gia vẫn phụ thuộc chủ yếu vào xây dựng thủ công, các doanh nghiệp Nhật như Sekisui House hay Daiwa House lại sản xuất sẵn các cấu kiện trong nhà máy trước khi đưa tới công trường lắp ráp. Tường, khung thép, mái nhà, hệ thống điện nước hay thậm chí nội thất cơ bản đều được chế tạo theo module tiêu chuẩn.

Mô hình này giúp giảm đáng kể chi phí nhân công, hạn chế sai sót trong thi công và rút ngắn thời gian xây dựng. Một căn nhà lắp ghép tại Nhật có thể hoàn thiện chỉ trong vài tuần thay vì kéo dài nhiều tháng như phương pháp truyền thống.

Song song với công nghiệp hóa là tư duy chuẩn hóa thiết kế. Các công ty Nhật không thiết kế mỗi căn nhà theo một kiểu riêng biệt mà phát triển các mẫu nhà với kích thước thống nhất, có thể sản xuất hàng loạt. Từ cầu thang, phòng tắm cho tới hệ thống cửa và bếp đều được tối ưu theo cùng một tiêu chuẩn. Cách làm này tương tự triết lý sản xuất của Toyota Motor Corporation trong ngành ô tô: càng ít biến thể, chi phí càng thấp và hiệu quả càng cao.

Một yếu tố khác giúp Nhật Bản kiểm soát giá nhà là văn hóa chấp nhận không gian sống nhỏ. Tại các đô thị lớn như Tokyo, nhiều người trẻ lựa chọn sống trong các căn hộ studio hoặc những ngôi nhà diện tích chỉ vài chục mét vuông. Tuy nhỏ nhưng các không gian này được tối ưu rất kỹ với nội thất đa năng, giường gấp, tủ âm tường và thiết kế mở để tận dụng từng mét vuông.

Không chỉ giảm chi phí xây dựng, việc sống trong không gian nhỏ còn kéo giảm giá bán và giá thuê nhà tại đô thị đông dân.

Những "tay chơi" công nghệ trong "làng" nhà ở tại Nhật Bản

Một trong những cái tên được nhắc đến là Sekisui House. Theo thông tin từ Sekisui, doanh nghiệp này đã giảm giá thành nhà lắp ghép không phải bằng cách dùng vật liệu rẻ, mà bằng việc áp dụng công nghệ sản xuất công nghiệp quy mô lớn giống ngành ô tô.

Cốt lõi trong mô hình của Sekisui House là công nghệ prefab (tiền chế/lắp ghép). Thay vì xây toàn bộ tại công trường, doanh nghiệp này sản xuất sẵn khung thép, tường, mái, hệ thống điện nước và nhiều cấu kiện trong nhà máy bằng dây chuyền tự động hóa, sau đó vận chuyển tới để lắp ráp. Điều này giúp giảm mạnh nhân công, hạn chế lãng phí vật liệu và rút ngắn thời gian thi công.

Một công nghệ quan trọng khác là hệ kết cấu thép nhẹ chống động đất. Sekisui House phát triển các module khung thép có độ chính xác rất cao, vừa nhẹ vừa chịu rung chấn tốt hơn nhà bê tông truyền thống. Công ty còn ứng dụng hệ thống giảm chấn và công nghệ cách nhiệt để giảm chi phí vận hành lâu dài cho người ở.

Để giảm giá thành, Sekisui House cũng chuẩn hóa thiết kế theo module cố định. Các bộ phận như cầu thang, cửa, phòng tắm hay hệ thống điện được thiết kế đồng bộ để sản xuất hàng loạt bằng robot trong nhà máy. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể xây nhanh hơn, ít lỗi hơn và giảm đáng kể chi phí bảo trì sau này.

Ngoài ra, hãng còn đầu tư vào nhà tiết kiệm năng lượng (net-zero energy homes), sử dụng vật liệu cách nhiệt, thiết kế tối ưu ánh sáng và luồng gió tự nhiên để giảm tiền điện cho cư dân. Sekisui House hiện là một trong những nhà phát triển nhà ở tiết kiệm năng lượng lớn nhất thế giới.

Trong khi đó, Daiwa House lại nổi bật với khả năng công nghiệp hóa quy mô lớn và tối ưu vận hành. Doanh nghiệp này tập trung mạnh vào tự động hóa, robot hóa nhà máy, sản xuất module hàng loạt, và tối ưu logistics và chuỗi cung ứng.

Daiwa House sử dụng nhiều robot hàn, máy cắt và công nghệ để giảm lỗi kỹ thuật và tăng tốc độ sản xuất. Nhờ quy mô lớn, doanh nghiệp có thể kiểm soát giá thành hiệu quả hơn.

Misawa Homes lại nổi bật về sử dụng khung gỗ và thép kết hợp, công nghệ "giảm chấn", và nhà module sản xuất sẵn trong nhà máy. Họ rất mạnh ở phân khúc nhà ở gia đình tầm trung, đặc biệt là nhà gỗ chống động đất.

Toyota Home lại tư duy sản xuất như ô tô. Toyota Home là công ty thuộc hệ sinh thái Toyota, họ áp dụng trực tiếp tư duy sản xuất ô tô như dây chuyền lắp ráp chuẩn hóa, module nhà giống linh kiện xe và kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Theo đó, nhà ở được sản xuất gần giống "xe hơi lắp ráp theo cấu hình".