Các đại gia bán lẻ thi nhau hưởng quả ngọt từ ‘con cưng’

Hưởng quả ngọt

Với xu hướng phát triển của thời đại, nhiều chuỗi bán lẻ đã thực sự đi vào lòng người tiêu dùng như WinMart/WinMart+, Bách Hóa Xanh, Co.opmart/Co.opfood ở mảng hàng tiêu dùng, thực phẩm tươi sống; chuỗi nhà thuốc Long Châu, Pharmacity hay An Khang ở mảng dược phẩm… Để xây dựng nên những chuỗi cửa hàng như vậy, chủ đầu tư đứng sau phải bỏ ra nguồn tiền lớn, chấp nhận chịu lỗ trong thời gian dài để làm thương hiệu, tìm ra phương án vận hành tối ưu cũng như phủ sóng khắp nơi.

Cho đến cuối quý II năm nay, nhiều chủ đầu tư tiết lộ đã có thể hưởng quả ngọt từ các chuỗi “con cưng” này. Tại báo cáo kết quả kinh doanh quý II, Tập đoàn Masan (mã: MSN) công bố chuỗi bán lẻ WinMart/WinMart+ do WinCommerce (WCM) vận hành đã có dấu hiệu cho thấy khả năng đem đến lợi nhuận bền vững cho tập đoàn sau thời gian dài thua lỗ.

Vào tháng 12/2019, thị trường M&A chấn động với tin Masan Group sáp nhập hệ thống bán lẻ VinCommerce (đã đổi tên thành WinCommerce) từ Vingroup, qua đó sở hữu chuỗi cửa hàng VinMart, VinMart+ (hiện là WinMart, WinMart+). Trước khi về tay Masan, chuỗi bán lẻ WinMart/WinMart+ đã được phát triển lên quy mô khoảng 3.000 điểm bán, là chuỗi cửa hàng tiêu dùng lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, chuỗi bán lẻ này chưa đạt điểm hòa vốn. Báo cáo của Vingroup cho thấy mảng bán lẻ đem lại khoản lỗ hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho tập đoàn mẹ.

Với nỗ lực tái cấu trúc, mạnh tay đóng hàng loạt cửa hàng cùng tích hợp các dịch vụ tối ưu trên từng m2, WinCommerce bắt đầu ghi nhận lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao (EBITDA) dương từ quý IV/2020 với mức khiêm tốn 16 tỷ đồng. Trong 3 năm liên tiếp 2021 – 2023, WinCommerce mang về hàng trăm tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao cho tập đoàn (lần lượt 1.100 tỷ, 804 tỷ và 694 tỷ đồng) nhưng chưa có lãi sau thuế.

Trong nửa đầu năm nay, chuỗi bán lẻ ghi nhận doanh thu 15.801 tỷ đồng, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước; EBITDA 421 tỷ đồng, tăng 88%. Đồng thời, WinCommerce thông tin đã ghi nhận lợi nhuận sau thuế dương trong tháng 6. Masan Group cho rằng đây là dấu hiệu rõ ràng cho một lộ trình gặt hái lợi nhuận bền vững trong thời gian tới.

Một đại gia bán lẻ khác cũng đón tin vui đến từ “con cưng” là Công ty cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (mã: MWG). Dốc tiền đầu tư cho chuỗi hàng tiêu dùng Bách Hóa Xanh từ 2015, MWG chưa từng hưởng đồng lợi nhuận nào, tổng lỗ lũy kế cho đến cuối quý I/2024 lên đến 8.757 tỷ đồng. Cho đến quý II vừa qua, sau nỗ lực tái cấu trúc, tối ưu hóa hệ thống và nâng cấp dịch vụ, chuỗi Bách Hóa Xanh mới có lãi 6,9 tỷ đồng, khởi đầu cho hành trình “đem tiền về cho mẹ”.

Ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch HĐQT MWG cho biết tại mức doanh thu bình quân 1,8 tỷ/cửa hàng mỗi tháng thì Bách Hóa Xanh đã đạt mục tiêu hòa vốn sau mọi chi phí tương ứng với thực tế vận hành và trên cơ sở hoạt động kinh doanh cốt lõi (chưa bao gồm chi phí phát sinh do đóng cửa hàng trong quá trình tái cấu trúc).

Doanh nghiệp công bố kể từ tháng 12/2023, chuỗi Bách Hóa Xanh bắt đầu đạt mức doanh thu bình quân mỗi cửa hàng 1,8 tỷ đồng/tháng, đến tháng 6 đã tăng lên 2,1 tỷ đồng/tháng. 6 tháng đầu năm, doanh thu chuỗi đạt 19.400 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 6, doanh thu 3.600 tỷ đồng, tăng gần 5% so với tháng liền trước. 2 ngành hàng tươi sống và FMCGs là động lực tăng trưởng chính của chuỗi.

Ở mảng dược phẩm, FPT Long Châu đang là ngôi sao sáng khi trở thành chuỗi dược phẩm duy nhất có được công thức vận hành thành công, mang tiền về cho công ty mẹ - FPT Retail (mã: FRT) trong khi Pharmacity hay An Khang vẫn lỗ.

Trong nửa đầu năm nay, mảng kinh doanh hàng công nghệ tại FPT Shop của FPT Retail ghi nhận doanh thu đi xuống và còn lỗ khoảng 113 tỷ đồng. Ngược lại, FPT Long Châu ghi nhận doanh thu tăng 67% đạt 11.521 tỷ đồng và lãi hơn 200 tỷ đồng. Nhờ vậy, công ty mẹ FPT Retail đạt doanh thu tăng 22% lên 18.281 tỷ đồng, lãi sau thuế 109 tỷ đồng, cải thiện so với mức lỗ 213 tỷ cùng kỳ năm trước.

Tăng tốc mở rộng và thúc đẩy quá trình IPO

Sau khi các chuỗi cửa hàng như WinMart/WinMart+, Bách Hóa Xanh hay FPT Long Châu có lãi thì những câu chuyện tiếp theo được chờ đợi như kế hoạch mở rộng ra sao, tiến trình IPO hay lên sàn chứng khoán thế nào. Thực tế thì các nhóm chủ đã và đang thúc đẩy cho quá trình này.

Tại Bách Hóa Xanh, hơn 1 năm qua, ban lãnh đạo chuỗi chỉ tập trung vào tối ưu hóa vận hành, nâng cao chất lượng dịch vụ nên hầu như không mở rông thêm. Nửa đầu năm, số lượng cửa hàng Bách Hóa Xanh tăng thêm chỉ 3 nâng tổng số lượng lên 1.701 cửa hàng. Ông Phạm Văn Trọng, Tổng Giám đốc chuỗi Bách Hóa Xanh chia sẻ mục tiêu trọng tâm năm nay là tăng trưởng doanh thu trên mỗi cửa hàng. Tới cuối năm, ban lãnh đạo sẽ tính toán kế hoạch mở rộng ra thị trường miền Trung và miền Bắc.

Liên quan đến việc gọi vốn, từ năm trước, MWG đã triển khai thành lập pháp nhân mới là Công ty cổ phần Đầu tư và Công nghệ Bách Hóa Xanh – đơn vị vận hành chuỗi để chuẩn bị. Vào tháng 4 vừa qua, MWG công bố hoàn tất chào bán 5% vốn Công ty cổ phần Đầu tư và Công nghệ Bách Hóa Xanh cho CDH Investments – một công ty quản lý tài sản đến từ Trung Quốc.

Ông Nguyễn Đức Tài – Chủ tịch MWG cho biết chưa có kế hoạch gọi thêm vốn sau giao dịch bán 5%. Công ty đã bước sang giai đoạn không phải bù lỗ cho nên thời gian tới sẽ nỗ lực để phát triển đến quy mô đủ lớn và niêm yết trên sàn chứng khoán theo cam kết với cổ đông MWG cùng nhà đầu tư đã mua 5% vốn chuỗi Bách Hóa Xanh.

Tại FPT Long Châu, bà Nguyễn Bạch Điệp vào tháng 4 công bố sẽ huy động vốn qua chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư tối đa 10%. Việc này nhằm tài trợ cho tham vọng mở rộng lĩnh vực healthcare của tập đoàn, không chỉ dừng ở nhà thuốc mà cung cấp đầy đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho vòng đời mỗi con người từ y tế dự phòng (tiêm phòng), chuẩn đoán, điều trị, nhà thuốc, theo dõi tại nhà và bảo hiểm.

Trong 6 bước này, công ty đã tham gia vào y tế dự phòng qua phát triển Trung tâm tiêm chủng Long Châu và nhà thuốc qua chuỗi Long Châu. Công ty chuẩn bị triển khai dịch vụ LC247 – chăm sóc sức khỏe tại nhà. Mảng bảo hiểm, công ty hợp tác với các đơn vị bảo hiểm lớn như Bảo Việt, PVI để đưa ra dịch vụ bảo lãnh thuốc.

Đối với việc huy động vốn, mới đây, HĐQT FPT retail ra quyết định thành lập công ty con sở hữu 100% vốn và sử dụng toàn bộ vốn góp tại Công ty cổ phần Dược phẩm FPT Long Châu để góp. Công ty con sẽ quản lý khoản đầu tư của tập đoàn tại FPT Long Châu. Đây được xem như là bước đầu tiên cho tiến trình gọi vốn.

Tại WinMart/WinMart+, Masan Group cũng đang có kế hoạch đẩy nhanh tiến trình mở rộng. Trong nửa đầu năm, chuỗi WinCommerce chỉ tăng thêm 40 điểm bán nâng lên 3.673 điểm bán. Song, tập đoàn xác định sẽ đẩy mạnh tốc độ mở cửa hàng trong nửa cuối năm với tốc độ khoảng 100 cửa hàng mỗi quý, tăng cường mô hình WinMart+ Rural ở nông thôn.

Trong hoạch định chiến lược, Masan Group có kế hoạch IPO CrownX – đơn vị vận hành mảng thực phẩm, đồ uống, bán lẻ và trang trại của tập đoàn. Việc có chuỗi bán lẻ có lãi sẽ khiến định giá CrownX hấp dẫn hơn và thúc đẩy quá trình nhanh hơn.