Bỏ ngưỡng chịu thuế 500 triệu với hộ kinh doanh, dự kiến nâng mức miễn thuế lên 1 tỷ đồng

Sáng 24/4, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật thuế gồm Thuế thu nhập cá nhân, Thuế giá trị gia tăng, Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế tiêu thụ đặc biệt, với đa số đại biểu tán thành và có hiệu lực ngay sau khi được thông qua.

Điểm đáng chú ý là luật không ấn định mức doanh thu chịu thuế cụ thể mà giao Chính phủ quy định, căn cứ vào các chỉ số kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách trong từng thời kỳ.

Theo đó, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm dưới ngưỡng do Chính phủ quy định sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Quy định này đồng nghĩa với việc bỏ mức ngưỡng 500 triệu đồng hiện hành.

Tương tự, doanh nghiệp có doanh thu năm dưới ngưỡng quy định cũng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm đảm bảo đồng bộ chính sách.

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đã đánh giá tổng thể tác động của chính sách đối với ngân sách, tăng trưởng kinh tế và người dân, doanh nghiệp.

Theo phương án dự kiến, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế có thể nâng lên 1 tỷ đồng. Với mức này, khoảng 2,56 triệu hộ, cá nhân kinh doanh sẽ không phải nộp thuế, làm giảm thu ngân sách khoảng 16.650 tỷ đồng so với năm 2025, hoặc giảm 4.850 tỷ đồng so với mức ngưỡng 500 triệu đồng hiện hành.

Đối với doanh nghiệp, dự kiến khoảng 235.800 doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, tương ứng số thuế miễn khoảng 2.164 tỷ đồng.

Ngoài ra, luật cũng kéo dài thời gian áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy pin đến hết năm 2030, thay vì kết thúc vào tháng 2/2027 như quy định trước đó.

Theo cơ quan soạn thảo, việc gia hạn chính sách này góp phần tạo sự ổn định, giúp người dân yên tâm chuyển đổi phương tiện, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chủ động đầu tư sản xuất, phát triển hạ tầng và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Trước đó, trong phiên thảo luận tại hội trường, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn TP. Hải Phòng) cho biết, không phản đối việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu. Trong bối cảnh kinh tế biến động nhanh, việc điều hành linh hoạt là cần thiết để chính sách theo kịp thực tiễn. Tuy nhiên, điều bà nhấn mạnh không nằm ở thẩm quyền, mà ở cơ chế kiểm soát sau khi chính sách được ban hành.

Đại biểu phân tích, nếu ngưỡng doanh thu trở thành tiêu chí để miễn thuế thu nhập cá nhân hoặc thuế giá trị gia tăng, thị trường hoàn toàn có thể xuất hiện hành vi "chia nhỏ" để né thuế. Các hộ kinh doanh có thể tách hoạt động, chia dòng tiền, hoặc đứng tên nhiều cá nhân khác nhau để giữ doanh thu dưới ngưỡng quy định.

Từ đó, đại biểu đề nghị cần thiết kế rõ các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu trong các văn bản hướng dẫn, đồng thời thiết lập cơ chế báo cáo định kỳ để kiểm soát hiệu quả thực thi. Mục tiêu là bảo đảm chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, không bị lợi dụng gây thất thu ngân sách.

Ngoài ra, đại biểu lưu ý là nguyên tắc không hồi tố bất lợi. Trong trường hợp áp dụng hiệu lực từ đầu năm 2026, mọi quy định gây bất lợi cho người nộp thuế cần được loại trừ, nhằm giữ ổn định môi trường chính sách.

Trong khi, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, vấn đề không phải là có giao quyền hay không, mà là cách thức giao quyền. Luật cần quy định nguyên tắc và khung sàn - trần, còn Chính phủ điều hành linh hoạt trong khoảng đó, dưới sự giám sát của Quốc hội.

Với GDP bình quân đầu người khoảng 125-130 triệu đồng, ngưỡng 100 triệu đồng/năm hiện chỉ tương đương 0,8 lần, thấp hơn nhiều so với thông lệ quốc tế. Do vậy, đại biểu đề xuất nâng ngưỡng lên tối thiểu 1 tỷ đồng và tối đa 2 tỷ đồng.