6 định hướng xây dựng thị trường TPDN riêng lẻ

Hơn 300 doanh nghiệp có trái phiếu giao dịch trên sàn

Ngày 17/8/2024, Sở GDCK Hà Nội (HNX) phối hợp với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã tổ chức Hội nghị Tổng kết 1 năm vận hành Hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ (19/7/2023-19/7/2024).

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Duy Thịnh – Chủ tịch HNX đánh giá, mặc dù chuẩn bị trong thời gian ngắn, song hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ đã khai trương, vận hành đúng quy định theo Nghị định 65/2022/NĐ-CP và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính và sau 1 năm đi vào hoạt động, hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ được vận hành an toàn, thông suốt, quy mô thị trường giao dịch TPDN riêng lẻ đã có sự phát triển mạnh mẽ, cùng với đó là sự cải thiện tình hình phát hành TPDN riêng lẻ trên thị trường sơ cấp.

Báo cáo của HNX cho biết, tại thời điểm khai trương, thị trường có 19 mã TPDN riêng lẻ của 3 tổ chức phát hành đăng ký giao dịch với tổng giá trị đăng ký giao dịch 9.060 tỷ đồng. Sau một năm đã tiếp nhận hồ sơ và đưa vào giao dịch trên hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ là 1.146 mã trái phiếu của 301 doanh nghiệp (DN) với giá trị đăng ký giao dịch đạt gần 832.189,4 tỷ đồng. Hệ thống thành viên giao dịch TPDN riêng lẻ cũng phát triển nhanh chóng từ 8 thành viên tại ngày khai trương thị trường, đến nay, hệ thống đã có 48 thành viên.

Đặc biệt, thanh khoản TPDN riêng lẻ được cải thiện rõ rệt, giá trị giao dịch bình quân trong 1 tháng đầu tiên khai trương thị trường đạt 250,6 tỷ đồng/phiên. Sau 1 năm giá trị giao dịch TPDN riêng lẻ bình quân đạt 3.704,5 tỷ đồng/phiên, tập trung chủ yếu vào nhà đầu tư là các tổ chức tín dụng (38,3%), công ty chứng khoán (gần 32%).

Mặt khác, thị trường TPDN riêng lẻ thứ cấp phát triển cũng tạo điều kiện thuận lợi để DN huy động vốn trên thị trường sơ cấp, góp phần thúc đẩy thị trường sơ cấp TPDN riêng lẻ phát triển lành mạnh và bền vững hơn. Tại thị trường trong nước, từ ngày 19/7/2023 đến ngày 19/7/2024, có 167 đợt phát hành thành công với giá trị 393.892,6 tỷ đồng.

Báo cáo của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) cũng cho thấy tính đến cuối tháng 9, đã có 190.826 tài khoản nhà đầu tư, trong đó có 190.034 tài khoản nhà đầu tư cá nhân. Giá trị thanh toán trên 3.000 tỷ đồng/ngày, trong đó, ngày 11/6/2024 có giá trị thanh toán lớn nhất là hơn 10,4 nghìn đồng. Trong năm đầu vận hành, VSDC đã thực hiện đăng ký lần đầu hơn 1,47 tỷ trái phiếu, tương đương với gần 900 nghìn tỷ đồng; thực hiện quyền 1.400 mã/đợt trái phiếu, tương đương gần 96,5 nghìn tỷ đồng.

“Nhìn chung, tuy số lượng hồ sơ đăng ký lần đầu và thực hiện quyền trái phiếu riêng lẻ thời gian đầu triển khai lớn, nhưng VSDC đã xử lý các hồ sơ này theo đúng thời gian quy định; Số lượng thành viên và tài khoản nhà đầu tư tham gia hệ thống trái phiếu riêng lẻ của VSDC tăng mạnh đã góp phần gia tăng số lượng , giá trị giao dịch và giá trị thanh toán trái phiếu riêng lẻ…”- ông Dương Ngọc Tuấn – Phó Tổng Giám đốc VSDC đánh giá.

6 định hướng xây dựng thị trường TPDN riêng lẻ

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương đã đánh giá cao những kết quả đạt được qua 1 năm chính thức vận hành hệ thống giao dịch TPDN riêng.

“Đây là kết quả từ sự kết hợp chặt chẽ giữa chủ trương đúng đắn của Chính phủ, sự chỉ đạo sát sao của Bộ Tài chính, sự nỗ lực triển khai của HNX, VSDC, sự tham gia tích cực của Vietcombank trong vai trò ngân hàng thanh toán, cũng như sự hưởng ứng tham gia của các thành viên thị trường; cũng là thành tích chung của nhiều nhiều tập thể, đơn vị, cá nhân, vì mục tiêu xây dựng, phát triển thị trường TPDN riêng lẻ ổn định, an toàn, minh bạch và bền vững;” – Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh.

Chủ tịch UBCKNN cũng lưu ý, trong thời gian tới, cơ quan quản lý và các đơn vị, cũng như các thành viên thị trường, tổ chức phát hành cần tiếp tục nghiên cứu để đưa ra các giải pháp để khắc phục những tồn tại, đưa thị trường TPDN nói chung và TPDN riêng lẻ nói riêng phát triển chất lượng, hiệu quả, minh bạch, bền vững hơn nữa; đóng góp rõ nét hơn trong vai trò là kênh huy động vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

“Tôi tin tưởng thị trường TPDN riêng lẻ đã, đang và sẽ trở thành một trong các kênh huy động vốn của DN bên cạnh kênh tín dụng ngân hàng, kênh phát hành chứng khoán ra công chúng và các kênh huy động vốn khác.”

Với mong muốn chung tay cùng các cơ quan, tổ chức, thành viên thị trường trong xây dựng thị trường TPDN riêng lẻ ngày càng phát triển bền vững, đóng góp cho sự phát triển của các DN nói riêng và thị trường tài chính nói chung, tại Hội nghị, Chủ tịch UBCKNN đề nghị các đơn vị nghiên cứu, triển khai một số giải pháp cụ thể,

Thứ nhất, tiếp tục nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường thông qua nâng cao chất lượng tổ chức phát hành. Có giải pháp cơ bản để kiểm soát chất lượng của TPDN riêng lẻ thông qua đẩy mạnh áp dụng định mức tín nhiệm đối với tổ chức phát hành TPDN riêng lẻ; xem xét nâng điều kiện phát hành TPDN riêng lê để giảm thiểu việc nhiều DN mới thành lập chưa có hoạt động hoặc đã thành lập nhưng không có hoạt động có thể phát hành TPDN riêng lẻ với quy mô gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu.

Thứ hai, tiếp tục nâng cao chất lượng nhà đầu tư theo hướng thu hút nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực tài chính, các nhà đầu tư tài chính, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.

Thứ ba, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan xây dựng chính sách, các tổ chức giám sát, các thành viên thị trường trong đề ra các giải pháp, sáng kiến thúc đẩy sự phát triển bền vững, lành mạnh của thị trường, giải quyết những khó khăn, tồn tại, vướng mắc trong quá trình hoạt động của thị trường.

Thứ tư, xem xét thúc đẩy tiêu chuẩn hóa, nghiên cứu xây dựng và ứng dụng bộ tiêu chuẩn điều kiện, điều khoản mẫu cho trái phiếu doanh nghiệp tham khảo kinh nghiệm, thông lệ quốc tế để giải quyết thực trạng các trái phiếu có nhiều điều kiện, điều khoản khác như hiện nay.

Thứ năm, nghiên cứu khuyến khích phát triển hệ sinh thái cho thị trường thông qua phát triển và nâng cao chất lượng các tổ chức cung cấp dịch vụ, tổ chức trung gian thị trường như tổ chức tư vấn, tổ chức bảo lãnh, tổ chức nâng cao tín nhiệm (CGIF-Credit Guarantee and Investment Facility)...

Thứ sáu, tăng cường công tác truyền thông về hoạt động, vận hành và quy định trên thị trường TPDN riêng lẻ để DN, các nhà đầu tư nâng cao hiểu biết về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm trong tuân thủ pháp luật, thực hiện các nghĩa vụ theo quy định.

Về phía UBCKNN, Chủ tịch khẳng định với vai trò là cơ quan tham mưu chính sách, cơ quan quản lý nhà nước, UBCKNN sẽ tiếp tục đẩy mạnh quản lý giám sát đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán có tham gia cung cấp dịch vụ trên thị trường; xử phạt nghiêm các vi phạm của tổ chức kinh doanh chứng khoán cũng như vi phạm của tổ chức phát hành theo kết quả giám sát của HNX.

Đồng thời, UBCKNN sẽ tích cực phối hợp với các cơ quan, đơn vị, tổ chức liên quan trong thực hiện các giải pháp, đề xuất phát triển thị trường; chúng tôi sẽ đồng hành cùng với các Sở GDCK, VSDC, các thành viên thị trường trong nỗ lực phát triển thị trường TPDN Việt Nam ngày càng bền vững, an toàn, đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.