4 trụ cột của kinh tế tri thức thúc đẩy TP.HCM phát triển

4 trụ cột của kinh tế tri thức

Sáng 16/10, ông Vũ Hải Quân, Bí thư Đảng ủy thường trực Đại học quốc gia TP.HCM đã trình bày tham luận giới thiệu về “kinh tế tri thức” tại Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI.

Theo đó, ông nhận định, đầu tư vào tri thức sẽ tạo ra tăng trưởng cả về năng suất và hiệu quả trong quá trình sản xuất. Đồng thời, đảm bảo phát triển bền vững, hạn chế khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên, không gây tác động tiêu cực đến môi trường.

Đây cũng là lý do khiến nhiều quốc gia đang hình thành và phát triển kinh tế tri thức, thay đổi các nhân tố tăng trưởng và tăng khả năng cạnh tranh. Trong đó, tập trung đầu tư vào nguồn lực con người, tri thức và đổi mới sáng tạo để cải thiện năng suất lao động và phát triển bền vững.

Theo ông Quân, tri thức thực sự đã trở thành yếu tố quan trọng nhất quyết định mức sống, hơn cả yếu tố đất đai, hơn cả yếu tố tư liệu sản xuất, hơn cả yếu tố lao động… Các nhà khoa học cũng đã chỉ ra 4 trụ cột của nền kinh tế tri thức gồm: Giáo dục đào tạo; nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo; hạ tầng công nghệ thông tin; hệ thống thể chế chính sách thúc đẩy phát triển.

“4 trụ cột này có mối quan hệ hữu cơ, tạo ra các giá trị mới của kinh tế tri thức. Theo đó, giáo dục tạo ra nguồn lực trí tuệ con người để thực hiện các nghiên cứu chuyển giao công nghệ, sáng tạo ra tri thức mới. Tri thức mới thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo. Quá trình sáng tạo ra tri thức mới, các giá trị mới chỉ hoạt động hiệu quả trên nền tảng hạ tầng công nghệ thông tin tiên tiến cũng như hệ thống các thể chế chính sách hỗ trợ, thúc đẩy phát triển”, ông Vũ Hải Quân phân tích.

Bên cạnh đó, một yếu tố giúp thúc đẩy phát triển trong thời gian gần đây được Bí thư Đảng ủy thường trực Đại học quốc gia TP.HCM chỉ ra là kinh tế tri thức số.

Cụ thể, trong nền kinh tế tri thức số, các tri thức mới được tạo ra từ dữ liệu lớn dựa vào trí tuệ nhân tạo.

Mô hình này bao gồm 3 tầng: Ở tầng thứ nhất, cơ sở, dữ liệu và thông tin được trao đổi, thu thập thông qua các thiết bị kết nối như Internet vạn vật, điện thoại di động, camera.

Tầng thứ hai là tầng trung gian, dữ liệu sẽ được chuyển về các trung tâm lưu trữ điện toán đám mây thông qua hệ thống mạng wifi, 5G… Tại đây, dữ liệu sẽ được lưu trữ và xử lý sử dụng các công nghệ điện toán đám mây tiên tiến.

Cuối cùng là tầng trên cùng, các thuật toán về trí tuệ nhân tạo, học máy được áp dụng trên nền tảng dữ liệu lớn để tạo ra các tri thức mới, các sản phẩm mới, các giá trị mới, áp dụng trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội như y tế, năng lượng, giao thông, thương mại…

Ông Vũ Hải Quân cho biết, sự hình thành và phát triển vượt bậc của nhiều tập đoàn công nghệ mới trên thế giới như: Apple, Google, Microsoft, Facebook, Amazon, GE… đều gắn với mô hình kinh tế tri thức số, tận dụng lợi thế phát triển của công nghệ thông tin, qua đó giúp tiết kiệm chi phí giao dịch và tiếp cận một số lượng khách hàng rất lớn thông qua các nền tảng số. Trong đó, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo là hai thành phần quan trọng nhất.

Phát triển kinh tế tri thức tại TP.HCM

Ông Vũ Hải Quân, Bí thư Đảng ủy thường trực Đại học quốc gia TP.HCM đánh giá, mục tiêu phát triển định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, được trình bày trong dự thảo báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã xác định là không ngừng đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh; xây dựng thành phố thông minh, phát triển nhanh, bền vững, giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

“Như vậy, đổi mới sáng tạo, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, phát triển nhanh bền vững - những nhân tố chính của nền kinh tế tri thức đều là các mục tiêu phát triển của thành phố. Hay nói cách khác, phát triển kinh tế tri thức là một mục tiêu của thành phố trong giai đoạn 2020 - 2025”, ông Quân nhận định.

Thành phố đã đề xuất một số nhóm giải pháp quan trọng như, phát triển kinh tế nhanh và bền vững trên cơ sở ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng năng suất lao động; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ quốc tế ở các lĩnh vực ưu tiên; phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự là động lực chủ yếu phát triển kinh tế - xã hội; phát triển mạnh mẽ thông tin - truyền thông, xây dựng đô thị thông minh… đây cũng là nhóm giải pháp các quốc gia trên thế giới áp dụng để phát triển kinh tế tri thức.

“Đối với 4 chương trình phát triển thành phố giai đoạn 2020 - 2025 tầm nhìn đến năm 2030, cả 4 chương trình này đều gắn với 4 trụ cột của nền kinh tế tri thức, nhất là kinh tế tri thức số và việc tham gia phát triển kinh tế tri thức ở thành phố là nhiệm vụ, là trách nhiệm của Đại học quốc gia TP.HCM”, ông Vũ Hải Quân nhấn mạnh.

Bài liên quan

Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM khóa XI sẽ bầu số lượng 4 Phó Bí thư Thành ủy

Chủ tịch Nguyễn Thành Phong: 'Khai thác mạnh mẽ nguồn lực tài chính trong và ngoài nước để đầu tư phát triển TP.HCM'

Thủ tướng: 'TP.HCM không thiếu tiền, nguồn lực, chỉ thiếu chính sách phù hợp'

Bí thư Nguyễn Thiện Nhân: 'Yếu kém lớn nhất của TP.HCM là chưa phát huy được hết tiềm năng, lợi thế'