2 cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm được giảm án trong đại án nhận hối lộ cấp phép thực phẩm

Ngày 27/5, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội tuyên án phúc thẩm đối với các bị cáo trong vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) - vụ án được đánh giá là một trong những đại án tham nhũng nghiêm trọng trong lĩnh vực quản lý thực phẩm chức năng và cấp phép quảng cáo.

Sau khi xem xét kháng cáo của các bị cáo và quan điểm đề nghị của đại diện Viện KSND cấp cao tại Hà Nội, HĐXX quyết định giảm án cho nhiều bị cáo là cựu lãnh đạo, cán bộ của Cục An toàn thực phẩm cũng như một số cá nhân, doanh nghiệp liên quan.

Cụ thể, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, bị tuyên phạt 16,5 năm tù về tội "Nhận hối lộ", giảm 3,5 năm so với mức án 20 năm tù ở cấp sơ thẩm.

Cùng tội danh, bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, bị tuyên phạt 12 năm tù, giảm 3 năm so với án sơ thẩm. Bị cáo Lê Hoàng, chồng bà Nga, cựu Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, bị tuyên 3 năm tù, giảm 2 năm so với bản án trước đó.

HĐXX nhận định, bị cáo Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga là những người giữ vai trò cao nhất trong việc quyết định nhận tiền từ các doanh nghiệp. Theo tòa, bà Nga "mặc nhiên tiếp nhận ý chí của bị cáo Phong", còn các bị cáo khác thực hiện theo chỉ đạo để nhận tiền doanh nghiệp rồi chia nhau hưởng lợi.

Đối với nhóm bị cáo là cá nhân, doanh nghiệp đưa hối lộ, tòa xác định các bị cáo phạm tội với vai trò độc lập. Mức độ trách nhiệm được phân hóa dựa trên số tiền đã đưa cho chuyên viên và lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm nhằm được giải quyết hồ sơ nhanh chóng hoặc thuận lợi hơn.

Trong phần nhận định, HĐXX cho biết, đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ mới phát sinh ở giai đoạn phúc thẩm. Tòa quyết định bỏ áp dụng tình tiết tăng nặng đối với toàn bộ các bị cáo trong vụ án. Đồng thời, nhiều bị cáo đã tự nguyện khắc phục hậu quả, nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính cho ngân sách nhà nước.

Theo HĐXX, hậu quả vụ án cơ bản đã được khắc phục. Thậm chí, một số bị cáo còn tự nguyện nộp thêm tiền để thể hiện sự ăn năn, như bị cáo Nguyễn Thanh Phong nộp thêm 70 triệu đồng ngoài khoản đã khắc phục trước đó. Tòa cho rằng các bị cáo đã thể hiện sự ân hận sâu sắc đối với hành vi phạm tội của mình.

Dù chấp nhận giảm nhẹ hình phạt cho hầu hết bị cáo theo đề nghị của VKS, HĐXX phúc thẩm không đồng ý cho một số cựu cán bộ thuộc Cục An toàn thực phẩm được hưởng án treo như đề xuất trước đó. Tuy nhiên, có một số bị cáo không kháng cáo vẫn được tòa chủ động xem xét giảm từ 3-6 tháng tù.

Hồ sơ vụ án chỉ rõ, trong giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo và chuyên viên thuộc Cục An toàn thực phẩm đã lợi dụng những quy định còn chồng chéo, thiếu rõ ràng để hình thành cơ chế "xin - cho" trong hoạt động cấp phép, hậu kiểm và quảng cáo sản phẩm thực phẩm.

Sai phạm xảy ra chủ yếu trong quá trình thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; xác nhận nội dung quảng cáo; cấp giấy chứng nhận GMP và hoạt động hậu kiểm.

Đáng chú ý, cơ quan tố tụng xác định việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm đã bị "báo giá" từ 5-10 triệu đồng cho mỗi hồ sơ, thông qua các cá nhân và doanh nghiệp trung gian chuyên làm dịch vụ.

Kết quả điều tra cho thấy, ông Nguyễn Thanh Phong, bà Trần Việt Nga cùng nhiều cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền lên tới 93,7 tỷ đồng liên quan việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký sản phẩm; 12,7 tỷ đồng trong hoạt động cấp phép quảng cáo và khoảng 1 tỷ đồng liên quan cấp chứng nhận GMP.

Ở chiều ngược lại, tổng số tiền các doanh nghiệp và cá nhân dùng để đưa hối lộ được xác định khoảng 77,4 tỷ đồng. Ngoài ra, cơ quan điều tra đang tiếp tục làm rõ thêm khoảng 27,5 tỷ đồng có liên quan trong vụ án.

Ngoài các cựu lãnh đạo chủ chốt của Cục An toàn thực phẩm, nhiều cán bộ, chuyên viên khác cũng được giảm án ở cấp phúc thẩm. Trong đó, bị cáo Nguyễn Hùng Long, cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, giảm từ 12 năm xuống còn 9,5 năm tù; bị cáo Đỗ Hữu Tuấn, cựu Phó Cục trưởng, giảm từ 7 năm xuống 3,5 năm tù.

Ở nhóm tội "Đưa hối lộ", nhiều bị cáo là giám đốc doanh nghiệp, nhân viên kinh doanh và các cá nhân làm dịch vụ hồ sơ cũng được giảm nhẹ hình phạt, một số trường hợp được hưởng án treo do có nhiều tình tiết giảm nhẹ và tích cực hợp tác điều tra