Vốn ngoại ngày càng 'lép vế' trên thị trường chứng khoán Việt

KHÁNH HÀ
09:38 23/11/2021

Áp lực bán ròng liên tục 22 tháng qua của dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang dần bị quên lãng, thậm chí là lạc lõng trong xu thế tăng trưởng cực mạnh của thị trường chung cũng như quy mô thanh khoản gia tăng chóng mặt.

2-11

Kết thúc tháng 10 vừa qua, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục xác lập kỷ lục mới về chuỗi tháng bán ròng liên tiếp cũng như quy mô bán ròng lũy kế. Tính chung 10 tháng, toàn bộ 3 sàn giao dịch, giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài lên tới trên 48 ngàn tỷ đồng. Để so sánh thì 10 tháng của năm 2020, mức bán ròng là hơn 13 ngàn tỷ đồng.

3-12

Nếu chỉ tính riêng với cổ phiếu trên sàn HoSE – sàn tập trung phần lớn các giao dịch chính và các blue-chips đạt chuẩn giao dịch của các quỹ - thì trong 10 tháng đầu năm, giá trị rút vốn ròng đối với cổ phiếu tới trên 49,5 ngàn tỷ đồng. Con số tương ứng trong 10 tháng của năm 2020 là xấp xỉ 10 ngàn tỷ đồng. Chưa hết, trong nửa đầu tháng 11 này, cổ phiếu trên HoSE lại tiếp tục “chảy máu” thêm hơn 3,6 ngàn tỷ đồng ròng nữa.

Hiện tượng rút vốn mạnh trên thị trường chứng khoán Việt Nam xuất phát từ cả quỹ dạng ETF lẫn quỹ đầu tư chủ động. Tuy nhiên xu hướng rút vốn từ các quỹ chủ động nổi bật hơn cả. Theo thống kê của SSI Research thì các quỹ chủ động đã rút vốn ròng 5 tháng liên tiếp và trong 10 tháng đầu năm 2021 thì cũng chỉ có tháng 5 là dòng vốn này ghi nhận mức vào ròng. Tháng 10 vừa qua các quỹ chủ động bị rút đi 672 tỷ đồng ròng và lũy kế 10 tháng là -6,9 ngàn tỷ đồng. Quy mô rút vốn ròng này được đánh giá là cao chỉ sau Ấn Độ và Thái Lan trong khu vực.

Với dạng quỹ thụ động, có sự lệch nhịp giữa các quỹ ETF ngoại và quỹ ETF nội. Trong tháng 9/2021 nhóm quỹ ETF nói chung bị rút ròng khoảng 2,3 ngàn tỷ đồng. Đáng chú ý là tất cả 5 quỹ ETF lớn nhất thị trường đều bị rút vốn, mạnh nhất là ở các quỹ ngoại: FTSE bị rút ròng 1.275 tỷ đồng, Fubon bị rút 153 tỷ đồng, V.N.M ETF bị rút 22 tỷ đồng. Trong nhóm quỹ nội cũng có VNDiamond ETF bị rút đi 990 tỷ đồng. Sang tháng 10 các quỹ ETF nội đã hút vốn trở lại: VFM VN30 ETF hút ròng 565 tỷ đồng, SSIAM VNFIN Lead có thêm 194 tỷ đồng, VFM VNDiamond tăng nhẹ 20 tỷ. Tuy nhiên các quỹ ETF ngoại phần lớn vẫn tiếp tục bị rút vốn đi. Fubon ETF bị rút ròng 626 tỷ đồng, FTSE Vietnam ETF -75 tỷ, VanEck ETF -45 tỷ đồng.

4-11

Xu hướng dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán Việt Nam chảy ngược đã xuất hiện từ quý 1/2020 và cường độ tăng dần sang năm 2021. Bất chấp các bước tiến lớn trong việc kiểm soát dịch Covid-19 tại Việt Nam, các quỹ chủ động vẫn thay đổi chiến lược phân bổ vốn. Điều này không hàm ý Việt Nam có những rủi ro gia tăng, mà đơn giản là sự cạnh tranh mức độ hấp dẫn giữa các thị trường. Rõ ràng với chính sách nới lỏng tiền tệ, các thị trường phát triển đang hấp dẫn hơn.

Chẳng hạn số liệu thống kê quốc tế của SSI Research cho thấy dòng vốn cổ phiếu toàn cầu cải thiện trong tháng 10 khi mua ròng 75,1 tỷ USD, tăng 54,1% so với tháng 9. Một số lượng lớn dòng vốn quay trở lại thị trường phát triển, mua ròng trong tháng 10 lên tới 69 tỷ USD, tăng 77% so với tháng 9. Ngược lại, dòng vốn tới thị trường mới nổi chỉ đạt 5,4 tỷ USD, giảm 42,1% so với tháng 9.

5-11

Có thể dễ dàng nhận thấy xu hướng rút vốn, bán ròng của khối nhà đầu tư nước ngoài tăng cường độ trong năm 2021 nhưng thị trường chứng khoán càng tăng trưởng mạnh hơn. Về mặt cảm tính, dường như giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài không còn có ảnh hưởng chi phối thị trường, cả về sức nặng lẫn tâm lý như thời điểm trước 2020.

Có hai yếu tố xác thực vai trò của dòng vốn ngoại ngày càng “lép vế” trên thị trường chứng khoán.

Thứ nhất, quy mô của dòng tiền trong nước ngày càng mạnh, tỷ lệ thuận với số lượng tài khoản đầu tư mở mới đang gia tăng chóng mặt.

Thứ hai, quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam tăng mạnh cùng với quá trình tăng vốn của doanh nghiệp niêm yết trong khi dòng vốn nước ngoài không gia tăng, dẫn đến tỷ trọng quy mô của dòng vốn này ngày càng giảm, và từ đó ít chi phối được biến động thị trường.

Áp lực rút vốn của dòng vốn ngoại không chỉ được cân bằng từ dòng vốn trong nước mà còn bị “nhấn chìm” trong tổng thể quy mô thanh khoản gia tăng chóng mặt. Thanh khoản thị trường bắt đầu bùng phát từ cuối năm 2020 dẫn tới hiện tượng quá tải hệ thống giao dịch trên Sở Giao dịch TP.HCM nhưng sau đó hệ thống mới được vận hành, đã “cởi trói” điểm nghẽn này. Nếu như quý 4/2020 thanh khoản bùng nổ cũng chỉ đạt trung bình 213.108 tỷ đồng mỗi tháng trên hai sàn niêm yết, thì trong 10 tháng đầu năm 2021, trung bình đã lên tới 430.597 tỷ đồng mỗi tháng, tức là tăng gấp đôi.

Do thanh khoản chung gia tăng quá mạnh trong khi giao dịch của dòng vốn ngoại ngay cả khi không sụt giảm thì tỷ trọng cũng co hẹp lại. Giai đoạn 2017-2019, giá trị giải ngân hàng ngày của dòng vốn ngoại chiếm trung bình trên 10% giá trị khớp lệnh thị trường. Giai đoạn 2019 tỷ trọng khá lớn, trung bình trên 13%. Tuy nhiên từ quý 3/2020 tỷ trọng đã tụt giảm xuống dưới 10%. Đặc biệt từ đầu tháng 10/2021 đến giữa tháng 11/2021, tỷ trọng chỉ còn 5%.

6-12

Yếu tố làm giảm tỷ trọng giao dịch hàng ngày của dòng vốn ngoại đến từ sự gia tăng thị phần của dòng vốn nội. Mặt bằng lãi suất tiết kiệm quá thấp và duy trì suốt từ quý 2/2020 đến nay và còn triển vọng kéo dài thêm, đã khuyến khích lượng tiền tiết kiệm khổng lồ tìm đến kênh đầu tư chứng khoán. Năm 2020 đã chứng kiến làn sóng nhà đầu tư cá nhân trong nước tham gia thị trường chứng khoán qua số lượng tài khoản mở mới khoảng 393 ngàn tài khoản, gấp đôi năm 2019. Trong 10 tháng đầu năm 2021, số tài khoản cá nhân trong nước lên tới 1,09 triệu, cao hơn cả lũy kế 4 năm liên tiếp từ 2017-2020 (gần 1,03 triệu tài khoản).

Có thể thấy rất rõ sự phù hợp giữa việc gia tăng thanh khoản trên thị trường với mức độ tham gia của nhà đầu tư cá nhân trong nước thông qua số lượng tài khoản mở hàng tháng. Đây là điều khác biệt lớn so với các giai đoạn bùng nổ thanh khoản trước đây vốn dựa nhiều trên nguồn vốn vay. Margin quá lớn là một mối lo vì khi thị trường điều chỉnh giảm, áp lực trả nợ sẽ gây hại đến xu hướng. Khi số lượng nhà đầu tư mới tham gia sẽ có thêm một lượng tiền mới được bổ sung vào thị trường.

Xu hướng bùng nổ nhà đầu tư cá nhân mới dự kiến sẽ vẫn tiếp tục khi bối cảnh đang ủng hộ kênh đầu tư chứng khoán. Mặt bằng lãi suất thấp cộng với tầng lớp trung lưu trẻ gia tăng thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm kênh đầu tư, kênh tích trữ tài sản mới ngoài kênh tiết kiệm.

(Theo VnEconomy)

  • Cùng chuyên mục
    IPO hơn 1.560 tỷ đồng, F88 mang gì lên sàn HoSE?

IPO hơn 1.560 tỷ đồng, F88 mang gì lên sàn HoSE?

IPO hơn 22 triệu cổ phiếu trước khi niêm yết trên HoSE, F88 kỳ vọng huy động gần 1.564 tỷ đồng để mở rộng hoạt động. Doanh nghiệp bước lên sàn với lợi thế từ tăng trưởng lợi nhuận và dư địa phát triển của thị trường tài chính thay thế.

Tài chính - 10/07/2026 10:26

3 lô trái phiếu lãi suất thấp hé mở 2 thương vụ M&A

3 lô trái phiếu lãi suất thấp hé mở 2 thương vụ M&A

Cùng ngày 30/6, 3 tổ chức phát hành gồm CTCP Phát triển Bất động sản Hưng Long, Công ty TNHH Hưng Phát Invest Hà Nội và Công ty TNHH Parkland 53 đã huy động thành công tổng cộng 23.300 tỷ đồng trái phiếu. Toàn bộ số tiền thu về được 3 đơn vị dùng để nhận chuyển nhượng và thực hiện dự án thành phần tại Khu đô thị Đại học Quốc tế tại xã Xuân Thới Sơn (TP.HCM) và Khu Đô thị Phức hợp Hạ Long Xanh (tỉnh Quảng Ninh).

Tài chính - 10/07/2026 09:41

Chủ tịch BlackRock Thụy Sĩ: Dòng tiền vẫn chưa theo kịp nhu cầu vốn xanh

Chủ tịch BlackRock Thụy Sĩ: Dòng tiền vẫn chưa theo kịp nhu cầu vốn xanh

Việt Nam đang nổi lên là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn toàn cầu, song dòng tiền dành cho chuyển đổi xanh vẫn chưa theo kịp nhu cầu đầu tư. Theo TS. Mirjam Staub-Bisang, Chủ tịch BlackRock Thụy Sĩ, đây là "điểm nghẽn" cần sớm được tháo gỡ bằng các cải cách về thể chế và thị trường vốn.

Tài chính - 10/07/2026 08:34

Lãi suất tiền gửi lên tới 9%: Cuộc cạnh tranh huy động vốn đang nóng trở lại?

Lãi suất tiền gửi lên tới 9%: Cuộc cạnh tranh huy động vốn đang nóng trở lại?

Trong khi Ngân hàng Nhà nước liên tục yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhiều ngân hàng lại âm thầm nâng lãi suất thực tế thông qua các chương trình cộng lãi suất, sản phẩm tiền gửi đặc biệt và chính sách dành cho khách hàng ưu tiên. Mức sinh lời lên tới 8,8-9%/năm đang phản ánh áp lực huy động vốn ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu thị trường có bước vào một chu kỳ cạnh tranh lãi suất mới hay không.

Tài chính - 09/07/2026 15:52

Hai ngân hàng chuẩn bị chào sàn HoSE

Hai ngân hàng chuẩn bị chào sàn HoSE

Hai ngân hàng Vietbank và BVBank đang hoàn tất những bước cuối cùng để chuyển giao dịch từ UPCoM sang niêm yết HoSE. Cùng với việc lên sàn, cả hai nhà băng cũng đồng thời triển khai các kế hoạch tăng vốn điều lệ.

Tài chính - 09/07/2026 07:47

Nhà sản xuất 'Anh Trai Say Hi' sẽ IPO với mức giá thấp hơn gần 33% so với định giá

Nhà sản xuất 'Anh Trai Say Hi' sẽ IPO với mức giá thấp hơn gần 33% so với định giá

ĐatViet VAC sẽ chào bán hơn 11,15 triệu cổ phiếu với giá 54.800 đồng/cổ phiếu. Mức giá này thấp hơn khoảng 33% so với giá trị 81.716 đồng/cổ phiếu theo chứng thư thẩm định, phần lớn số tiền huy động sẽ được dùng để tăng vốn cho các công ty con nhằm cơ cấu tài chính và trả nợ ngân hàng.

Tài chính - 09/07/2026 06:45

PNJ đảo chiều sau 3 phiên giảm sàn, HĐQT kích hoạt kế hoạch mua lại cổ phiếu

PNJ đảo chiều sau 3 phiên giảm sàn, HĐQT kích hoạt kế hoạch mua lại cổ phiếu

Trong bối cảnh thị giá lao dốc và nhiều công ty chứng khoán đồng loạt hạ triển vọng, PNJ kích hoạt kế hoạch mua lại cổ phiếu nhằm bảo vệ giá trị doanh nghiệp và lợi ích của cổ đông.

Tài chính - 08/07/2026 16:17

Lợi nhuận quý II tích cực và lãi suất giảm sẽ hỗ trợ chứng khoán

Lợi nhuận quý II tích cực và lãi suất giảm sẽ hỗ trợ chứng khoán

Các công ty chứng khoán cho rằng thị trường đang bước qua "vùng trũng thông tin" để bước vào giai đoạn được hỗ trợ bởi mùa báo cáo lợi nhuận quý II, lãi suất có xu hướng giảm và nhiều yếu tố vĩ mô tích cực. Đây được xem là nền tảng để VN-Index hướng tới các mốc cao hơn trong những tháng cuối năm.

Tài chính - 08/07/2026 10:47

Các CTCK đồng loạt siết margin đối với cổ phiếu PNJ

Các CTCK đồng loạt siết margin đối với cổ phiếu PNJ

Từ một trong những cổ phiếu luôn được cấp margin ở mức tối đa, PNJ đang lần lượt bị nhiều công ty chứng khoán loại khỏi danh mục cho vay ký quỹ hoặc hạ tỷ lệ cho vay sau chuỗi giảm sàn liên tiếp. Các tổ chức phân tích cũng bắt đầu thận trọng hơn khi đánh giá triển vọng của doanh nghiệp.

Tài chính - 08/07/2026 08:57

Chủ tịch UBCKNN: 'Phát hành chứng khoán phải trở thành động lực huy động nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế'

Chủ tịch UBCKNN: 'Phát hành chứng khoán phải trở thành động lực huy động nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế'

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới, thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Tài chính - 07/07/2026 16:13

Sàn Giao dịch carbon chính thức vận hành, tạo nền tảng cho mục tiêu phát thải ròng bằng '0'

Sàn Giao dịch carbon chính thức vận hành, tạo nền tảng cho mục tiêu phát thải ròng bằng '0'

Việc đưa Sàn Giao dịch carbon trong nước vào hoạt động không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 mà còn hình thành cơ chế giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon theo nguyên tắc minh bạch, an toàn.

Tài chính - 07/07/2026 14:33

Máy tính, điện thoại rục rịch tăng giá: Doanh nghiệp ICT có hưởng lợi?

Máy tính, điện thoại rục rịch tăng giá: Doanh nghiệp ICT có hưởng lợi?

Làn sóng tăng giá chip nhớ dưới tác động của AI đang lan từ các nhà sản xuất bán dẫn sang những thương hiệu điện tử như Apple, Dell hay ASUS. Trong khi lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp ICT niêm yết tại Việt Nam đồng loạt tăng mạnh trong quý I/2026, báo cáo tài chính cho thấy không phải mức tăng nào cũng phản ánh sức khỏe của hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Tài chính - 07/07/2026 14:03

Thêm động thái trấn an từ người nhà Chủ tịch, cổ phiếu PNJ vẫn giảm sàn

Thêm động thái trấn an từ người nhà Chủ tịch, cổ phiếu PNJ vẫn giảm sàn

Bất chấp hàng loạt động thái trấn an nhà đầu tư sau vụ việc liên quan đến Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), cổ phiếu PNJ vẫn tiếp tục bị bán mạnh, giảm sàn phiên thứ 3 liên tiếp.

Tài chính - 07/07/2026 10:36

UBCKNN xác định loạt nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm

UBCKNN xác định loạt nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định trọng tâm những tháng cuối năm là hoàn thiện khung pháp lý, đẩy nhanh triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), nghiên cứu phát triển thị trường tài sản mã hóa và thực hiện các giải pháp nâng hạng thị trường.

Tài chính - 07/07/2026 08:46

PNJ khẳng định 28.000 viên kim cương không vào hệ thống

PNJ khẳng định 28.000 viên kim cương không vào hệ thống

Ban lãnh đạo PNJ khẳng định 28.000 viên kim cương trong vụ án buôn lậu đang được cơ quan điều tra làm rõ không đi vào hệ thống của doanh nghiệp. Đồng thời, PNJ cho biết kết quả kinh doanh quý II vẫn tăng trưởng hai chữ số, duy trì kế hoạch năm 2026 và triển khai nhiều biện pháp siết quản trị sau sự cố liên quan đến PNJ-LAB.

Tài chính - 06/07/2026 17:07

Chuyện gì đang diễn ra với cổ phiếu Hà Đô Group?

Chuyện gì đang diễn ra với cổ phiếu Hà Đô Group?

Sau khi mất khoảng 32% giá trị trong hơn ba tháng, cổ phiếu Hà Đô Group đang giao dịch ở vùng đáy hơn hai năm. Ngoài kết quả kinh doanh kém tích cực, doanh nghiệp còn đối mặt với rủi ro liên quan cơ chế giá FIT của các dự án điện mặt trời.

Tài chính - 06/07/2026 15:24