VinMetal đang 'chống lưng' Pomina bằng cách nào?

Sau hơn nửa năm công bố hợp tác, những bước đi đầu tiên giữa CTCP Thép Pomina (POM) và VinMetal đã bắt đầu xuất hiện trên báo cáo tài chính. Không công bố rầm rộ hay ghi nhận các khoản "bơm vốn" quy mô lớn, những diễn biến ban đầu cho thấy VinMetal dường như đang ưu tiên khôi phục hoạt động sản xuất của Pomina, thay vì xử lý trực tiếp các vấn đề tài chính tồn đọng.

Doanh thu chưa cải thiện, sản xuất có dấu hiệu hồi phục

Theo BCTC quý I/2026, dù đã xuất hiện các dấu hiệu hỗ trợ tài chính, doanh thu bán hàng của Pomina tiếp tục suy giảm, chỉ đạt 466 tỷ đồng, tương đương khoảng 45% mức 1.029 tỷ đồng cùng kỳ năm trước và giảm nhẹ so với mức 488 tỷ đồng của quý IV/2025.

Chi phí lãi vay duy trì ở mức cao tiếp tục bào mòn kết quả kinh doanh, khiến doanh nghiệp lỗ 179 tỷ đồng chỉ sau 3 tháng đầu năm.

Dù vậy, trái ngược với diễn biến doanh thu, hoạt động sản xuất lại cho thấy tín hiệu tích cực hơn. Nếu ở các kỳ trước Pomina chủ yếu tận dụng phần nguyên vật liệu tồn kho còn lại để duy trì hoạt động cầm chừng, thì đến quý I/2026, giá trị hàng tồn kho đã tăng gấp đôi lên gần 750 tỷ đồng. Mức tăng chủ yếu đến từ nguyên vật liệu, tăng khoảng 160 tỷ đồng, và thành phẩm thép xây dựng, tăng hơn 210 tỷ đồng. Trước đó, giá trị tồn kho của các khoản mục này chỉ duy trì ở mức vài chục tỷ đồng.

Diễn biến trên cho thấy chu kỳ sản xuất của Pomina đang có dấu hiệu vận hành trở lại, với sự luân chuyển rõ nét giữa nguyên vật liệu đầu vào và thành phẩm đầu ra.

Ngoài ra, Pomina còn ghi nhận phát sinh mới các khoản trả trước cho nhà cung cấp như CTCP Thép Hòa Phát Hải Dương (142 tỷ đồng), CTCP Tập đoàn VAS Nghi Sơn (180 tỷ đồng) và Nansei Steel (khoảng 74 tỷ đồng). Không loại trừ khả năng đây là các khoản thanh toán trước nhằm đảm bảo nguồn cung nguyên vật liệu phục vụ sản xuất trong thời gian tới, đặc biệt khi các doanh nghiệp này đều hoạt động trong lĩnh vực luyện kim và thép.

Việc trả trước tiền cho nhà cung cấp không mang lại lợi ích về kinh tế cho Pomina, song trong bối cảnh doanh nghiệp đã trải qua thời gian dài khó khăn tài chính, đây có thể là giải pháp nhằm củng cố niềm tin với đối tác và hạn chế rủi ro đứt gãy nguồn cung.

Ở chiều ngược lại, Pomina cũng cho thấy xu hướng ưu tiên bán hàng thu tiền nhanh để tránh mất cân đối dòng tiền. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ ghi nhận dòng tiền thu từ bán hàng đạt 471 tỷ đồng, tương đương quy mô doanh thu trong kỳ – cho thấy gần như toàn bộ hàng bán ra đều được thu tiền ngay.

Vai trò của VinMetal dần lộ diện

Thông tin liên quan tới VinMetal trên BCTC của Pomina chưa nhiều, song đủ để phần nào cho thấy cách thức hợp tác giữa hai bên.

Theo báo cáo, các khoản phải trả liên quan Vin hiện đã lên tới khoảng 770 tỷ đồng. Tuy nhiên, báo cáo lưu chuyển tiền tệ chỉ ghi nhận khoảng 132 tỷ đồng tiền thu từ đi vay trong kỳ, trong khi chi phí lãi vay gần như không thay đổi so với trước đó.

Đáng chú ý, dù bổ sung hàng trăm tỷ đồng nguyên vật liệu tồn kho và phát sinh hơn 400 tỷ đồng trả trước cho người bán, Pomina chỉ ghi nhận khoảng 265 tỷ đồng chi trả cho nhà cung cấp hàng hóa và dịch vụ trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

Diễn biến này cho thấy một phần dòng tiền phục vụ hoạt động sản xuất có thể không đi trực tiếp qua dòng tiền mặt của Pomina. Giả thuyết hợp lý là VinMetal đang tham gia vào chuỗi cung ứng theo hình thức thanh toán hoặc đảm bảo thanh toán cho các đơn hàng nguyên vật liệu, sau đó ghi nhận lại dưới dạng công nợ phải trả trong tương lai.

Ở chiều tiêu thụ, vai trò của VinMetal cũng bắt đầu xuất hiện thông qua khoản “phải thu khác” hơn 200 tỷ đồng. Khoản mục này có quy mô tương đương giá trị tồn kho thành phẩm thép xây dựng tại thời điểm cuối quý. Điều này có thể phản ánh các thỏa thuận thương mại hoặc cam kết tiêu thụ sản phẩm trong tương lai, dù hiện chưa đủ điều kiện để ghi nhận doanh thu theo chuẩn mực kế toán.

Việc VinMetal xuất hiện ở cả hai đầu của chuỗi vận hành – từ nguyên liệu đầu vào đến đầu ra sản phẩm – cho thấy cách tiếp cận tương đối thận trọng trong quá trình hợp tác với Pomina. Trong mô hình này, Pomina chủ yếu tập trung trở lại vào hoạt động sản xuất thép xây dựng, vốn từng là thế mạnh cốt lõi của doanh nghiệp.

Dù vậy, bài toán quan trọng nhất của Pomina hiện vẫn chưa được giải quyết triệt để. Chi phí lãi vay tiếp tục bào mòn lợi nhuận và vốn chủ sở hữu, trong khi tiến độ nghiệm thu và vận hành trở lại dự án lò cao – yếu tố từng được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt cho doanh nghiệp – hiện vẫn chưa có lộ trình rõ ràng.