Vai trò và giải pháp của EVN trong triển khai Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị nhằm góp phần đạt mục tiêu giảm phát thải 15–35% đến năm 2030

I. Bối cảnh

Trong bối cảnh toàn cầu đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và hướng tới phát triển bền vững, Việt Nam đã khẳng định trách nhiệm quốc tế và quyết tâm chính trị khi cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Cam kết này khẳng định quyết tâm cao của Đảng và Chính phủ trong việc thực hiện chuyển dịch năng lượng công bằng, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ngày 20/8/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Nghị quyết đặt mục tiêu giảm 15–35% phát thải khí nhà kính so với kịch bản thông thường vào năm 2030, hướng tới thực hiện đầy đủ cam kết quốc tế và đạt Net Zero vào năm 2050. Đồng thời, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu chuyển dịch năng lượng xanh, sạch, bền vững: tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo, giảm dần phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch, khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Song song là nhiệm vụ hiện đại hóa hạ tầng: phát triển lưới điện thông minh, truyền tải siêu cao áp, hệ thống lưu trữ năng lượng và xây dựng thị trường cạnh tranh, minh bạch, hội nhập trong khu vực và quốc tế.

II. Vai trò và giải pháp của EVN

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, chịu trách nhiệm cung ứng điện cho phát triển kinh tế – xã hội. Triển khai Nghị quyết 70 vừa là nhiệm vụ chính trị quan trọng, vừa là cơ hội để EVN nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Sau COP26, EVN đã chủ động xây dựng chiến lược chuyển dịch năng lượng gắn với Quy hoạch điện VIII và bản điều chỉnh, thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, góp phần vào mục tiêu quốc gia đạt Net Zero vào năm 2050.

Để hiện thực hóa Nghị quyết 70 và mục tiêu giảm phát thải, EVN đang triển khai nhiều giải pháp chiến lược, một số nhóm giải pháp chính có thể kể đến như sau:

1. Nhóm giải pháp thứ nhất: Phát triển nguồn điện

EVN ưu tiên phát triển các nguồn điện sạch như nhà máy điện hạt nhân, thủy điện mở rộng, thủy điện tích năng, nhiệt điện LNG, điện mặt trời, điện gió…, nhằm giảm dần phụ thuộc nhiệt điện than và tăng nhanh tỷ trọng năng lượng tái tạo. Tập đoàn cũng nghiên cứu, thí điểm và từng bước áp dụng nhiên liệu xanh thay thế hóa thạch như hydrogen, ammoniac, biomass. Đồng thời, EVN chú trọng hiện đại hóa công nghệ để tối ưu hiệu suất và giảm phát thải tại các nhà máy nhiệt điện hiện hữu.

2. Nhóm giải pháp thứ hai: Phát triển lưới điện.

EVN triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao năng lực truyền tải và khai thác tối đa nguồn điện sạch.

EVN tập trung phát triển lưới điện thông minh, áp dụng hệ thống đo đếm hiện đại, điều khiển tự động để tối ưu vận hành, giảm tổn thất và tăng độ tin cậy. Đồng thời, EVN chủ động xây dựng hạ tầng truyền tải liên kết các miền, vùng và với các nước láng giềng, đáp ứng yêu cầu giải tỏa công suất nguồn tái tạo, củng cố an ninh năng lượng quốc gia.

3. Nhóm giải pháp thứ ba: KHCN, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế.

EVN đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại trong chuyển dịch năng lượng, tập trung vào giải pháp hiệu suất cao, tiêu hao thấp, thân thiện môi trường; đồng thời triển khai mạnh mẽ số hóa, khai thác Big Data và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giám sát, tối ưu vận hành để giảm lãng phí tài nguyên. EVN cũng mở rộng hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, lưới điện thông minh, đo đếm thông minh (AMI), nhà máy ảo (VPP), giải pháp điều hành phân phối; đồng thời phối hợp nghiên cứu công nghệ đốt trộn ammoniac, hydrogen, biomass tại các nhà máy nhiệt điện than nhằm từng bước giảm phát thải và hiện thực hóa mục tiêu năng lượng xanh.

4. Nhóm giải pháp thứ tư: Tiết kiệm năng lượng và quản lý phát thải các-bon.

EVN coi tiết kiệm điện là mệnh lệnh thời đại, đã thiết lập cơ chế giám sát từ Tập đoàn đến từng đơn vị, áp dụng chuyển đổi số trong quản lý phụ tải, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương, chính quyền địa phương và báo chí để truyền thông sâu rộng. Nhờ đó, các chương trình như “Gia đình tiết kiệm điện”, “Tiết kiệm điện học đường”, “Tiết kiệm điện công sở”, Giờ Trái đất… lan tỏa mạnh mẽ, thu hút hàng triệu người dân và doanh nghiệp, góp phần hình thành văn hóa sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong cộng đồng.

EVN cũng triển khai kiểm kê phát thải khí nhà kính theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, tiến tới thí điểm các giải pháp thu hồi và lưu giữ các-bon, chuẩn bị nguồn lực để sẵn sàng tham gia thị trường tín chỉ các-bon trong nước và quốc tế.

5. Nhóm giải pháp thứ năm về Phát triển nguồn nhân lực.

EVN tập trung xây dựng đội ngũ chuyên gia chất lượng cao, đáp ứng xu thế phát triển của đất nước trong các lĩnh vực tự động hóa, vận hành nhiệt điện, thí nghiệm điện, quản lý dự án… Đồng thời, tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực từng được đào tạo ở nước ngoài về điện hạt nhân; tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành và đối tác quốc tế cử cán bộ đào tạo chuyên sâu, chuẩn bị cho công tác vận hành Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trong thời gian tới.

EVN cũng đẩy mạnh số hóa trong đào tạo, tổ chức các chương trình bồi dưỡng nhằm cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng cho cán bộ, kỹ sư trong các lĩnh vực chuyển đổi số, an toàn thông tin, năng lượng mới, lưới điện thông minh và thị trường điện, bảo đảm nguồn nhân lực luôn sẵn sàng cho yêu cầu phát triển bền vững.

6. Nhóm giải pháp Thể chế, chính sách và huy động vốn.

EVN phối hợp với cơ quan quản lý trong công tác rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách cho chuyển dịch năng lượng, trọng tâm là khung pháp lý cho công nghệ mới (điện gió ngoài khơi, hydrogen, amoniac, sinh khối, lưu trữ năng lượng, thị trường carbon…). Đồng thời, EVN xây dựng kế hoạch huy động vốn chiến lược cho các dự án nâng cấp lưới, phát triển năng lượng tái tạo và lưu trữ; tham gia các gói hỗ trợ từ tổ chức tín dụng quốc tế cho quá trình chuyển dịch năng lượng công bằng tại Việt Nam. EVN cũng triển khai cơ chế tài chính xanh, thu hút vốn vay ưu đãi từ các tổ chức tài chính nhằm giảm áp lực đầu tư và tạo động lực cho phát triển bền vững.

III. Kiến nghị, đề xuất

Để triển khai thành công Nghị quyết 70 – một nhiệm vụ chiến lược, EVN không chỉ dựa vào nội lực mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, báo chí – truyền thông cùng các tổ chức trong nước, quốc tế. Sự đồng bộ này tạo nên sức mạnh tổng hợp, hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch năng lượng. Vì vậy, EVN kiến nghị một số nội dung chính sau:

1. Đối với Chính phủ và các Bộ ngành:

-  Kiến nghị thứ nhất: Hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế chính sách. Ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn cho các công nghệ năng lượng mới; sớm hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường carbon, bảo đảm minh bạch, đồng bộ, phù hợp thông lệ quốc tế. Đồng thời, xây dựng cơ chế phát triển vùng nguyên liệu biomass và chuỗi cung ứng nhiên liệu sạch, phục vụ lộ trình chuyển đổi nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện than.

-  Kiến nghị thứ hai: Tạo điều kiện cho EVN chủ động triển khai các dự án trọng điểm, chiến lược như điện gió ngoài khơi, thủy điện mở rộng, lưới truyền tải siêu cao áp (HVDC); đồng thời cho phép EVN tiếp cận trực tiếp các nguồn vốn vay ưu đãi trong nước và quốc tế.

-  Kiến nghị thứ ba về Cơ chế hỗ trợ tài chính: Xây dựng chính sách bảo lãnh tín dụng và cơ chế tài chính phù hợp, giảm áp lực vốn đầu tư, giúp EVN huy động nguồn lực xanh để triển khai hiệu quả các dự án chuyển dịch năng lượng.

2. Đối với các địa phương:

-  Kiến nghị thứ nhất: Đề nghị các địa phương hỗ trợ quy hoạch không gian, bố trí quỹ đất cho các dự án nguồn và lưới điện; đồng thời phối hợp chặt chẽ trong đền bù, giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng các dự án điện.

-  Kiến nghị thứ hai: Đề nghị các địa phương tăng cường chỉ đạo, triển khai sâu rộng chương trình tiết kiệm năng lượng tại cộng đồng, hộ gia đình và doanh nghiệp, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện trên địa bàn.

Nghị quyết 70 là định hướng chiến lược quan trọng, vừa bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, vừa thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, gắn với phát triển bền vững và sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội. EVN sẽ tiếp tục chủ động, quyết liệt và đồng bộ trong triển khai các nhóm giải pháp, đồng thời huy động tối đa nguồn lực trong nước và quốc tế để góp phần giảm phát thải 15–35% vào năm 2030, tiến tới mục tiêu quốc gia đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

EVN mong tiếp tục nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng; sự ủng hộ, đồng hành và phối hợp chặt chẽ của Chính phủ, các Bộ ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, báo chí – truyền thông, các tổ chức quốc tế, và đặc biệt là sự chung tay của toàn thể nhân dân trong sự nghiệp tiết kiệm điện, chuyển dịch năng lượng xanh vì một tương lai bền vững của đất nước.

(*) Ông Nguyễn Tài Anh, Phó TGĐ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)

Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo ‘Chuyển đổi năng lượng xanh nhìn từ Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị

Nhằm góp phần tuyên truyền, làm rõ định hướng phát triển năng lượng xanh, chuyển đổi năng lượng xanh, bền vững theo Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị, và mục tiêu Net Zero năm 2050, ngày 30/10 tại Hà Nội, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo “Chuyển đổi năng lượng xanh nhìn từ Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị”.

Sự kiện là diễn đàn để các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại, nhà đầu tư chia sẻ chiến lược về phát triển năng lượng xanh, chuyển đổi năng lượng xanh, đề xuất các chính sách nhằm phát triển bền vững lĩnh vực này.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành trung ương, chuyên gia kinh tế - tài chính, lãnh đạo các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, cùng các nhà đầu tư, doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng.