‘Thế kẹt’ của Dự án BOT Đắk Lắk

Thế kẹt xuất phát từ tuyến đường tránh Buôn Hồ

Dự án BOT Đắk Lắk chính thức thu phí hoàn vốn vào ngày 2/11/2015, thời gian thu phí 20 năm 2 tháng. Việc thu phí của dự án từ đó đến nay diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên, mọi chuyện trở nên khó khăn khi Dự án tuyến tránh đường Hồ Chí Minh đoạn phía Tây thị xã Buôn Hồ (tỉnh Đắk Lắk) đã hoàn thành và thông xe kỹ thuật toàn tuyến.

Vào cuối tháng 5/2020, Công ty kinh doanh hàng xuất khẩu Quang Đức (Công ty Quang Đức) là nhà đầu tư dự án BOT Đắk Lắk (theo hình thức hợp đồng BOT) đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ trình bày cụ thể về những kiến nghị giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong văn bản gửi Thủ tướng, ông Thái Hồng Nhân – Tổng Giám đốc Công ty Quang Đức cho biết, Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn tuyến tránh phía Tây thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk được đầu tư theo quyết định 1313/QĐ-BGTVT ngày 28/4/2016 của Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đến nay đã hoàn thành và thông xe kỹ thuật trên toàn tuyến, do đó, phần lớn các phương tiện giao thông đường bộ đều đi qua đường tránh, đã làm phá sản hoàn toàn Phương án tài chính được duyệt Dự án BOT của doanh nghiệp. “Khi Công ty Quang Đức được giao đầu tư dự án BOT Đắk Lắk thì đoạn đường tránh phía Tây thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk không có trong quy hoạch”, ông Nhân nói.

Theo ông Nhân, dự án BOT Đắk Lắk xây dựng hoàn thành đã được Bộ GTVT cho phép chính thức đi vào hoạt động thu phí từ ngày 10/11/2015 tại Trạm thu phí Km 1747 đường Hồ Chí Minh theo quyết định số 3942/QĐ-BGTVT ngày 4/11/2015. Trong đó, quyết toán chi phí đầu tư dự án đã được Kiểm toán Nhà nước tiến hành kiểm toán từ ngày 4/10/2016 đến ngày 3/12/2016 và đã có Thông báo kết quả kiểm toán số 38/TB-KTNN ngày 19/1/2017. Báo cáo quyết toán Dự án BOT Quang Đức được Bộ GTVT thỏa thuận tại văn bản số 51/BGTVT-TC ngày 3/1/2020 với giá trị 658,190 tỷ đồng.

Các khoản chi phí đầu tư còn lại gồm: Giá trị khối lượng xử lý sình lún gói thầu số 9, trạm thu phí, thi phí tư vấn, chi phí đảm bảo ATGT trước khi thi công với tổng giá trị 49,34 tỷ đồng đã được Kiểm toán Nhà nước kiểm tra, xác nhận, nhưng đến nay đã hơn 4 năm kể từ ngày hoàn thành công trình, các khoản chi phí đầu tư này vẫn chưa được Bộ GTVT thỏa thuận để Chủ đầu tư phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành theo quy định.

Ông Nhân cho rằng, thời gian đầu thu phí, doanh thu hoàn vốn của dự án luôn ổn định, đáp ứng được các chỉ tiêu theo phương án tài chính đã được phê duyệt. Sau khi nhận được thông tin về Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn tuyến tránh phía Tây thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk được Bộ Giao thông vận tải phê duyệt, nhà đầu tư đã nhận thấy những rủi ro tiềm ẩn của Dự án BOT đang khai thác và đã có nhiều văn bản kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ, Bộ GTVT quan tâm xem xét tháo gỡ khó khăn cho Nhà đầu tư.

“Qua các văn bản, nhà đầu tư đã có kiến nghị, đề nghị cơ quan chức năng ưu tiên xem xét “gỡ khó” cho nhà đầu tư, tuy nhiên những phương án đề xuất của nhà đầu tư đều không thực hiện được”, ông Nhân nói thêm.

Cũng theo ông Nhân, hiện nay, Công ty Quang Đức đang gặp khó khăn nghiêm trọng về doanh thu hoàn vốn cho dự án, doanh thu trạm thu phí đã giảm từ 70 đến 80% so với phương án tài chính được duyệt của Dự án do ảnh hưởng trực tiếp của Dự án tuyến tránh thị xã Buôn Hồ nên phần lớn xe vượt trạm thu phí thông qua đường tránh và đi theo nhiều hướng tuyến khác.

Bên cạnh đó, lộ trình tăng giá vé theo định kỳ 3 năm một lần (tăng 18%) chưa được áp dụng theo Hợp đồng BOT đã ký kết. Mặt khác, Dự án đã phải áp dụng giảm giá thu phí đối với phương tiện loại 4 và loại 5 theo quy định của Bộ GTVT.

Đến thời điểm này, Dự án BOT Quang Đức đang lâm vào tình trạng nguồn thu hoàn vốn dự án không đủ để trả nợ lãi vay Ngân hàng và doanh nghiệp đã bị xếp loại quá hạn tín dụng.

Trước thực trạng trên và ảnh hưởng của dich bệnh Covid-19, Công ty Quang Đức đã tiếp tục kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ GTVT, các ngành Trung ương xem xét, bố trí nguồn vốn ngân sách mua lại dự án để xóa trạm thu phí nhằm đảm bảo trả nợ cho Ngân hàng và quyền lợi của nhà đầu tư; mặt khác không phát sinh chi phí đầu tư, đảm bảo hiệu quả của công tác quản lý và phù hợp với nguyện vọng của nhà đầu tư, ngân hàng cho vay vốn dự án và của nhân dân trên địa bàn, tránh phát sinh các yếu tố bất lợi về an ninh trật rự xã hội.

Cơ quan chức năng nói gì?

Ngày 1/7, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản số 5279 gửi Ngân hàng Nhà nước Việt nam, Bộ GTVT, Bộ Tài chính, Ngân hàng Phát triển Việt Nam về việc lấy ý kiến về Công ty Quang Đức kiến nghị các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Theo đó, Văn phòng Chính phủ đề nghị các cơ quan trên có ý kiến bằng văn bản về đề nghị của ông Thái Hồng Nhân và gửi về Văn phòng Chính phủ để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Đến ngày 19/8, Bộ GTVT đã có văn bản số 8174 gửi Văn phòng Chính phủ về việc ý kiến về kiến nghị giải pháp tháo gỡ vướng mắc khó khăn cho doanh nghiệp, xử lý tránh phá vỡ phương án tài chính dự án BOT Đắk Lắk.

Theo đó, trên cơ sở đề nghị của UBND tỉnh Đắk Lắk, Nhà đầu tư và tổng hợp những vướng mắc đối với các dự án BOT hiện nay, Bộ GTVT đã có văn bản số 416 ngày 17/8/2020 báo cáo Thủ tướng Chính phủ giải pháp tháo gỡ vướng mắc, xử lý bất cập ở các dự án đường bộ đầu tư theo hình thức BOT, trong đó, đối với dự án BOT Đắk Lắk, Bộ GTVT đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định không tổ chức thu phí của người dân, bố trí vốn xây dựng của nhà nước để chi trả cho công việc xây dựng đã hoàn thiện và các chi phí liên quan.

Sau khi có chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, Bộ GTVT sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, nghành, địa phương liên quan và doanh nghiệp BOT thực hiện dự án đảm bảo công khai, minh bạch, hài hoà lợi ích Nhà nước – Người dân – Nhà đầu tư, tuân thủ quy định pháp luật, phù hợp với hợp đồng dự án đã ký và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư được cấp.

Bài liên quan

Dự án BOT Đắk Lắk đứng trước nguy cơ trở thành Cai Lậy 2

Ai sẽ chịu trách nhiệm nếu trạm thu phí BOT Đắk Lắk trở thành ‘Cai Lậy 2’?

Dự án BOT thất thu vì hàng loạt xe ‘né trạm’