Pin thải của hàng trăm nghìn xe điện sẽ 'đi về đâu'?

Thông tin được Trung tâm tư vấn ứng dụng kinh tế, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM chia sẻ tại buổi họp báo tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM về giải pháp xử lý pin thải từ 400.000 xe điện, sau khi TP.HCM triển khai đề án chuyển đổi xe xăng từ năm 2026, chiều 24/7.

Theo đề án, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn tất chuyển đổi 80% trong số 400.000 tài xế công nghệ sang xe điện trong giai đoạn 2026-2027, tương đương khoảng 320.000 người. Đến năm 2028, TP.HCM tiếp tục hỗ trợ chính sách miễn giảm thuế VAT, phí đăng ký trước bạ và ưu đãi vay vốn để hoàn thành 20% còn lại.

Năm 2029, TP.HCM sẽ kiến nghị cấm hoàn toàn xe xăng 2 bánh hoạt động dịch vụ vận tải và chuyển sang xe điện nhằm giảm phát thải, hướng đến đô thị xanh, sạch, thông minh.

Tuy nhiên, sau chuyển đổi, bài toán đặt ra là lượng pin thải khi hết vòng đời sử dụng sẽ được xử lý thế nào, môi trường sống sẽ chịu tác động ra sao?

Làm rõ vấn đề này, ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm tư vấn ứng dụng kinh tế cho biết, Việt Nam đã có nhà máy sản xuất pin xe diện ở Hà Tĩnh với tổng mức đầu hơn 6.000 tỷ đồng và cũng đã ký kết với doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực tái chế pin xe điện - Li-Cycle.

Việc ký kết này bao gồm các giải pháp cung ứng, nghiên cứu tái chế pin xe điện khi hết vòng đời sử dụng. Trường hợp nếu không đầu tư, đối tác sẽ sử dụng công nghệ ở khu vực Đông Nam Á hoặc trên thế giới để xử lý.

Chia sẻ thêm, ông Tâm nêu, trong pin xe điện có nhiều kim loại quý hiếm như cobalt, niken, mangan và lithium, cho nên việc thu hồi tái chế là cần thiết. Công nghệ pin ngày nay đã phát triển rất cao, cho phép thu hồi từ 90-95% vật liệu cấu thành. Khi xe điện nhiều thì nhu cầu sử dụng pin xe điện cũng tăng từ đó thúc đẩy nhu cầu tái chế pin xe điện.

Về giải pháp kéo dài tuổi thọ đang được chú trọng, trong khi đó, pin đã hết vòng đời có thể được đưa hệ thống dự trữ điện mặt trời, cung cấp điện cho nhà máy hoặc làm vật liệu sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời, một hướng đi công nghệ đang chứng minh hiệu quả.

Đối với đề án chuyển đổi 400.000 tài xế công nghệ sang xe điện, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đề xuất xây dựng trung tâm, nhà máy tái chế pin đạt tiêu chuẩn, với công suất khoảng 3.000 tấn/năm, có khả năng thu hồi đến 95% kim loại quý.

Vị Giám đốc kỳ vọng, 10 năm tới, TP.HCM sẽ có trung tâm hoặc nhà máy tái chế pin hiện đại, góp đưa TP.HCM trở thành thành phố xanh, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Về rủi ro, hiện nay, Sở KH&CN đang được giao nhiệm vụ phối hợp với Sở Công thương xây dựng kế hoạch chi tiết. Về an toàn cháy nổ, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin trái chiều về tỷ lệ cháy nổ của xe điện và xe xăng, cái nào hơn cái nào cần phải kiểm chứng. Dẫu vậy, ông Tâm cũng nhấn mạnh, công nghệ pin đang phát triển mạnh với tiêu chuẩn nghiêm ngặt.