Những cú bắt tay với đối tác ngoại của Tasco

Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các tổ chức quốc tế cùng những thương vụ hợp tác chiến lược giữa doanh nghiệp Việt Nam và các tập đoàn hàng đầu thế giới đang mở ra một giai đoạn mới cho quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu của đất nước.

Trong đó, CTCP Tasco (HoSE: HUT) nổi lên như một trường hợp điển hình khi liên tiếp đón nhận sự đồng hành từ hai “ông lớn” Geely Auto Group (Trung Quốc) và Mitsui & Co (Nhật Bản), đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của một doanh nghiệp nội địa trong ngành ô tô đầy cạnh tranh.

Thị trường ô tô Việt Nam: Tiềm năng lớn đi cùng cạnh tranh khốc liệt

Thị trường ô tô Việt Nam đang hội tụ rất nhiều tiềm năng. Thu nhập bình quân đầu người liên tục tăng, tầng lớp trung lưu mở rộng nhanh chóng, cùng thói quen chuyển dịch từ xe máy sang ô tô làm phương tiện di chuyển chính đã và đang tạo ra nhu cầu tiêu dùng thực sự mạnh mẽ.

Trong khi đó, tỷ lệ ô tô trên đầu người của Việt Nam hiện tại rất thấp, chỉ khoảng 70 xe trên 1.000 dân. Đây là tỷ lệ rất thấp so với các quốc gia xung quanh, và cũng tạo dư địa phát triển cho mảng ô tô tại Việt Nam.

Tuy nhiên, đi kèm với tiềm năng là mức độ cạnh tranh được coi là khắc nghiệt bậc nhất thế giới. Hầu hết các thương hiệu lớn từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu, Mỹ cho đến Trung Quốc đều đã hiện diện. Từ phân khúc phổ thông giá rẻ đến xe sang, xe thể thao và đặc biệt là dòng xe điện đang phát triển bùng nổ, người tiêu dùng Việt Nam gần như có thể tiếp cận mọi lựa chọn trên thế giới.

Chính sự đa dạng này đã đẩy biên lợi nhuận của các doanh nghiệp ô tô xuống mức rất thấp. Chủ tịch HĐQT Tasco chia sẻ với ngành ô tô, các yếu tố cạnh tranh đặc biệt đã làm xói mòn tổng lợi nhuận của ngành. Ông chia sẻ: "Việc nhiều hãng mới ra đời đã làm xói mòn giá trị gia tăng của ngành rất nhiều, qua đó ảnh hưởng hiệu quả hoạt động công ty. Ngày xưa Tasco có thương hiệu công ty "premium" một năm đem về lợi nhuận khoảng 400-500 tỷ, song giờ còn một nửa là may rồi. Nhiều đơn vị thì hòa vốn, gặp khó khăn hoặc thua lỗ. Đó là thực tế khách quan”.

Thực tế, trong kinh doanh ô tô, phần lợi nhuận và doanh thu bán xe mới chỉ chiếm 20%, 75% đến từ giá trị các dịch vụ gia tăng trọn đời.

Điều này đã thúc đẩy Tasco thực hiện cuộc “đại phẫu” chiến lược lớn nhất trong lịch sử công ty: chuyển từ mô hình kinh doanh truyền thống sang xây dựng một hệ sinh thái ô tô khép kín theo chiều dọc. Quyết tâm này đã phần nào được thể hiện qua cái bắt tay của Tasco với những đối tác tiềm lực như Geely Auto Group (Trung Quốc) và Mitsui & Co (Nhật Bản).

Mối lương duyên với Mitsui & Co và Geely

Tháng 8/2024, Tasco công bố Mitsui & Co, một trong những công ty hàng đầu Nhật Bản, chính thức trở thành cổ đông chiến lược của Tasco Auto (công ty con của Tasco). Không chỉ dừng lại ở một khoản đầu tư tài chính, Mitsui được kỳ vọng mang tới cho Tasco Auto chuẩn quản trị quốc tế, kinh nghiệm phát triển hệ sinh thái ô tô và nguồn lực toàn cầu mà tập đoàn Nhật Bản đã xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Điều này cũng phù hợp với định hướng chuỗi giá trị hoàn thiện ngành ô tô mà Tasco hướng đến. Có thể thấy, sau 3 năm kể từ lần đầu thực hiện kế hoạch tái cấu trúc, hệ sinh thái "kiềng 3 chân" của Tasco ngày càng trở nên hoàn thiện hơn.

Từ việc mua xe mới, xe đã qua sử dụng, bảo hiểm ô tô, tài chính tiêu dùng, bảo trì – sửa chữa định kỳ, chăm sóc xe, dịch vụ thuê xe cho đến các tiện ích giao thông thông minh… tất cả các điểm chạm với khách hàng đều được kết nối liền mạch trong một hệ thống duy nhất. Đây là mô hình tích hợp theo chiều dọc, biến mỗi điểm chạm thành cơ hội kinh doanh, hướng tới mục tiêu lợi nhuận bền vững từ mảng dịch vụ sau bán hàng (after-sales).

Trong khi đó, việc hợp tác với Geely Auto Group được Tasco kỳ vọng sẽ hướng đến thượng nguồn, làm chủ công nghệ, thiết kế, sản xuất xe. Geely là một doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất xe ô tô nằm trong top 10 thế giới.

Điểm nhấn của thương vụ là hai bên sẽ xây dựng dự án nhà máy lắp ráp CKD tại Khu kinh tế Thái Bình với công suất giai đoạn 1 đạt 75.000 xe/năm, xây dựng trên diện tích 30 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 168 triệu USD. Trong đó, Tasco góp 64% vốn, Geely góp 36%. Nhà máy không chỉ phục vụ thị trường nội địa mà còn hướng tới xuất khẩu sang các quốc gia có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam, đặc biệt là ASEAN, Đông Âu, Nam Mỹ và Trung Đông.

Theo kế hoạch, liên doanh sẽ bước đầu lắp ráp các dòng xe thuộc thương hiệu Lynk & Co và Geely Auto, trong tương lai có thể mở rộng lắp ráp các thương hiệu xe khác. Nhà máy dự kiến sẽ được khởi công xây dựng trong năm 2025 và bàn giao mẫu xe đầu tiên tới khách hàng trong năm 2026.

Chia sẻ với báo giới, Tổng giám đốc Tasco Auto Hoàng Anh Tuấn khẳng định mục tiêu của Tasco là tiến tới sản xuất và lắp ráp xe tại Việt Nam để chủ động hơn về giá thành, chuỗi cung ứng và khả năng xuất khẩu, đặc biệt tại những thị trường mà Việt Nam có ưu đãi thuế ở đó.

"Chúng tôi xác định đây là bước đi tất yếu trong chiến lược dài hạn, không chỉ để kinh doanh, mà còn để đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam", ông khẳng định.

Hiện tại, trong khi nhà máy đang được xây dựng, Tasco Auto đã trở thành nhà phân phối chính thức các dòng xe Geely tại Việt Nam. Ông Phạm Văn Dũng – Chủ tịch Tasco Auto chia sẻ chiến lược “đi buôn trước, làm chủ sau” nhằm giảm thiểu rủi ro và tích lũy kinh nghiệm thị trường. Ông cũng bày tỏ tham vọng lớn, nhờ lợi thế chuỗi cung ứng gần Trung Quốc và vị trí địa lý chiến lược, Tasco sẽ biến Việt Nam thành cửa ngõ để Geely và chính Tasco mở rộng ra toàn ASEAN cũng như các thị trường khác.

Trong bối cảnh hàng loạt thương hiệu xe Trung Quốc đang ồ ạt vào Việt Nam nhưng chủ yếu theo hình thức nhập khẩu nguyên chiếc và cạnh tranh bằng giá rẻ, sự hợp tác chiến lược giữa Tasco và Geely lại đi theo hướng hoàn toàn khác: Nội địa hóa sâu, xây dựng nhà máy, và hướng tới xuất khẩu. Đây chính là điểm sáng hiếm hoi, thể hiện tầm nhìn dài hạn và khả năng “bắt tay” đúng đối tác, đúng thời điểm của một doanh nghiệp Việt Nam.

Với hai cái bắt tay liên tiếp cùng Mitsui và Geely, Tasco không chỉ đang viết lại câu chuyện của chính mình, mà còn góp phần định hình lại vị thế của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trên bản đồ thế giới: Từ một thị trường tiêu thụ trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu.