'Nhỏ nhưng có võ': Khởi nghiệp 'bé hạt tiêu' của những tập đoàn khổng lồ

Apple

Sau gần 40 năm kể từ ngày thành lập, hiện giờ Apple đã trở thành một cái tên nhà nhà đều quen mặt. Thế nhưng, không nhiều người biết, trước khi trở thành thương hiệu có giá trị lớn nhất toàn cầu như hiện nay, Apple chỉ là một công ty gồm 3 chàng trai trẻ tuổi khởi nghiệp trong một... gara để xe của bố mẹ Steve Jobs ở California.

Ba sáng lập viên của Apple là Steve Wozniak, Steve Jobs và Ronald Wayne. Trước khi trở thành đồng sáng lập công ty máy tính Apple, Steve Wozniak đã từng là một kỹ sư điện tử. Năm 1975, ông bắt đầu tham dự vào sự kiện Homebrew Computer Club, lần đầu ra mắt sản phẩm máy tính của riêng mình cùng 2 cộng sự.

Thời điểm đó, Steve Wozniak chính là "cha đẻ" cho mọi mẫu thiết kế của các thế hệ máy tính Apple trước khi rời khỏi công ty. Steve Jobs lại có trách nhiệm quản lý các vấn đề kinh doanh thiết yếu, thuyết phục các nhà đầu tư để mắt đến và "rót vốn" vào Apple. Cuối cùng, triệu phú Mike Markkula là người đầu tiên nhận ra tiềm năng của Apple và đầu tư một khoản trị giá 250,000 USD, hỗ trợ cho Apple trong suốt giai đoạn non trẻ của công ty này. Theo đó, Markkula nắm trong tay 1/3 số cổ phiếu của Apple lúc bấy giờ.

Chính Markkula là người có công đưa Apple chính thức đi vào hoạt động khi đưa Michael Scott lên làm Chủ tịch kiêm CEO đầu tiên của Apple Inc. vào năm 1977, với lý do cả 2 Steve đều quá trẻ để đảm nhận chức vụ CEO vào thời điểm đó.

Sau nhiều biến cố và qua nhiều lãnh đạo Apple vẫn không thể tỏa sáng, Steve Jobs quay trở lại và dưới bàn tay lãnh đạo của ông, Apple vẫn duy trì mối quan hệ "thân tình" với Microsoft, nơi đã rót một khoản vốn đầu tư khổng lồ trị giá 150 triệu USD cho Apple vào năm 1997.

Và đương nhiên, chiến thắng rực rỡ nhất của Apple đã thuộc về tay Steve Jobs với dòng sản phẩm có sức ảnh hưởng đầy ngoạn mục vào năm 2007 - iPhone. Với iPhone, thành công liên tiếp tìm đến, đưa Apple trở thành thương hiệu có giá trị nhất thế giới trong nhiều năm.

Amazon

Amazon được thành lập vào năm 1994 tại New York. Khi đó, cha đẻ của nó là Jeff Bezos, đang làm việc trong lĩnh vực tài chính bất chợt nhận ra Internet là thứ mà ông không thể bỏ qua.

Jeff Bezos lập ra Amazon khi đã 30 tuổi. Lúc ấy ông đang là phó chủ tịch của một công ty tài chính tại Phố Wall - một công việc "êm ấm," và theo lời Bezos, là hoàn toàn thỏa mãn. Nhưng khi nhận thấy tiềm năng khổng lồ của Internet (Bezos đọc một báo cáo và biết rằng tần suất sử dụng Internet sẽ tăng lên với tốc độ 2.300% mỗi tháng), ông quyết định bỏ ngang công việc để khởi nghiệp. Dù khi đó cấp trên của Bezos có nằn nì thuyết phục ông ở lại.

Kế hoạch kinh doanh sơ lược của Amazon được viết trên đường khi vợ chồng Bezos chu du xuyên nước Mỹ từ New York đến Seatle. Khi đặt chân đến Seatle, ông đã thành lập công ty của mình trong garage của gia đình, với số vốn khởi đầu là 300.000 USD - số tiền tiết kiệm cả đời của bố mẹ Bezos.

Bài liên quan

Khi hai 'gã khổng lồ' Amazon, Alibaba đọ sức: 'Thế Chiến quốc' trên thị trường thương mại điện tử Việt Nam

Amazon chính thức hoạt động như một trang bán sách trực tuyến vào 16/7/1995. Với một triệu đầu sách trong danh mục của mình, công ty được xem là “hiệu sách lớn nhất Trái Đất”.

Trang chủ ban đầu có một mục “Spotlight” với danh sách những cuốn sách được "chúng tôi" yêu thích. Tại thời điểm đó, “chúng tôi” không phải là hàng nghìn nhân viên Amazon như bây giờ mà chỉ là Jeff Bezos, vợ ông, Mac Kenzie, và 7 người nữa.

Chỉ hai tháng kể từ khi chính thức thành lập, Amazon đã có khách hàng trên 50 bang và 45 nước. Vào cuối tháng 8, doanh số của công ty là 20.000 USD/tuần. Tuy nhiên, Amazon không có lấy một đồng lãi vì mọi nguồn thu đều đổ lại hết vào việc phát triển công ty.

Amazon tăng trưởng rất nhanh. Vào cuối năm 1995, doanh số của Amazon là 511.000 USD và có 2.200 lượng truy cập mỗi ngày. Đến tháng 6/1996, công ty nhận được khoản đầu tư đầu tiên là 8 triệu đô la. Đến tháng 3 năm 1997, mỗi ngày website công ty có 80.000 lượt viếng thăm. Và vào ngày 15/5/1997, Amazon niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ với mức giá 18 USD/cổ phiếu.

Tuy nhiên, Amazon cũng đã trải qua những năm cuối thập niên 90 và đầu thế kỷ XX đầy mệt mỏi. Các nhà đầu tư kêu than vì công ty vẫn tiếp tục không có lãi - doanh số vẫn dồn vào việc xây dựng và mở rộng công ty. Nhờ sự lãnh đạo của Bezos, việc bám chặt vào tầm nhìn công ty và tập trung vào phục vụ khách hàng, Amazon đã không bị thổi bay bởi bong bóng dot-com.

Ngày nay Amazon bán tất tần tật không kể thứ gì, từ đồ công nghệ cho đến thực phẩm, từ quần áo cho đến… cuộn giấy vệ sinh. Amazon đã thực sự trở thành cửa hiệu lớn nhất thế giới, đúng như những gì Bezos kỳ vọng.

Mới đây, ngày 7/1/2019, tập đoàn thương mại điện tử Amazon đã vượt qua hãng phần mềm Microsoft về giá trị vốn hóa thị trường, theo đó trở thành doanh nghiệp đại chúng có mức vốn hóa lớn nhất thế giới, với mức vốn hóa khoảng 797 tỷ USD.

Microsoft

Mùa hè năm 1974, chàng sinh viên năm nhất Bill Gates và người bạn thân Allen đã cùng làm nhân viên lập trình máy tính tại công ty phần mềm Honeywell - công ty là "tiền thân" của Tập đoàn Microsoft sau này. Cũng trong năm đó, chiếc máy tính cá nhân đầu tiên của thế giới ra đời. Chiếc máy tính Altair 8800 của Công ty Micro Instrumentation and Telemetry Systems (MITS) đã khơi nguồn cảm hứng cho Gates và Allen, từ đó, họ bắt tay vào nghiên cứu ngôn ngữ lập trình cho chiếc máy tính này.

Sau khi bán ngôn ngữ BASIC cho MITS, Gates và Allen cùng làm việc cho công ty này tại Albuquerque vào cuối năm 1975, đồng thời họ cũng thành lập một công ty riêng với tên "Micro-Soft". Cả hai tiếp tục nghiên cứu và phát triển phần mềm máy tính.

Tháng 2/1976, Gates đã viết bức thư nổi tiếng "Open Letter to Hobbyists" (Thư ngỏ tới những người đam mê máy tính).

Trong những thập kỷ tiếp theo, Gates và Microsoft đã thu về hàng tỷ đô từ phần mềm có bản quyền. Bức thư ngỏ đã mang lại tiếng tăm lớn cho Bill Gates trong giới "đam mê máy tính" vào thời điểm đó, nó được đăng lại vài lần trên các tạp chí tin học.

Tháng 11/1976, Gates và Allen chính thức đăng ký công ty với tên "Microsoft" ở New Mexico. Ba năm sau, công ty rời khỏi New Mexico và đặt trụ sở mới ngay bên ngoài Seattle – nơi Bill Gates và Allen trưởng thành.

Allen rời khỏi công ty năm 1982, trong khi Gates vẫn giữ chức vụ CEO cho đến năm 2000, ông đã phát triển và phổ biến hệ điều hành Window cùng bộ phần mềm Office của Microsoft ra toàn thế giới.

Hiện nay, Gates là tỷ phú giàu thứ 2 thế giới, chỉ sau Jeff Bezos của tập đoàn Amazon. Tập đoàn Microsoft do ông sáng lập có giá thị trường khoảng 783 tỷ USD.

Facebook

Facebook được hình thành từ ý tưởng của cậu sinh viên năm 2, Mark Zuckerberg bên trong căn phòng ký túc xá tại đại học Harvard nổi tiếng.

Căn phòng Mark Zuchkerberg ở từng thuộc về Wallace Shawn - diễn viên lồng tiếng cho chú khủng long Rex trong phim Toy Story. Tại đây vào cuối năm 2002, Mark đã viết ra trang web mang tên “FaceMash”.

Được hưởng ứng từ sinh viên Harvard, Mark vẫn bị kỷ luật và buộc phải gỡ trang “FaceMash”. Ngày 4/2/2004, anh tiếp tục tạo trang TheFacebook.com, mạng xã hội lớn nhất hành tinh (khi đó chỉ xuất hiện trong đại học Harvard) được ra đời.

Một tuần sau đó, Mark bị 3 sinh viên khóa trên là Divya Narendra, Cameron và Tyler Winklevoss kiện do đã đồng ý thực hiện website mang tên HarvardConnection.com cho họ nhưng anh hủy cam kết và đem ý tưởng đó tạo ra TheFacebook.

Trong vòng một tháng, nửa số sinh viên Harvard đã đăng ký thành viên của TheFacebook. Đến tháng 3, website mở rộng sang các trường đại học Yale, Columbia và Standford. Cùng những người bạn học của mình, Mark quyết định phát triển trang mạng xã hội theo hướng kinh doanh.

Năm 2004, Mark Zuckerberg bỏ học tại Harvard để tập trung phát triển trang mạng xã hội của mình và đổi tên nó thành Facebook.

Công ty Facebook của Mark có chủ tịch đầu tiên là Sean Parker, người đồng sáng lập dịch vụ chia sẻ nhạc Napster. Sau đó, Facebook dời trụ sở đến văn phòng nhỏ tại thành phố Palo Alto thuộc California, Mỹ. Facebook khi đó được 500.000 USD đầu tư từ Peter Thiel và Elon Musk - 2 cựu điều hành của PayPal. Đây là cột mốc cho sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội này.

Tháng 5/2005, Facebook gây quỹ đầu tư được 13,7 triệu USD. Năm 2006, tính năng News Feed được tung ra, cho phép người dùng theo dõi hoạt động của nhau theo thời gian thực.

Cuối năm 2010, Facebook có đến 1 tỷ lượt truy cập mỗi tháng. Trụ sở công ty nhanh chóng trở nên chật chội, Facebook tiếp tục dời quân đến một khuôn viên thuộc quản lý của Oracle.

Sau 8 năm thành lập và ra mắt thị trường chứng khoán New York, Facebook từ tháng 5/2012 là IPO công nghệ lớn nhất trong lịch sử. Kể từ đó, mạng xã hội này đã giúp Mark Zuckerberg thu về trung bình 9 tỷ USD mỗi năm.

Năm 2014, tròn 10 năm Facebook ra đời, mạng xã hội có đến 1,23 tỷ lượt truy cập mỗi tháng, một tỷ trong số đó đến từ thiết bị di động. Để đáp ứng lượng người dùng khổng lồ, Facebook phải nâng cấp cơ sở hạ tầng và nhân lực. Trong năm 2016, công ty đã mở rộng thêm khuôn viên cho 2.800 nhân viên.

Alibaba

Năm 1995, Jack Ma - một giáo viên dạy tiếng Anh, sử dụng Internet để tìm kiếm từ khóa “bia Trung Quốc” và không thu được kết quả nào. Tuy vậy, các trang web tìm kiếm lại cung cấp rất nhiều thông tin về bia Mỹ và đặc biệt là bia Đức.

Từ đó, Jack Ma bỗng nảy sinh ý tưởng trong đầu và thế là Alibaba.com – một trang web thương mại điện tử bằng tiếng Trung Quốc ra đời vào năm 1999 với trụ sở khá khiêm tốn ở Hàng Châu (Trung Quốc). Alibaba đã kết nối các nhà xuất khẩu trong nước với khách hàng nước ngoài.

Alibaba được mô tả là sự kết hợp của hai công ty công nghệ lớn của Mỹ là công ty cung cấp dịch vụ đấu giá trực tuyến eBay và hãng bán lẻ trực tuyến Amazon.

Với suy nghĩ “Internet sẽ thay đổi thế giới và thay đổi Trung Quốc”, tỷ phú Jack Ma đã nhanh chóng đưa Alibaba trở thành công ty công nghệ thống trị ở Trung Quốc cho dù có xuất phát điểm thấp.

Alibaba và website đấu giá tiêu dùng Taobao.com đã lớn mạnh đến nỗi vào năm 2006, eBay đã phải đi tới quyết định đóng cửa trang web của họ tại Trung Quốc.

Hiện, Jack Ma là Chủ tịch và Giám đốc điều hành của tập đoàn Alibaba với 6 công ty con Alibaba.com, Taobao Marketplace, Tmall.com, eTao, Alibaba Cloud Computing và Yahoo! China.

Alibaba lập kỷ lục là công ty có giá trị chào bán công khai lần đầu (IPO) cao nhất lịch sử Mỹ, ở mức 21,8 tỉ USD, giá trị vốn hóa hiện nay của Alibaba khoảng 500 tỷ USD. Người sáng lập, Jack Ma, là một trong những tỷ phú giàu nhất thế giới và nằm trong danh sách những người có ảnh hưởng nhất tại Trung Quốc.

Không chỉ vậy, năm 2009 Alibaba bắt đầu biến ngày lễ Độc thân thành một sự kiện lớn - giảm giá các hàng hóa bán lẻ trên nền tảng thương mại điện tử của mình. Hãng đặt tên sự kiện là Double 11, và đã đăng ký thương hiệu tên “Ngày Độc thân” vào năm 2012.

Chín năm kể từ khi ra mắt chương trình mua sắm “Ngày Độc thân”, Alibaba cũng không ngờ chiêu trò marketing này đã trở thành sự kiện mua sắm trên mạng lớn nhất thế giới. Năm 2018, Alibaba lập kỷ lục 1,44 tỷ USD giá trị hàng hoá chỉ sau vài phút mở bán ngày Lễ Độc thân.

Bài liên quan

Trợ lý ảo Alexa là vũ khí lợi hại để Amazon đấu với các 'gã khổng lồ' Trung Quốc

Gã khổng lồ Amazon nhảy vào Việt Nam: Ai hưởng lợi?

Thất thu thuế từ 'gã khổng lồ' Facebook, Google

Khi hai 'gã khổng lồ' Amazon, Alibaba đọ sức: 'Thế Chiến quốc' trên thị trường thương mại điện tử Việt Nam