Ngược dòng thời cuộc, nhóm doanh nghiệp nào hưởng lợi từ giá nhiên liệu tăng?

Từ xe điện, dầu khí đến điện và hạ tầng năng lượng, dòng tiền đang có dấu hiệu dịch chuyển rõ rệt theo biến động giá nhiên liệu.

Giá xăng tăng, dòng tiền dịch chuyển sang xe điện và dầu khí

Giá nhiên liệu tăng cao đang làm thay đổi đáng kể hành vi tiêu dùng trong lĩnh vực giao thông. Với mức tiêu hao phổ biến 7-9 lít/100 km, chi phí vận hành xe xăng có thể lên tới 150.000-250.000 đồng/100 km. Trong khi đó, xe điện thường chỉ ở mức 60.000-120.000 đồng, tạo ra chênh lệch đủ lớn để thúc đẩy người dùng chuyển đổi.

Xu hướng này đặc biệt rõ ở nhóm taxi, xe công nghệ và doanh nghiệp vận tải - những đối tượng nhạy cảm với chi phí nhiên liệu. Khi bài toán kinh tế trở nên rõ ràng, quyết định chuyển sang xe điện không còn là thử nghiệm mà dần trở thành lựa chọn tất yếu.

Tại Việt Nam, VinFast đang đứng đúng điểm giao của xu hướng này. Năm 2025, hãng bàn giao gần 197.000 ô tô điện, tăng hơn 100% so với năm trước; xe máy và xe đạp điện đạt hơn 406.000 chiếc, tăng mạnh 473%. Thị phần ô tô ước đạt khoảng 36%, trong khi mảng xe máy điện tiếp tục dẫn đầu.

Không chỉ dừng ở sản phẩm, doanh nghiệp này đang xây dựng hệ sinh thái với mạng lưới trạm sạc rộng khắp và mở rộng hợp tác với các hãng taxi, qua đó "khóa" nhu cầu dài hạn. Khi giá xăng dầu duy trì ở mức cao, lợi thế chi phí vận hành của xe điện càng trở nên rõ rệt.

Ở chiều ngược lại, nhóm dầu khí là bên hưởng lợi trực tiếp từ biến động giá năng lượng. Các doanh nghiệp trong chuỗi từ khai thác, dịch vụ khoan đến chế biến đều có xu hướng cải thiện kết quả kinh doanh khi giá dầu tăng.

Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) hiện cung cấp khoảng 7,2-7,7 tỷ m3 khí mỗi năm, đóng vai trò trung tâm trong chuỗi khí - điện. Khi nhu cầu năng lượng tăng cùng với giá, doanh nghiệp không chỉ cải thiện doanh thu mà còn củng cố vị thế trong hệ thống.

Trong khi đó, Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) hưởng lợi từ chênh lệch giá sản phẩm (crack spread), yếu tố có thể mở rộng đáng kể trong các chu kỳ giá dầu thuận lợi. Còn PV Drilling lại là điển hình của nhóm "đòn bẩy cao", khi giá thuê giàn và tỷ lệ sử dụng tăng mạnh theo giá dầu.

Ở khâu phân phối, Petrolimex (PLX) và PV Oil (OIL) với mạng lưới rộng khắp cũng chịu tác động trực tiếp từ biến động giá và nhu cầu tiêu dùng, qua đó duy trì vai trò quan trọng trong thị trường.

Điện và hạ tầng năng lượng: Lợi thế dài hạn và "quyền lực hệ thống"

Nếu dầu khí phản ánh rõ nét chu kỳ giá hàng hóa, thì điện và hạ tầng năng lượng lại đại diện cho một lớp lợi thế khác - ổn định và mang tính nền tảng.

Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng, các nguồn điện như thủy điện, điện gió, điện mặt trời - vốn có chi phí biên thấp - trở nên cạnh tranh hơn. Điều này giúp các doanh nghiệp sở hữu danh mục năng lượng tái tạo và thủy điện gia tăng lợi thế.

Công ty Cơ điện lạnh (REE) là ví dụ tiêu biểu khi đã xây dựng danh mục điện đa dạng, từ thủy điện đến năng lượng tái tạo. Khi chi phí đầu vào của điện than, điện khí tăng, các nguồn điện này gần như "miễn nhiễm", qua đó cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Trong khi đó, Tập đoàn PC1 không chỉ đầu tư nhà máy điện mà còn tham gia xây dựng hạ tầng truyền tải. Chiến lược này giúp doanh nghiệp hưởng lợi đồng thời từ nhu cầu tiêu thụ điện tăng và nhu cầu mở rộng lưới điện - yếu tố then chốt trong giai đoạn tăng trưởng.

Các doanh nghiệp như Trung Nam Group cũng đang hưởng lợi từ việc đi trước trong phát triển điện gió, điện mặt trời, qua đó nắm giữ quỹ tài sản năng lượng lớn và đón đầu xu hướng chuyển dịch sang điện sạch.

Một chuyên gia tài chính nhận định, khi điện trở thành nền tảng của mọi hoạt động sản xuất, những doanh nghiệp nắm giữ nguồn điện không chỉ hưởng lợi từ giá năng lượng, mà còn có khả năng định hình nhịp tăng trưởng của nền kinh tế.

Giá nhiên liệu tăng không chỉ là câu chuyện chi phí, mà đang tái phân bổ lại lợi thế giữa các ngành. Trong ngắn hạn, dòng tiền có xu hướng tìm đến nhóm dầu khí; trung hạn là xe điện - nơi hành vi tiêu dùng đang thay đổi; và dài hạn là điện và hạ tầng năng lượng - những lĩnh vực nắm giữ nền tảng của tăng trưởng.

Điểm chung của các doanh nghiệp hưởng lợi không nằm ở quy mô, mà ở khả năng đi trước và thích nghi với xu hướng năng lượng mới - yếu tố ngày càng trở thành trục trung tâm của cả kinh tế và đầu tư.