Nghề làm nhà tre, dừa và đan võng ngô đồng trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Bộ VH-TT&DL vừa có các quyết định đưa nghề làm nhà tre, dừa ở Cẩm Thanh (xã Cẩm Thanh, TP. Hội An) và nghề đan võng ngô đồng ở Cù Lao Chàm (xã Tân Hiệp, TP. Hội An, tỉnh Quảng Nam) vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Theo đó, nghề làm nhà tre, dừa phản ánh lịch sử hình thành, phát triển làng xã và các làng nghề, ngành nghề truyền thống ở xã Cẩm Thanh nói riêng và đô thị - thương cảng Hội An nói chung.

Dựa vào nguồn vật liệu sẵn có, cư dân địa phương nơi đây đã sáng tạo nên những tri thức liên quan đến việc gia công, lắp dựng nhà tre, dừa phù hợp với điều kiện, môi trường sống.

Phương thức làm nhà tre, dừa mang đặc trưng riêng của vùng đất Hội An mà không phải nơi nào cũng có được, từ kiểu dáng hình thức đến kỹ thuật xử lý nguyên liệu, kỹ thuật gia công, lắp dựng đều thể hiện sự sáng tạo, tính cần cù, ham học hỏi của những người thợ làm nghề.

Nghề làm nhà tre, dừa ở Cẩm Thanh, TP. Hội An đã hình thành nên một hệ thống tri thức dân gian đồ sộ trong quy trình khai thác, chế tác, lắp dựng, tiêu thụ.

Trong đó, quy trình xử lý, gia công nguyên liệu và lắp dựng nhà hiện đang là cơ sở quan trọng để hình thành phát triển và duy trì nghề truyền thống của địa phương, góp phần quan trọng trong hoạt động sản xuất, đảm bảo đời sống kinh tế, xã hội của người dân.

Đặc biệt, sự tồn tại và phát triển của nghề làm nhà tre, dừa thể hiện khả năng thích ứng của người dân trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tạo nên cơ sở dữ liệu khoa học cho việc kiểm kê Di sản văn hóa phi vật thể phục vụ công tác bảo vệ phát huy di sản văn hóa nghề truyền thống tại địa phương nói riêng, Hội An nói chung.

Với nghề đan võng ngô đồng đã tồn tại và phát triển ở vùng biển đảo Cù Lao Chàm trong nhiều thế kỷ qua. Không chỉ mang giá trị vật chất đơn thuần, chiếc võng ngô đồng còn gắn liền với sự hình thành và phát triển của vùng đất Cù Lao Chàm, trong đó ẩn chứa những tâm tư, tình cảm của người dân xứ đảo.

Trải qua quá trình tồn tại và phát triển lâu dài, những chiếc võng ngô đồng truyền thống đã trở thành sản phẩm văn hóa tiêu biểu, đặc trưng của đảo Cù Lao Chàm, là một thành tố không thể thiếu trong đời sống văn hóa của cư dân địa phương.

Sản phẩm nghề đan võng ngô đồng truyền thống của cư dân Cù Lao Chàm là một dạng thức văn hóa dân gian, góp phần minh chứng cho sự tiếp cận, khai thác khá sớm nguồn tài nguyên rừng, nhằm thích ứng với địa hình biển đảo của cộng đồng cư dân nơi đây.

Có thể nói, nghề đan võng ngô đồng ở Cù Lao Chàm là nghề truyền thống đặc trưng của địa phương nói riêng, của dân tộc nói chung. Những tri thức dân gian trong việc khai thác nguyên liệu và đan võng ngô đồng là cơ sở quan trọng để đảm bảo sự tồn tại của nghề truyền thống này ở Cù Lao Chàm, duy trì bền vững di sản văn hóa của tiền nhân để lại...

Ông Nguyễn Văn Lanh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hội An cho biết, việc công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với nghề đan võng ngô đồng; nghề làm nhà tre, dừa là một sự ghi nhận, tôn vinh nghề truyền thống, sự sáng tạo của cư dân địa phương trong việc tạo ra nghề và không ngừng đổi mới, sáng tạo, gìn giữ, lưu truyền, nhất là tạo nên những sản phẩm du lịch.

Theo ông Lanh, các danh hiệu này cũng ghi nhận năng lượng sáng tạo của TP. Hội An đối với nghề thủ công, thể hiện hướng đi của thành phố là đúng đắn khi tham gia vào mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO.

Đây là một cú hích, tạo sự phấn khởi để người dân cũng như chính quyền địa phương làm tốt hơn trong việc đẩy mạnh các hoạt động, kế hoạch, chương trình, dự án của thành phố sáng tạo chứ không riêng gì về du lịch.

Bài liên quan

Độc đáo ngày hội quất cảnh tại thủ phủ quất Hội An

'Hội An trở thành một điểm đến không thể nào quên với bất kỳ một người khách nào'

Agribank bán đấu giá 11 tài sản ở TP. Hội An

Hội An được 'xướng tên' trong mạng lưới thành phố sáng tạo toàn cầu