CNBC: Thị trường chứng khoán Việt Nam mới đang ở giai đoạn đầu của sự bùng nổ

Với đà tăng mạnh từ đầu năm nay, thị trường chứng khoán Việt Nam dường như đang lấy đi một phần hào quang của Trung Quốc – thị trường lớn nhất châu Á.

Việt Nam đang giành được nhiều sự quan tâm lớn trong năm nay nhờ sự tỏa sáng của thị trường chứng khoán, cải cách và các diễn biến thương mại, kênh CNBC nhận định trong bài viết mới đây.

Việt Nam là một "siêu sao đang lên và tỏa sáng"

Giá chứng chỉ quỹ ETF VanEck Vietnam (VNM) đã tăng khoảng 62% từ đầu năm nay, hiện giao dịch ở mức 18,78 USD. Trong khi đó, mức tăng giá chứng chỉ quỹ ETF iShares MSCI China mới chỉ bằng một nửa, tăng gần 31%.

Chứng khoán Việt Nam thậm chí còn vượt trội hơn các thị trường mới nổi nói chung. Mức tăng trưởng từ đầu năm đến nay của VNM cao hơn gấp đôi mức tăng khoảng 30% của Quỹ ETF iShares MSCI Emerging Markets – một quỹ theo dõi cổ phiếu thị trường mới nổi vốn hóa lớn và vừa. Chỉ số VN-Index của Việt Nam đã tăng mạnh 38% từ đầu năm.

Trả lời phỏng vấn CNBC, bà Thea Jamison, Giám đốc điều hành của Change Global, bình luận rằng Việt Nam thực sự tự chuyển trở mình và rằng Việt Nam là một “siêu sao đang lên và tỏa sáng”.

Chứng khoán Việt Nam đã lấy lại vị thế sau khi giảm mạnh vào năm 2022 và hiện đang giao dịch cao hơn nhiều so với mức trước đại dịch COVID-19.

Bà Jamison chỉ ra rằng thị trường chứng khoán Việt – được cho là "vẫn siêu, siêu rẻ" so với Mỹ – đã ghi nhận thanh khoản tăng mạnh, đạt giá trị giao dịch bình quân có lúc đạt 2 tỷ USD/ngày trong năm nay, nhờ sự tham gia mạnh mẽ của nhà đầu cá nhân nội.

Theo chuyên gia này, khối ngoại đã "hoàn toàn bỏ lỡ đợt tăng giá này". "Thị trường Việt Nam đang dần ít phụ thuộc vào dòng vốn nước ngoài thất thường. Nó thực sự đang phát triển dựa trên chính nền tảng nhà đầu tư trong nước".

Tâm lý thị trường được trở nên tích cực hơn sau khi FTSE Russell tuyên bố sẽ nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp kể từ ngày 21/9/2026. Động thái này là kết quả của một số cải cách được Việt Nam tiến hành, bao gồm việc loại bỏ yêu cầu nộp tiền trước (prefunding) đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Theo bà Nguyễn Hoài Thu, Tổng Giám đốc Điều hành Khối Đầu tư Chứng khoán VinaCapital, dự báo việc nâng hạng có thể mang kích hoạt 5-6 tỷ USD dòng vốn đầu tư vào Việt Nam.

"Chúng tôi khá tự tin rằng các cơ quan chức năng Việt Nam sẽ có thể giải quyết hiệu quả các vấn đề còn tồn tại và việc nâng hạng của Việt Nam sẽ diễn ra theo đúng kế hoạch vào tháng 9/2026", bà Thu nói. "Việc đạt được vị thế thị trường mới nổi là một cột mốc đáng chú ý đối với Việt Nam. Tuy nhiên, thách thức quan trọng hơn nằm ở việc đảm bảo và củng cố vị thế này trong dài hạn".

Để duy trì vị thế đó, bà Thu đề xuất cần thực hiện những cải cách toàn diện hơn để "làm sâu sắc, hiện đại hóa và nâng cao hơn nữa sức chống chịu của thị trường vốn". Điều này bao gồm việc cải thiện khả năng tiếp cận cho các nhà đầu tư nước ngoài và đa dạng hóa ngành nghề cũng như tổ chức nhiều đợt IPO chất lượng tốt hơn.

Bà Thu lưu ý, mặc dù mức tăng của VN-Index từ đầu năm nay đã đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường có hiệu suất tốt nhất, nhưng đà tăng của chỉ số này vẫn còn "hẹp", do chủ yếu được thúc đẩy bởi lĩnh vực bất động sản. Theo ước tính của bà Thu, nếu không tính các mã cổ phiếu Vingroup, Vinhomes và Vincom Retail, mức tăng của VN-Index từ đầu năm đến nay sẽ chỉ còn khoảng 10%.

Đánh giá triển vọng năm 2026, bà Thu cho rằng môi trường sẽ "ổn định hơn". Bà dự đoán kết quả kinh doanh có thể tăng khoảng 15%, tương ứng với tỷ suất lợi nhuận trên thị trường chứng khoán là 15-20%.

"Định giá thị trường vẫn ở mức hợp lý, cho thấy tiềm năng tăng trưởng lợi nhuận cao hơn nữa", chuyên gia này nhận định.

Sức bật từ cải cách kinh tế

Theo CNBC, thị trường chứng khoán không phải là thị trường duy nhất tăng trưởng ở Việt Nam. Với mong muốn tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, chính phủ Việt Nam gần đây đã thực hiện một số cải cách mang tính cơ cấu để thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

Một nội dung trọng tâm của chương trình nghị sự này là Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân trong tình hình mới, được ban hành vào tháng 5. Theo góc nhìn của CNBC, nghị quyết này tập trung vào việc củng cố khu vực tư nhân thông qua giảm bớt các rào cản hành chính và cải thiện khả năng tiếp cận vốn.

Ngoài ra, chính phủ đang nỗ lực sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 để đơn giản hóa việc thu hồi đất cho các nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án bất động sản và cơ sở hạ tầng, đặc biệt là những dự án chậm triển khai.

Nhưng đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam triển khai những cải cách kinh tế đầy tham vọng.

Ông Daniel Kritenbrink, đối tác tại công ty tư vấn The Asia Group và cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam thực sự bắt đầu từ nhiều năm trước những cải cách mới này, trong đó phải kể đến chính sách "Đổi mới" được khởi xướng năm 1986.

Kể từ đó, kinh tế thực sự cất cánh vào giữa những năm 1990, cùng với việc dỡ bỏ lệnh cấm vận thương mại của Mỹ đối với Việt Nam năm 1994, bình thường hóa quan hệ thương mại Mỹ - Việt Nam 1 năm sau đó và gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007.

"Sự phát triển kinh tế của Việt Nam trong 2, 3, 4 thập kỷ qua thực sự kỳ diệu, một trong những câu chuyện đẹp nhất ở Đông Nam Á", ông Kritenbrink nói. "Giờ đây, họ đang ở giai đoạn phát triển mới, và tôi nghĩ [Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, Tô Lâm] đã vạch ra một chương trình để cố gắng đưa họ lên một tầm cao mới".

Những cải cách đó đang đem lại nhiều kết quả khi nhà đầu tư nước ngoài mang tiền đến Việt Nam. Theo Cục Thống kê, giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong 10 tháng đầu năm 2025 đạt 21,3 tỷ USD, mức cao nhất ghi nhận trong cùng kỳ trong vòng 5 năm trở lại đây.

Chuyên gia Jamison của Change Global nhận định rằng nền kinh tế Việt Nam "đang bùng nổ".

Ông Đặng Thanh Tùng, chuyên gia kinh tế tại Dragon Capital, cho rằng tất cả những điều này sẽ không thể thành công nếu không có sức mạnh của lực lượng lao động Việt Nam, vốn tạo lợi thế cho Việt Nam so với các thị trường mới nổi khác.

Ông Tùng chỉ ra rằng những ưu điểm của lực lượng lao động Việt là những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam nhanh chóng hội nhập vào mạng lưới sản xuất toàn cầu trong nhiều ngành công nghiệp, bao gồm may mặc và điện tử.

Theo quan sát của chuyên gia kinh tế này, lãnh đạo Việt Nam đang tập trung nâng cao nguồn nhân lực thông qua việc đầu tư thêm cho giáo dục, kỹ năng số và đào tạo nghề, cũng như cải thiện các thể chế thị trường lao động.

"Nếu những nỗ lực này được duy trì, sự kết hợp giữa đặc điểm nhân khẩu học, phát triển kỹ năng và văn hóa lao động của Việt Nam sẽ tiếp tục tạo nên sự khác biệt so với nhiều quốc gia khác và vẫn là động lực quan trọng cho sự tăng trưởng và sức hấp dẫn của đất nước đối với các nhà đầu tư nước ngoài", ông Tùng nói thêm.

Vượt biến động thương mại toàn cầu

Bên cạnh đạt tiến triển ở thị trường chứng khoán và phát triển kinh tế, Việt Nam cũng phải ứng phó với các thay đổi thương mại toàn cầu, nhất là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố mức thuế quan đối ứng ngày 2/4.

Là một trong những nền kinh tế có độ mở cao trên thế giới và với Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất, Việt Nam đã chú trọng đảm bảo đạt được thỏa thuận thương mại với các quốc gia khác đồng thời đàm phán thương mại với Mỹ.

"Việt Nam đang tích cực theo đuổi các thỏa thuận thương mại mới và nâng cấp với các đối tác khác, bao gồm cả ở châu Á, châu Âu và Trung Đông, nhằm giảm sự phụ thuộc vào bất kỳ thị trường đơn lẻ nào", ông Tùng tại Dragon Capital nhận xét.

Nếu thực thi hiệu quả khuôn khổ mới trong quan hệ thương mại cân bằng hơn và dựa trên luật lệ với Mỹ, điều này có thể giúp khôi phục niềm tin của doanh nghiệp và hỗ trợ dòng vốn đầu tư chất lượng cao hơn, ông Tùng nói thêm.

Việt Nam là một trong những nước đầu tiên đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ vào tháng 7. Theo đó, Mỹ hạ mức thuế suất đối với hàng nhập khẩu từ Việt Nam xuống 20%, từ mức 46% công bố hồi tháng 4. Ngoài ra, một số hàng hóa xuất sang Mỹ cũng có thể được hưởng mức thuế suất bằng 0.

Theo bà Jamison, mức thuế suất trung bình ước tính của Mỹ đối với hàng hóa từ Việt Nam "khá ổn so với các nước láng giềng và đối thủ cạnh tranh trực tiếp".

Với thỏa thuận thương mại hiện tại, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam thực sự được nâng thêm so với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp, bên cạnh chi phí nhân công, đất đai và điện, bà Jamison nói và nhận xét rằng “những yếu tố đó rất hấp dẫn".

Tuy thế, bà Nguyễn Hoài Thu lưu ý rằng căng thẳng địa chính trị - đặc biệt là những căng thẳng liên quan đến quan hệ Mỹ-Trung, việc nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng, áp lực VND giảm giá có thể khiến tâm lý nhà đầu tư thận trọng.