Mỹ áp thuế 46%, nhóm ngành nào chịu tác động mạnh?

Tác động tới triển vọng kinh tế Việt Nam

Mức thuế đối ứng 46% được dự báo sẽ tạo ra những thách thức đáng kể cho cán cân thương mại của Việt Nam. Điều này xuất phát từ việc Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại lớn với Mỹ, đạt 104,6 tỷ USD vào năm 2024 (tăng 5% so với 99,6 tỷ USD năm 2023), cùng với mức tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ sang Mỹ, đạt 23,2% trong năm 2024 (so với 18,8% năm 2023).

Theo Chứng khoán VNDirect, thị trường Mỹ chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Do đó, bất kỳ thay đổi lớn nào về thuế quan của Mỹ sẽ có tác động đáng kể đến triển vọng xuất khẩu của Việt Nam. VNDirect đưa ra 2 kịch bản đối với Việt Nam, bao gồm mức 46% trong kịch bản xấu và mức thuế thấp hơn là 20-25% trong kịch bản tích cực.

Trong kịch bản xấu, Việt Nam sẽ nằm trong nhóm chịu thuế suất cao nhất bao gồm Trung Quốc, EU và Việt Nam và cao hơn đáng kể so với một số nước cạnh tranh trực tiếp trong khu vực như Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia, Philippines… Điều này sẽ làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam tại thị trường Mỹ.

"Với kịch bản này, xuất khẩu Việt Nam vào Mỹ có thể sụt giảm khoảng 20-25% trong năm 2025 so với kịch bản không có thuế và tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể sụt giảm khoảng 9-11% so với kịch bản không bị áp thuế. Điều này có thể khiến tăng trưởng GDP năm 2025 thấp hơn khoảng 2-3 điểm % so với kịch bản không có thuế", trích báo cáo của VNDirect.

Ở kịch bản tích cực hơn, nếu mức thuế đối ứng cho Việt Nam được điều chỉnh xuống 20-25%, xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ nhìn chung sẽ ít chịu ảnh hưởng nhờ mức thuế suất mà Việt Nam phải chịu thấp hơn đáng kể Trung Quốc và không chịu bất lợi so với mức thuế 25% mà Mỹ dự kiến áp cho Mexico và Canada. Đồng thời sẽ không có chênh lệch đáng kể giữa mức thuế của Việt Nam với một số nước cạnh tranh trong khu vực như Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia, Philippines, qua đó giúp duy trì khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam.

Trong kịch bản này, xuất khẩu Việt Nam vào Mỹ có thể chỉ sụt giảm nhẹ khoảng 5-10% so với kịch bản không bị áp thuế và tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2025 chỉ sụt giảm nhẹ khoảng 3-5% so với kịch bản không bị áp thuế. Trước đó, VNDirect kỳ vọng xuất khẩu của Việt Nam 10,4-12,2% trong năm 2025. Như vậy, trong kịch bản này, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam vẫn có thể đạt mức khá khoảng 6-7% trong năm 2025. Tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2025 có thể thấp hơn khoảng 0,5-1,0 điểm % trong kịch bản này.

Những nhóm cổ phiếu bị tác động

Chứng khoán VNDirect nhìn nhận mức thuế 46% sẽ có tác động lên các nhóm ngành và cổ phiếu sẽ phân hóa, tùy thuộc vào các yếu tố như mức độ tập trung vào thị trường Mỹ, mức độ cạnh tranh của các sản phẩm thay thế nội địa tại Mỹ và vị thế của các đối thủ xuất khẩu trong khu vực.

Phân tích sơ bộ của Chứng khoán VNDirect cho thấy các nhóm ngành xuất khẩu chủ lực sang Mỹ như thủy sản, gỗ và bất động sản khu công nghiệp (KCN), đặc biệt nhạy cảm trước các rào cản thương mại gia tăng và nguy cơ suy giảm nhu cầu.

Nhóm phân tích cho rằng thủy sản có thể chứng kiến biên lợi nhuận bị suy giảm, trong khi gỗ và sản phẩm gỗ đứng trước nguy cơ dịch chuyển chuỗi cung ứng, và nhóm bất động sản KCN phải chứng kiến sự chậm lại trong dòng vốn FDI.

Ngược lại, những nhóm ngành với mức độ tập trung vào thị trường Mỹ không đáng kể như hạ tầng giao thông, ống nhựa xây dựng và phân bón, được dự báo sẽ chịu tác động trực tiếp ở mức tối thiểu.

Mặc dù ảnh hưởng của thuế đối ứng lên triển vọng kinh tế vĩ mô là điều đáng lo ngại, Chứng khoán VNDirect kỳ vọng rằng các biện pháp kích thích kinh tế từ Chính phủ, bao gồm đẩy mạnh đầu tư công và chính sách tiền tệ nới lỏng, sẽ phần nào giảm thiểu được những tác động bất lợi.