Mùa hè thăng trầm của Samsung: Scandal tham nhũng, bão lửa chính trị và lợi nhuận kỷ lục
Một năm sau sự cố cháy nổ Galaxy Note 7, Samsung tiếp tục bị cuốn vào cơn bão bê bối chính trị đã khiến nữ tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc phải từ chức. Nhưng vì sao hoạt động kinh doanh của hãng vẫn phát triển mạnh với khoản lợi nhuận kỷ lục?
Lee Jae-yong, Phó chủ tịch và là người thừa kế của tập đoàn Samsung đang phải đối mặt với những cáo buộc đã hối lộ các quan chức chính phủ Hàn Quốc để gia tăng quyền lực tại tập đoàn. Vào ngày 7/8 vừa qua, các công tố viên đã đề nghị mức án 12 năm tù giam cho ông Lee.'
Con ngựa 800.000 USD - nguồn cơn bê bối
“Một con ngựa sống được bao lâu?”
Vào một ngày thứ 6 của tháng 6, Lee Jae-yong, người thừa kế Tập đoàn Samsung đã trải qua một buổi trưa hè nóng lực tại Tòa án trung tâm quận Seoul, nghe các câu hỏi điều tra về những đặc điểm của... ngựa. Ông Lee phải hầu tòa vì cáo buộc hối lộ và tham ô, một phần trong vụ bê bối khiến nữ Tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc Park Geun Hye bị phế truất vào tháng 3 vừa qua.
“Còn tùy vào đó là loại ngựa đua hay…”
Căn phòng xét xử ở tầng 5 và không có cửa sổ nhưng chật kín các luật sư, nhà báo và cả dân chúng và những người dân quan tâm tới phiên tòa. Tất cả đều chăm chú theo dõi. Người đứng người ngồi và ai cũng toát mồ hôi. Các thư ký lắc đầu ngao ngán trước bầu không khí ngột ngạt trong căn phòng. Trong khi Lee cùng các đồng bị cáo phải liên tục vừa nhâm nhi nước vừa lau mồ hôi.
“Không phải là 20 năm à? Tuổi thọ của ngựa tối đa khoảng 20 năm và thể lực đạt đỉnh trong khoảng năm thứ 8 đến năm thứ 10, đúng không?”
“Vâng. Tôi cũng nghĩ như vậy".
Lee cùng các cộng sự của ông bị buộc tội hối lộ cựu Tổng thống Park và một trong những người bạn của bà này lo trót lọt vụ sáp nhập hai công ty đại chúng của Samsung - thương vụ sẽ làm củng cố thêm quyền kiểm soát của ông Lee tại đế chế Samsung.
Bằng chứng buộc tội hối lộ trong vụ này là Vitana V – một con ngựa thuần chủng trị giá 800.000 USD cộng thêm 17 triệu USD tiền quyên góp cho một tổ chức được bà Park lập cùng một người bạn, nhằm giúp cô con gái của bà này có đủ tiêu chuẩn tham gia bộ môn đua ngựa tại Olympic 2020. Các lãnh đạo Samsung cho rằng món quà này đơn thuần chỉ là sự ủng hộ khát vọng chiến thắng trên đấu trường Olympic của nước nhà và chối bỏ mọi cáo buộc liên quan.
Chung Yoo-ra, con gái của bạn cựu Tổng thống Park Geun Hye trong một lần cưỡi ngựa vào năm 2014. Ảnh: Reuters
Lee Jae-yong, mặc bộ đồ màu xanh đậm và chiếc áo khoác hở cổ trong phiên tòa ngày hôm đó, vốn là một tay đua ngựa. Ở tuổi 20, Lee đã giành được huy chương tại các giải vô địch châu Á.
Hiện nay, với những gì đang xảy ra trong lần sinh nhật thứ 49 của mình, ông lắng nghe kỹ lưỡng về thủ tục tố tụng, thỉnh thoảng mỉm cười, chuyển các ghi chép cho luật sư của mình và bình thản.
Lee Jae-yong - người thừa kế Samsung được dẫn đi sau phiên tòa
Vào cuối buổi chiều, thẩm phán hỏi xem liệu những người tham gia có cần nghỉ ngơi hay không và Lee trả lời rằng ông sẽ "làm theo những gì mọi người muốn." Không ai ý kiến gì và phiên toà tiếp tục.
Giờ làm chứng sau đó, tòa hoãn lại. Khi Lee ra đi, không ai chúc anh ấy một sinh nhật vui vẻ - một dấu hiệu nhỏ khác của sự giàu có dường như đã giảm bớt của công ty hùng mạnh nhất của Hàn Quốc.
Nhiều giờ sau đó, khi phiên tòa hoãn lại, Lee được đưa đi nhưng không ai chúc ông một sinh nhật vui vẻ - một dấu hiệu rất nhỏ nhưng cho thấy sự giàu có và quyền lực của một trong những tập đoàn hùng mạnh nhất Hàn Quốc đã giảm bớt phần nào.
Đẳng cấp kẻ dẫn đầu
Được thành lập năm 1938 bởi ông Lee Byung-chul, tập đoàn Samsung là tập hợp của 60 công ty liên kết, một tập đoàn gia đình trị mà người Hàn Quốc thường gọi là "chaebol". Tập đoàn hoạt động trên khắp các lĩnh vực bao gồm đóng tàu, xây dựng, bảo hiểm, quảng cáo, sở hữu các đội bóng đá và bóng chày và thậm chí có một công viên chủ đề 30 dặm về phía nam Seoul, gọi là Everland.
Trong đó, Samsung Electronics chiếm hơn 2/3 giá trị thị trường của tập đoàn. Mặc dù năm 2016 phải thu hồi hàng triệu điện thoại Galaxy Note 7 vì sự cố nổ pin và không ít máy máy giặt bị lỗi, Samsung Electronics vẫn duy trì thương hiệu là công ty cung cấp những dòng thiết bị cao cấp. Và thực tế, mảng kinh doanh này vẫn đang tạo ra được dòng tiền khổng lồ cho Samsung.
Trong báo cáo kinh doanh gần đây nhất, được công bố vào ngày 27/7, công ty cho biết doanh số bán hàng tăng 20% so với cùng kỳ năm trước và lãi hoạt động kinh doanh tăng 72,7% lên 14.100 tỷ won (tương đương 12,67 tỷ USD) trong quý II so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ tăng trưởng được thúc đẩy chủ yếu bởi mảng sản xuất chip nhưng Samsung Electronics hiện vẫn là nhà sản xuất điện thoại thông minh hàng đầu thế giới, một phần là nhờ dòng Galaxy S8 mới.
Hiện tại, Samsung gần như vượt qua Apple để trở thành công ty có lợi nhuận lớn nhất thế giới và thay thế Intel trở thành nhà sản xuất bán dẫn lớn nhất thế giới.
Doanh thu dự tính của Samsung năm 2017 ước đạt 237 nghìn tỷ won (tương đương 211 tỷ USD). Nguồn: Boomberg
Dù vậy, trong khi các nhà đầu tư đang ăn mừng trước thành tựu của Samsung, người Hàn lại biểu tình phản đối họ. Những người biểu tình cùng ký vào tấm biển đỏ, trên đó là hình biếm hoạ của bà Park và ông Lee kèm dòng chữ "Gửi tới Jay Y. Lee ở trong tù – thủ phạm thật sự trong những bê bối này".
"Điều gì tốt cho Samsung tức là tốt cho Hàn Quốc" từng là một quan điểm trọng yếu mang tầm quốc gia tại Hàn Quốc. Sau chiến tranh, chaebol này đã giúp đưa đất nước phát triển thành nền kinh tế hùng mạnh bậc nhất thế giới. Nhưng hiện tại khảo sát cho thấy sự ủng hộ đối với tập đoàn này đã giảm sút. Và chính vì vậy, Samsung bị cáo buộc phải giành lấy sự ủng hộ bằng những cách bất hợp pháp.
Những người biểu tình phản đối ông Lee và bà Park cùng hình biếm họa. Ảnh: Bloomberg
Người có tác động lớn nhất tới sự vươn lên toàn cầu của Samsung là Lee Kun-hee – con trai của nhà sáng lập Lee Byung-chul và là cha của người thừa kê Lee. Dưới sự dẫn dắt của ông, Samsung đã đầu tư vào dự án chất bán dẫn khổng lồ và nhà máy sản xuất màn hình, giúp công ty giành được danh tiếng sau một thời gian dài bị coi là kẻ chỉ biết "sao chép".
Trong năm 1997, khi giá trị Samsung Electronics giảm xuống 1,7 tỷ USD sau cuộc khủng hoảng tài chính, Kun-hee đã quyết tâm loại bỏ những mảng kinh doanh gây trở ngại, tăng gấp đôi mảng chip, màn hình và điện thoại. Trong vòng 1 thập kỷ, giá trị thị trường của Samsung Electronics đã tăng gấp 6 lần.
Năm 2014, ở tuổi 72, ông Lee Kun-hee đã trải qua một cơn đột quỵ. Nhiều nguồn tin cho biết, ông Kun-hee đang phải duy trì tình trạng sống thực vật tại Trung tâm y tế Samsung. Khi phóng viên tờ Bloomberg đột nhập vào khu vực VIP của bệnh viện đã ngay lập tức bị chặn lại.
Hiện kiểm soát của ông Lee tại Samsung khá lỏng lẻo nếu xét theo tiêu chuẩn các tập đoàn châu Âu, bởi ông chỉ sở hữu một lượng tương đối nhỏ cổ phần tại các chi nhánh của Samsung. Dẫu vậy ông vẫn duy trì quyền biểu quyết thông qua mạng lưới sở hữu chồng chéo.
Trong trường hợp ông Lee Kun-hee qua đời, con trai của ông sẽ phải trả một hóa đơn thuế khổng lồ lên tới 6 tỷ USD trên những cổ phiếu của cha để có thể duy trì quyền kiểm soát Samsung.
Ảnh chụp Lee Kun-hee (giữa) vào đầu năm 2014. Ảnh: Yonhap
Thời điểm này năm ngoái, mảng viễn thông di động của Samsung Electronics đã trải qua một năm không thể tuyệt vời hơn khi vượt mặt Apple tại Mỹ trong thị trường điện thoại thông minh và chuẩn bị ra mắt dòng điện thoại dẫn đầu Galaxy Note 7.
Vài ngày sau khi chiếc điện thoại này lên kệ, Thế vận hội Olympic mùa hè đã được khai mạc dưới sự tài trợ chính của Samsung.
Một vài tuần sau đó, một trong số ít những lãnh đạo nữ tại Samsung đã có mặt tại Berlin tham gia một hội nghị về công nghệ. Và đây cũng chính là lúc các tờ báo bắt đầu loan tin về những chiếc điện thoại Note 7 bị bốc cháy.
Koh Dong Jin - Giám đốc mảng viễn thông di động của Samsung Electronics ước tính chi phí cho những nỗ lực xử lý sự cố này lên tới hơn 5 tỷ USD nhưng ông nhớ rằng gia đình họ Lee đã không mảy may bận tâm tới con số đó mà nhắc ông "hãy làm những gì đúng đắn nhất".
Hồi tháng 1, Samsung tổ chức họp báo để thông báo kết quả vụ điều tra về nguyên nhân cháy nổ Note 7. Samsung cam kết sẽ kiểm tra điện thoại của họ và các thiết bị cẩn thận trước khi lên kệ. Buổi họp báo kết thúc bằng việc ông Koh cúi gập người xin lỗi tới toàn thể khách hàng và đối tác.
Yoo-Kyung Park, chuyên gia về quản trị doanh nghiệp tại APG Asset Management, một công ty hoạt động bằng quỹ hưu trí của Hà Lan có nắm giữ cổ phần của Samsung Electronics cho biết: "Samsung đã học hỏi khá nhanh việc kiểm soát khủng hoảng".
Bà Park công nhận những công lao của các nhà quản lý của Samsung Electronics trong việc nhanh chóng khắc phục những vết thương do Galaxy Note 7 để lại. Theo bà, nhiều công ty Hàn Quốc khác sẽ chỉ chấp nhận thất bại một cách miễn cưỡng - một cách tiếp cận mà đặc trưng là "trì hoãn, phủ nhận, phủ nhận và phủ nhận" - nhưng Samsung đã nhanh chóng loại bỏ sản phẩm của mình, hứng chịu những tổn hại và tiếp tục tiến về phía trước.
Thực tế cho thấy, Samsung không phải là tập đoàn dễ bị ảnh hưởng khi đến nay hãng vẫn thu được lợi nhuận kỷ lục nhờ siêu phẩm Galaxy S8.
Koh Dong-jin tại sự kiện ra mắt Galaxy S8. Ảnh: Bloomberg
Trong lúc các luật sư đang bào chữa cho Lee Jae-yong tại tòa án chật kín người ở Seoul thì Koh Dong Jin - Giám đốc mảng viễn thông di động của Samsung Electronics giới thiệu kỳ quan Galaxy S8 trước những sự kiện đông người tương đương tại New York và Seoul.
"Chiếc Samsung Galaxy S8 và S8+ là tuyên ngôn của chúng tôi để lấy lại niềm tin nơi quý vị", ông Jin nói.
Koh - người đã gắn bó với Samsung trong suốt 33 năm qua hiểu rằng để trở thành người tiên phong trong phát triển phần mềm công ty sẽ cần phải thu hút được những nhân viên thật sự giỏi.
Samsung cũng mới mở thêm nhà máy sản xuất chất bán dẫn mới ở Pyeongtaek, một trong những dự án cuối cùng mà Lee thông qua trước khi ông phải ngồi tù. Samsung cho biết nhà máy này sẽ mất 27 tỷ USD chi phí xây dựng nhưng vẫn ít hơn một nửa so với con số dự trù 63 tỷ USD.
Samsung mới mở thêm nhà máy sản xuất chất bán dẫn mới ở Pyeongtaek. Ảnh: Samsung
Tiềm lực tài chính không ngừng giúp công ty này mạnh tay chi cho những khoản đầu tư mới. Nếu được ghé thăm nhà máy sản xuất chip Hwaseong - khoảng 15 dặm từ Pyeongtaek - sẽ thấy một chiếc đồng hồ điện tử ghi rõ đã "25 năm, 17 ngày, 11 giờ, 24 phút và 54 giây" kể từ ngày công ty trở thành nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới
Tháng 5 vừa qua, tập đoàn này còn trở thành đối tác sản xuất chip xử lý cho chính đối thủ của mình là Apple và Qualcomm - vốn không thể, hoặc không muốn tự xây dựng các nhà máy ví chi phí lớn. Trong vai trò này, Samsung sẽ vừa phải sản xuất chip cho chính mình, vừa phải đảm bảo chất lượng chip sản xuất cho đối thủ.
Khó khăn nhất với Samsung lúc này là con đường tiến đến tham vọng vượt qua Apple, Google và Amazon trong việc phát triển dịch vụ điện toán đám mây và trợ lý thực tế ảo.
(Theo Bloomberg/New York Times)
Tags:
Tags:
- Cùng chuyên mục
Muốn doanh nghiệp giữ nhà để cho thuê, phải mở đường cho REITs
Việc phát triển nhà ở cho thuê đang được Chính phủ đặt lên vị trí ưu tiên trong lần sửa đổi Luật Nhà ở. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu không giải được bài toán dòng vốn và cơ chế thoái vốn cho doanh nghiệp, mục tiêu hình thành một thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp sẽ rất khó trở thành hiện thực.
Đầu tư - 10/07/2026 14:06
Doanh nghiệp Hàn Quốc mở rộng đầu tư PCB bán dẫn tại Bắc Ninh
Doanh nghiệp Hàn Quốc TLB huy động hơn 133 tỷ won để xây dựng nhà máy thứ hai tại Bắc Ninh, qua đó đặt mục tiêu nâng gấp đôi công suất thực tế phục vụ nhu cầu PCB cho mô-đun bộ nhớ và máy chủ AI.
Đầu tư - 10/07/2026 13:32
Arque Degi lập ba pháp nhân triển khai tổ hợp hơn 8.500 tỷ ở Gia Lai
CTCP Arque Degi vừa thành lập ba pháp nhân mới nhằm triển khai ba phân khu thuộc tổ hợp khu đô thị, dịch vụ du lịch nổi có tổng vốn đầu tư hơn 8.554 tỷ đồng, quy mô trên 572 ha tại khu vực đầm Đề Gi (Gia Lai).
Đầu tư - 10/07/2026 11:44
Becamex hé lộ bước đi mới tại khu công nghiệp hơn 4.600 tỷ ở Khánh Hòa
Khu công nghiệp Ninh Xuân 1 có vốn đầu tư hơn 4.600 tỷ đồng tại Khánh Hòa vừa có thêm bước tiến mới khi Becamex quyết định thành lập công ty con, vốn điều lệ gần 695 tỷ đồng nhằm trực tiếp triển khai dự án.
Đầu tư - 10/07/2026 08:35
Dự án Golden Hills City của Trung Nam tăng vốn từ 4.400 tỷ lên gần 15.500 tỷ đồng
Dự án Golden Hills City vừa được UBND TP. Đà Nẵng chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, nâng tổng vốn từ khoảng 4.400 tỷ đồng lên gần 15.500 tỷ đồng.
Đầu tư - 10/07/2026 08:32
Quảng Ninh thông qua 24 nghị quyết thúc đẩy tăng trưởng
Kinh tế Quảng Ninh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026, với GRDP ước đạt 11,11%, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm trên 13%.
Đầu tư - 10/07/2026 06:27
'Thể chế minh bạch quyết định sức hút của trung tâm tài chính'
Theo ông Jeffrey Swiger, Giám đốc Công ty Tư vấn và Quản lý Dự án Quỹ Đầu tư Dubai, yếu tố quyết định khả năng thu hút dòng vốn nằm ở một thể chế minh bạch, cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin cậy và chất lượng quản trị thị trường.
Đầu tư - 09/07/2026 14:56
Phó Chủ tịch PNJ: 'Đôi khi doanh nghiệp phải chấp nhận từ bỏ những mô hình cũ'
Chia sẻ tại lễ công bố InnoEx 2026, ông Lê Trí Thông, Phó Chủ tịch HĐQT PNJ, cho rằng doanh nghiệp có thể đã bước vào "điểm uốn" ngay cả khi doanh thu và lợi nhuận vẫn tăng trưởng. Theo ông, trong bối cảnh AI và chuỗi giá trị toàn cầu thay đổi nhanh chóng, đổi mới không còn là lựa chọn sau khủng hoảng mà phải diễn ra trước khi động lực tăng trưởng cũ cạn kiệt.
Đầu tư - 09/07/2026 14:00
Nhà cung cấp kính siêu mỏng cho Samsung Display mở nhà máy thứ hai tại Thái Nguyên
Nhà máy thứ hai của Dowooinsys Vina có tổng vốn đầu tư 130 triệu USD, dự kiến nâng năng lực sản xuất kính siêu mỏng tại Thái Nguyên lên tối đa 3 triệu sản phẩm mỗi tháng.
Đầu tư - 09/07/2026 07:33
Wistron nâng ngân sách xây dựng, thiết bị tại Ninh Bình lên 178 triệu USD
Tập đoàn công nghệ Đài Loan Wistron bổ sung 24,5 triệu USD cho việc xây dựng nhà máy và công trình phụ trợ tại Khu công nghiệp Kim Bảng.
Đầu tư - 08/07/2026 14:16
Idemitsu mở rộng hệ sinh thái năng lượng tại Việt Nam với nhà máy ở Gia Lai
Sau hơn ba thập kỷ hiện diện tại Việt Nam, Idemitsu Kosan (Nhật Bản) tiếp tục mở rộng hệ sinh thái năng lượng bằng dự án nhà máy viên nén sinh khối tại Gia Lai, bên cạnh danh mục đầu tư trải dài từ thăm dò dầu khí, lọc hóa dầu đến bán lẻ xăng dầu và dầu nhờn.
Đầu tư - 08/07/2026 09:52
Đà Nẵng muốn token hóa các dự án hạ tầng gần 4 tỷ USD để huy động vốn toàn cầu
Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC Đà Nẵng) đang định hướng tiên phong triển khai token hóa tài sản thực (Real World Assets - RWA) đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn, mở thêm kênh huy động vốn quốc tế bên cạnh nguồn vốn ngân sách và các hình thức tài chính truyền thống.
Đầu tư - 08/07/2026 06:45
M&A bất động sản: Khi 'khẩu vị' FDI thay đổi
Bất chấp bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, thị trường M&A bất động sản Việt Nam vẫn duy trì sức hút với dòng vốn ngoại trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, thay vì chạy theo kỳ vọng tăng giá, nhà đầu tư đang ưu tiên các dự án có pháp lý minh bạch, khả năng tạo dòng tiền ổn định và hiệu quả vận hành, trong khi trung tâm dữ liệu được dự báo sẽ trở thành điểm nóng giao dịch trong thời gian tới.
Đầu tư - 08/07/2026 06:45
Catalan đề xuất đầu tư khu công nghiệp gần 1.900 tỷ tại Nghệ An
CTCP Công nghiệp Catalan đề xuất đầu tư Dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Nghĩa Đàn tại xã Nghĩa Thọ (Nghệ An) với quy mô hơn 144 ha, tổng vốn đầu tư hơn 1.885 tỷ đồng.
Đầu tư - 07/07/2026 14:58
Ông chủ phía sau dự án bệnh viện gần 5.000 tỷ đồng 'đắp chiếu' ở Đà Nẵng
Dự án Bệnh viện quốc tế chất lượng cao Đà Nẵng có tổng vốn đầu tư gần 5.000 tỷ đồng được cấp giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2014 nhưng đến nay vẫn "đắp chiếu". Kết luận thanh tra mới đây đã chỉ ra hàng loạt tồn tại, sai phạm trong quá trình triển khai dự án.
Đầu tư - 07/07/2026 06:45
Các tập đoàn toàn cầu không còn đến Việt Nam vì ưu đãi
Trong cuộc đua thu hút FDI thế hệ mới, ưu đãi thuế không còn là “lá bài” quyết định. Theo TS. Sử Ngọc Khương, điều các tập đoàn đa quốc gia tìm kiếm là một môi trường đầu tư ổn định, có thể dự báo chính sách, bảo vệ tài sản và đủ niềm tin để đưa ra những quyết định đầu tư hàng chục năm.
Đầu tư - 07/07/2026 06:45
- Đọc nhiều
Đáng đọc
- Đáng đọc
Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về FDI
Sự kiện - Update 3 week ago
Đổi vàng lấy nhà: Lối mở mới cho bài toán vốn bất động sản?
Tài chính - Update 1 month ago
[Café cuối tuần] Khi bất động sản phải quay về đúng giá trị
Đầu tư - Update 1 month ago
