Liên minh châu Âu vẫn áp thuế với xe điện Trung Quốc, dù chia rẽ

Điều này phơi bày sự rạn nứt trong cuộc chiến thương mại lớn nhất giữa các thành viên của khối Liên minh châu Âu với Bắc Kinh, diễn ra trong suốt một thập kỷ qua.

Liên minh châu Âu áp thuế 45% với xe điện Trung Quốc

Thuế đề xuất đối với xe điện được sản xuất tại Trung Quốc lên tới 45% sẽ khiến các nhà sản xuất ô tô phải trả thêm hàng tỷ đô la để đưa ô tô vào khối và sẽ được áp dụng từ tháng tới trong vòng 5 năm.

Ủy ban châu Âu, đơn vị giám sát chính sách thương mại của khối, cho biết họ sẽ phản đối những gì họ coi là trợ cấp không công bằng của Trung Quốc sau cuộc điều tra chống trợ cấp kéo dài một năm, nhưng họ cũng cho biết vào thứ Sáu rằng họ sẽ tiếp tục đàm phán với Bắc Kinh.

Một giải pháp thỏa hiệp có thể là đặt ra mức giá bán tối thiểu.

Trong cuộc bỏ phiếu quan trọng vào thứ Sáu, 10 thành viên Liên minh châu Âu đã ủng hộ thuế quan và 5 thành viên bỏ phiếu chống, và 12 thành viên bỏ phiếu trắng, các nguồn tin của EU cho biết.

Để ngăn chặn đề xuất này, cần phải có sự phản đối của đa số đủ điều kiện gồm 15 thành viên Liên minh châu Âu, đại diện cho 65% dân số EU.

Reuters đưa tin hôm thứ Tư rằng biện pháp này có khả năng được thông qua với sự ủng hộ của Pháp, Ý và Ba Lan.

Nền kinh tế lớn nhất khu vực và là nhà sản xuất ô tô lớn, Đức, đã bỏ phiếu chống lại đề xuất này, các nguồn tin cho biết hôm thứ Sáu.

Cơ quan điều hành EU cho biết họ đã nhận được "sự hỗ trợ cần thiết" để áp dụng thuế quan, mặc dù họ sẽ tiếp tục đàm phán với Bắc Kinh để tìm ra giải pháp thay thế.

Noah Barkin, cố vấn cấp cao tại Rhodium Group, cho biết đây là một chiến thắng lớn cho Ủy ban châu Âu sau áp lực gay gắt từ Đức và Trung Quốc và củng cố vị thế của Brussels trong các cuộc đàm phán, mặc dù cơ hội đạt được thỏa thuận là rất mong manh.

"Rủi ro là Bắc Kinh cảm thấy cần phải đáp trả các khoản thuế bằng các biện pháp trả đũa của riêng mình, điều này làm tiêu tan cơ hội đạt được giải pháp đàm phán", ông nói.

Cuộc bỏ phiếu hôm thứ Sáu phản ánh sự chia rẽ về chính sách thương mại của EU với Trung Quốc.

Một số quốc gia muốn có lập trường cứng rắn chống lại những gì họ coi là trợ cấp nhà nước quá mức và lưu tâm đến việc EU không áp dụng thuế quan đối với các tấm pin mặt trời của Trung Quốc cách đây một thập kỷ. Trung Quốc chiếm hơn 90% thị phần quang điện của EU.

Các quốc gia khác muốn khuyến khích đầu tư của Trung Quốc hoặc lo sợ một cuộc chiến thương mại ăn miếng trả miếng.

Cổ phiếu của các nhà sản xuất ô tô châu Âu Renault (RENA.PA) và Volkswagen (VOWG_p.DE) tăng lên với hy vọng thuế quan sẽ giúp họ cạnh tranh với các đối thủ Trung Quốc trên sân nhà khi nhu cầu toàn cầu đang giảm.

Tuy nhiên, một số công ty trong nước lo ngại rằng thuế quan sẽ thúc đẩy các công ty Trung Quốc đẩy nhanh kế hoạch xây dựng năng lực sản xuất trong khu vực.

Trong động thái vốn được coi là hành động trả đũa, năm nay Bắc Kinh đã tiến hành điều tra riêng đối với việc nhập khẩu rượu mạnh, sữa và các sản phẩm từ thịt lợn của EU. Các nhà sản xuất rượu cognac và thịt lợn châu Âu đang lo ngại.

"Chính quyền Pháp đã bỏ rơi chúng tôi. Chúng tôi không hiểu tại sao ngành của chúng tôi lại bị hy sinh theo cách này", Hiệp hội rượu cognac Pháp cho biết.

Chính phủ Trung Quốc cũng đã thảo luận về việc tăng thuế nhập khẩu đối với các loại xe chạy bằng xăng có động cơ lớn, điều này sẽ ảnh hưởng nặng nề nhất đến các nhà sản xuất Đức.

Một tín hiệu chết chóc ?

Bộ Thương mại Trung Quốc đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với các mức thuế quan theo kế hoạch của EU, gọi chúng là "không công bằng, không tuân thủ và vô lý", vi phạm các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới, mặc dù không đề cập đến bất kỳ biện pháp đối phó nào.

Bộ này đã đệ đơn kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới WTO.

Tổng giám đốc điều hành của BMW (BMWG.DE) Oliver Zipse mô tả cuộc bỏ phiếu là "một tín hiệu chết người đối với ngành công nghiệp ô tô châu Âu".

Còn tập đoàn ô tô Trung Quốc Geely Holding (GEELY.UL) đã bày tỏ "sự thất vọng sâu sắc" trước quyết định của Ủy ban châu Âu.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban cho biết EU đang hướng đến một "cuộc chiến tranh lạnh kinh tế" với Trung Quốc.

Tuy nhiên, Hiệp hội ô tô PFA của Pháp cho biết các thành viên EU ủng hộ thuế quan là điều tốt, đồng thời cho biết họ ủng hộ thương mại tự do, miễn là công bằng.

Stellantis (STLAM.MI) cho biết ngành này đang chịu áp lực từ các kế hoạch cắt giảm carbon đầy tham vọng và "cuộc tấn công thương mại toàn cầu của Trung Quốc".

Đối với người tiêu dùng, thuế quan có thể khiến giá xe điện tăng cao, làm suy yếu mục tiêu trung hòa carbon của EU vào năm 2050.

Nhóm vận động Giao thông & Môi trường cho biết EU không nên trì hoãn mục tiêu giảm CO2 năm 2025, như một số nhà sản xuất ô tô mong muốn, vì điều này sẽ khiến sản xuất xe điện của EU bị đình trệ.

"EU có nguy cơ phải chịu hậu quả tồi tệ nhất nếu trì hoãn mục tiêu giảm CO2 năm 2025 trong khi hạn chế các mẫu xe giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc", nhóm này cho biết.

Lập trường cứng rắn

Lập trường của EU đối với Bắc Kinh đã cứng rắn hơn trong 5 năm qua.

EU coi Trung Quốc là đối tác tiềm năng trong một số lĩnh vực, nhưng cũng là đối thủ cạnh tranh và là đối thủ có hệ thống.

Ủy ban châu Âu cho biết năng lực sản xuất dự phòng của Trung Quốc là ba triệu xe điện mỗi năm gấp đôi quy mô thị trường EU.

Với mức thuế 100% tại Hoa Kỳ và Canada, đầu ra rõ ràng nhất cho những chiếc xe điện này là châu Âu.

Là một phần của các cuộc đàm phán liên tục với Trung Quốc, Ủy ban châu Âu có thể xem xét lại cam kết về giá - bao gồm giá nhập khẩu tối thiểu và thường là giới hạn khối lượng.

Một ví dụ điển hình là Volvo Cars, công ty do Geely sở hữu phần lớn.

Công ty này hy vọng sẽ tránh được mức thuế quan cao khi nhập khẩu xe điện do Trung Quốc sản xuất bằng cách đạt được thỏa thuận về giá.

Thuế quan của EU dao động từ 7,8% đối với Tesla (TSLA.O) đến 35,3% đối với SAIC (600104.SS) và các công ty khác được cho là không hợp tác với cuộc điều tra của EU.

Các mức thuế quan này được áp dụng ngoài mức thuế nhập khẩu tiêu chuẩn 10% của EU đối với ô tô.

Laurent Ruessmann, đối tác tại RB Legal, người đã bảo vệ ngành công nghiệp EU trong vụ kiện tấm pin mặt trời một thập kỷ trước, tỏ ra hoài nghi về hiệu quả của các biện pháp này.

"Ngay cả việc đạt được các biện pháp này cũng rất khó khăn", ông nói. "Nó tốt hơn tấm pin mặt trời, nhưng liệu có đủ để cứu một ngành công nghiệp không?", ông nói.