Bitcoin tụt 30% từ đỉnh: Báo hiệu đợt tăng giá mới hay 'mùa đông tiền số'?

Việc Bitcoin giảm mạnh từ đỉnh cao nhất lịch sử rồi phục hồi khiến cho giới đầu tư băn khoăn về khả năng diễn biến sắp tới của đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới cũng như chiến lược giao dịch trong thời gian tới.

Một đợt tăng giá mới đang chờ?

Theo số liệu của CoinDesk Data, biến động giá trong các chu kỳ trước không chỉ cho thấy những biến động giá hiện tại là sự vận động bình thường của Bitcoin mà còn cho thấy chúng thường diễn ra trước một đợt tăng giá.

Giá Bitcoin đã chạm đáy ngắn hạn ở 80.000 USD vào cuối tháng 11 trước khi tăng giá trở lại rồi giảm trở lại trong tuần này. Khi giá Bitcoin giảm về dưới 81.000 USD, mức giảm là 36% so với đỉnh mọi thời đại khoảng 126.000 USD của đồng tiền điện tử này, được thiết lập vào đầu tháng 10.

Tính đến ngày 4/12, Bitcoin đang giao dịch ở mức hơn 92.400 USD, theo CoinMarketCap, giảm khoảng 26% so với đỉnh. Giá trị vốn hóa của đồng tiền này là 1.840 tỷ USD.

Số liệu giao dịch trong quá khứ cho thấy những biến động giá này có vẻ lớn nhưng chúng là bình thường so với lịch sử của Bitcoin.

Giá Bitcoin thường biến động theo chu kỳ. Nhìn chung, chu kỳ Bitcoin là một mô hình biến động giá kéo dài 4 năm xoay quanh một sự kiện quan trọng được gọi là “halving”, khi đó phần thưởng khối dành cho thợ đào giảm một nửa sau mỗi một khoảng thời gian cố định.

Mặc dù có những dấu hiệu cho thấy thời điểm và mô hình điển hình của các chu kỳ có thể đang thay đổi, nhưng phạm vi biến động giá dường như vẫn nhất quán, trang CNBC nhận định.

Trong chu kỳ hiện tại, Bitcoin đã trải qua mức giảm 32,7% từ tháng 3 đến tháng 8/2024 và mức giảm 31,7% từ tháng 1 đến tháng 4/2025, theo CoinDesk Data.

"Nhìn vào các chu kỳ trước, mức độ biến động lớn như vậy dường như phù hợp với xu hướng dài hạn", Jacob Joseph, nhà phân tích cấp cao tại CoinDesk Data, nói với CNBC.

Nhìn lại chu kỳ năm 2017, đã có hai lần Bitcoin giảm giá khoảng 40% trong năm đó và sau đó là mức giảm 29% vào tháng 11 trước khi chinh phục mức cao kỷ lục mới vào tháng 12.

Còn trong chu kỳ năm 2021, giá Bitcoin giảm 31,2% trong tháng 1 và 26% trong tháng 2. Đồng tiền này có một đợt điều chỉnh hơn 55% từ tháng 4 đến tháng 6/2021 khi Trung Quốc cấm khai thác Bitcoin, rồi tăng trở lại lên mức cao mới vào tháng 11 cùng năm.

Điều gì đã khiến Bitcoin giảm giá

Bắt đầu từ ngày 10/10, hơn 1,6 triệu nhà giao dịch đã bị mất tổng cộng 19,37 tỷ USD ở vị thế đòn bẩy trong vòng 24 giờ, tạo ra hiệu ứng domino trong ngành.

Theo Lucy Gazmararian, nhà sáng lập và đối tác điều hành của quỹ mạo hiểm Token Bay Capital, tác động đó vẫn còn hiện hữu. "Đó là đợt bán mạnh nhất trong lịch sử tiền điện tử và phải mất khá nhiều tuần để thấy được hệ quả và thị trường mới có thể ổn định trở lại".

"Nó cũng trùng hợp với thời điểm có rất nhiều lo ngại rằng chúng ta đang đi đến hồi kết của một thị trường giá lên… điều này đã làm gia tăng mức độ sợ hãi trên thị trường", bà Lucy Gazmararian bình luận.

Trước đây, khi thị trường tăng giá kết thúc và bước vào đợt giá giảm mạnh, thường được gọi là "mùa đông tiền điện tử", giá Bitcoin thường giảm mạnh hơn 70% đến 80% so với mức cao nhất lịch sử. Đến nay, điều này vẫn chưa xảy ra, nhưng sự lo ngại về khả năng này khiến nhà đầu tư bất an.

Trong khi đó, một số nhà phân tích cho rằng tâm lý ngại rủi ro trên toàn thị trường đã khiến Bitcoin trượt giá mạnh vừa qua trong bối cảnh Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục giảm lãi suất. Trang Investopedia cũng nhấn mạnh tiền kỹ thuật số vẫn được xem là tài sản rủi ro, khi thị trường lo ngại suy thoái hay bất ổn, tiền số thường bị xả mạnh hơn cổ phiếu.

Một nguyên nhân khác có thể là dòng vốn rút ra mạnh khỏi các quỹ ETF Bitcoin trong tháng 11. Một phân tích khác chỉ ra ETF Bitcoin ghi nhận mức rút 3,8 tỷ USD trong tháng 11, riêng quỹ IBIT của BlackRock bị rút hơn 2,4 tỷ USD.

Theo Deutsche Bank, việc nhà đầu tư chốt lời tạo thêm áp lực giảm giá. Sau khi Bitcoin đạt đỉnh trên 126.000 USD, những người nắm giữ lâu năm đã bán ra, bán ra khoảng 800.000 Bitcoin trong tháng 10, đánh dấu lượng bán ra lớn nhất kể từ tháng 1/2024.

Sẽ còn giảm trước khi ổn định?

Một báo cáo của Deutsche Bank không loại trừ khả năng Bitcoin có thể giảm nữa trước khi ổn định, trong bối cảnh còn bất định xung quanh khả năng Fed giảm lãi suất trong tuần tới.

Trong ngắn hạn, một số chuyên gia thừa nhận rủi ro còn biến động mạnh, thậm chí kiểm nghiệm các vùng giá thấp hơn 70-80.000 USD.

Một điểm đáng chú ý trong chiến lược đầu tư vào Bitcoin gần đây là tác động của việc giá giảm đối với MicroStrategy, công ty niêm yết nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới, nay đã đổi tên thành Strategy.

Khi giá trị tài sản ròng trên thị trường của Strategy giảm từ mức 2,7 lần vào đầu năm 2025 xuống còn 1,0 lần, các nhà giao dịch tiền điện tử bắt đầu lo ngại về việc Chủ tịch Michael Saylor buộc phải bán ra Bitcoin.

Nếu tỷ lệ này duy trì trên 1,0 (hiện đang ở mức 1,16), thị trường sẽ được trấn an, theo Nikolaos Panigirtzoglou, chiến lược gia thị trường toàn cầu của JPMorgan. MicroStrategy đã dành riêng 1,4 tỷ USD dự trữ cho cổ tức và lãi suất trong hai năm tới để tránh phải bán Bitcoin trong tương lai gần.

JPMorgan tính toán chi phí sản xuất Bitcoin gần đây đã giảm xuống còn khoảng 90.000 USD, thấp hơn mức 94.000 USD mà họ ước tính vào giữa tháng 11. Nguyên nhân là do chính phủ Trung Quốc tiếp tục cấm khai thác Bitcoin, vốn đặc biệt rẻ do giá năng lượng rẻ, và các thợ đào chi phí cao bên ngoài Trung Quốc đang rút lui do giá thấp hơn đã làm giảm lợi nhuận của họ.

Đối với Panigirtzoglou, chi phí sản xuất sẽ đóng vai trò như một loại "sàn" mềm cho giá Bitcoin. Khai thác dưới mức đó là không hiệu quả về mặt chi phí.

Một vấn đề khác gây bất lợi cho tâm lý giao dịch Bitcoin gần đây là quyết định sắp tới của MSCI vào ngày 15/1 về việc đưa Strategy vào các chỉ số khác nhau hay không.

Panigirtzoglou dự đoán dòng vốn rút khỏi Strategy sẽ là 2,8 tỷ USD nếu bị loại khỏi MSCI và 8,8 tỷ USD nếu bị loại khỏi tất cả các chỉ số. Giá cổ phiếu Strategy đã đem lại hiệu suất kém hơn Bitcoin khoảng 20% kể từ đầu tháng 10, cho thấy thị trường đã chiết khấu toàn bộ khả năng Strategy bị loại.

Ngược lại, nếu quyết định ngày 15/1 tới là tích cực thì cả Strategy và Bitcoin đều có thể tăng giá.

Theo JPMorgan, việc giảm đòn bẩy mạnh trong các hợp đồng tương lai (không đáo hạn) bắt đầu vào tháng 9 dường như đã kết thúc.

Ở một góc độ khác, Panigirtzoglou cho rằng Bitcoin có thể giao dịch ở mức cao tới 170.000 USD nếu các nhà đầu tư định giá nó như vàng. Chuyên gia này đưa ra mức giá trên khi so sánh mang tính "lý thuyết" hai loại tài sản nhằm chứng minh tiềm năng tăng giá của đồng tiền điện tử này.