Lãnh đạo UBCKNN đề xuất triển khai sớm phái sinh và ETF vàng

Tạ Tọa đàm về việc thành lập sàn giao dịch vàng tại Việt Nam, ông Đào Xuân Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối (NHNN), cho biết việc thành lập sàn giao dịch vàng trên nguyên tắc Nhà nước quản lý là phù hợp thực tiễn. Mục tiêu ban đầu là hình thành sàn giao dịch vàng vật chất, kênh phân phối vàng nguyên liệu nhập khẩu đủ tiêu chuẩn, công khai, minh bạch; từng bước triển khai các sản phẩm vàng tài khoản và phái sinh, hướng tới huy động nguồn vàng trong dân để chuyển hóa thành nguồn lực đầu tư.

Theo ông Tuấn, Việt Nam có nhiều thuận lợi: Nghị định 232 cho phép NHNN cấp phép nhập khẩu vàng cho ngân hàng, doanh nghiệp đủ điều kiện; mô hình sandbox tài chính, trung tâm tài chính quốc tế, sở giao dịch hàng hóa, tài sản số đã hình thành; nhiều ngân hàng có kinh nghiệm vận hành sàn giao dịch. Việt Nam có thể tham khảo mô hình sàn vàng quốc tế như SGE (Trung Quốc), IIBX (Ấn Độ), SBMA (Singapore)…

Tuy nhiên, khó khăn lớn là vàng là hàng hóa đặc biệt, giá trị cao, đòi hỏi hệ thống kho lưu trữ, kiểm định, bảo đảm an toàn tài sản. Hiện Việt Nam chưa có trung tâm lưu trữ và kiểm định vàng tập trung. Vì vậy, việc triển khai cần lộ trình phù hợp, từng bước thận trọng, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và ổn định kinh tế vĩ mô.

Ông Đào Xuân Tuấn cho biết, NHNN đang xem xét ba phương án mô hình: Thứ nhất, thành lập Sàn giao dịch vàng quốc gia. Thứ hai, cho phép đưa vàng vào giao dịch trên Sở giao dịch hàng hóa. Thứ ba, thành lập Sàn giao dịch vàng trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Tất cả đều hướng tới mục tiêu tạo lập trung tâm giao dịch vàng hiện đại, có cơ sở hạ tầng thanh toán, lưu trữ, công nghệ đồng bộ, huy động hiệu quả nguồn vàng trong dân.

Dự kiến việc thí điểm sẽ chia làm 3 giai đoạn, điều chỉnh linh hoạt theo thực tế triển khai. Giai đoạn đầu chưa liên thông với sàn vàng quốc tế để bảo đảm kiểm soát rủi ro.

Trong khi đó, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính), cho rằng thị trường vàng Việt Nam có hai sản phẩm có thể triển khai sớm. Đó là, phái sinh vàng, giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro biến động giá và đáp ứng nhu cầu đầu cơ hợp pháp; và chứng chỉ quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng, phục vụ nhu cầu tích trữ an toàn của người dân.

Theo ông Hải, pháp lý về phái sinh vàng hiện cho phép triển khai ngay vì Việt Nam đã có thị trường phái sinh hoạt động ổn định, có cơ chế thanh toán, ký quỹ minh bạch. Tuy nhiên, cần xác định rõ giá cơ sở tham chiếu, có thể lấy từ sàn vàng quốc gia hoặc các sàn uy tín như LME hay COMEX…

Riêng ETF vàng cần sàn giao dịch vàng vật chất làm nền tảng, song vẫn có thể thực hiện thông qua giao dịch thỏa thuận giữa các quỹ đầu tư nếu NHNN cho phép. "Việc hình thành Sở giao dịch vàng quốc gia tương tự Sở Giao dịch Chứng khoán sẽ tạo nền tảng pháp lý và kỹ thuật vững chắc, giúp thị trường vận hành đồng bộ, an toàn", ông Hải góp ý.

Đại diện UBCKNN cho rằng, hoạt động lưu ký và kiểm định vàng là yếu tố trọng yếu. Các sản phẩm giao dịch trên sàn cần được tiêu chuẩn hóa, chỉ nên niêm yết những loại vàng đạt chuẩn như 99,99% hoặc 24K để tập trung thanh khoản, thuận lợi trong thanh toán và phát triển sản phẩm phái sinh sau này.