Kevin Warsh được phê chuẩn làm Chủ tịch Fed, đối mặt giai đoạn chuyển giao nhiều sóng gió

Ông Kevin Warsh đã được Thượng viện Mỹ phê chuẩn làm Chủ tịch thứ 17 của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) với tỷ lệ phiếu 54-45, mở ra giai đoạn chuyển giao lãnh đạo trong bối cảnh kinh tế Mỹ nhiều bất định và tranh luận về tính độc lập của ngân hàng trung ương gia tăng.

Phiếu bầu chia rẽ hiếm thấy

Ngày 13/5, Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn ông Kevin Warsh làm Chủ tịch tiếp theo của Fed với tỷ lệ 54 phiếu thuận và 45 phiếu chống.

Trong số các lá phiếu, ông Warsh nhận được sự ủng hộ của toàn bộ các thượng nghị sĩ Cộng hòa và chỉ một thượng nghị sĩ Dân chủ là John Fetterman của bang Pennsylvania. Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand của bang New York không tham gia bỏ phiếu.

Đây là một trong những cuộc phê chuẩn sít sao nhất đối với vị trí Chủ tịch Fed kể từ khi Thượng viện bắt đầu phải phê chuẩn chức danh này vào năm 1977. So với các đời chủ tịch trước, mức độ đồng thuận dành cho ông Warsh thấp hơn đáng kể. Ông Jerome Powell đều giành được ít nhất 80 phiếu trong mỗi lần được Thượng viện thông qua, còn bà Janet Yellen được phê chuẩn với tỷ lệ 56-26 vào năm 2014.

Kết quả bỏ phiếu phản ánh mức độ nhạy cảm chính trị ngày càng cao xung quanh Fed, trong bối cảnh quan hệ giữa Nhà Trắng và ngân hàng trung ương Mỹ trở nên căng thẳng hơn dưới thời Tổng thống Trump.

Giai đoạn chuyển giao đầy nhạy cảm

Ông Warsh sẽ thay ông Jerome Powell, người kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch vào ngày 15/5. Tuy nhiên, quá trình chuyển giao lần này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt phức tạp.

Một mặt, kinh tế Mỹ đang đối diện môi trường nhiều bất định. Mặt khác, Fed tiếp tục là tâm điểm của các tranh cãi chính trị liên quan đến mức độ độc lập trong hoạch định chính sách tiền tệ.

Từ khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Trump nhiều lần công kích Fed vì không hạ lãi suất mạnh như ông mong muốn. Ông cũng liên quan tới cuộc chiến pháp lý với Thống đốc Fed Lisa Cook, người mà ông từng nỗ lực sa thải, và ủng hộ cuộc điều tra hình sự của Bộ Tư pháp nhằm vào ông Jerome Powell liên quan việc cải tạo trụ sở Fed.

Chính cuộc điều tra đó đối với ông Powell từng là trở ngại lớn đối với tiến trình phê chuẩn ông Warsh. Thượng nghị sĩ Thom Tillis khi đó tuyên bố sẽ chặn mọi đề cử vào Fed cho tới khi các sức ép pháp lý nhắm vào ông Powell được gỡ bỏ.

Sau khi Bộ Tư pháp hủy bỏ cuộc điều tra, ông Tillis mới dỡ bỏ phản đối và hồ sơ của Warsh mới được đưa ra toàn Thượng viện. Trước đó, Thượng viện cũng đã phê chuẩn Warsh vào Hội đồng Thống đốc Fed gồm 7 thành viên.

Một điểm đáng chú ý trong quá trình chuyển giao là ông Powell sẽ không rời Fed sau khi hết nhiệm kỳ chủ tịch. Ông cho biết sẽ tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc, vị trí mà ông có thể đảm nhiệm tới tháng 1/2028. Ông Powell nói áp lực chính trị nhằm vào Fed khiến ông không có lựa chọn nào khác ngoài việc ở lại.

Trong cuộc họp báo cuối cùng trên cương vị chủ tịch, ông Powell bày tỏ lo ngại các cuộc tấn công nhằm vào Fed có thể làm tổn hại thể chế này và đe dọa khả năng điều hành chính sách tiền tệ mà không bị chi phối bởi yếu tố chính trị.

Hồ sơ ông Warsh có gì?

Năm nay 56 tuổi, Kevin Warsh là một gương mặt quen thuộc trong các cuộc tranh luận về chính sách tiền tệ tại Mỹ. Ông từng là nhân viên ngân hàng đầu tư tại Morgan Stanley trước khi được Tổng thống George W. Bush bổ nhiệm vào Hội đồng Thống đốc Fed năm 2006, khi mới 35 tuổi và trở thành thống đốc Fed trẻ nhất trong lịch sử.

Trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, ông Warsh tham gia vào các thương vụ cứu trợ giúp một số tổ chức tài chính lớn tránh nguy cơ sụp đổ. Tuy nhiên, tới khi rời Fed năm 2011, ông đã trở thành người chỉ trích đường hướng điều hành của ngân hàng trung ương, cho rằng Fed đã đi quá xa trong việc hỗ trợ thị trường tài chính khi kinh tế bắt đầu phục hồi.

Sau khi rời Fed, ông Warsh làm việc tại Viện Hoover thuộc Đại học Stanford và là đối tác trong văn phòng đầu tư gia đình của nhà đầu tư Stanley Druckenmiller. Ông từng muốn được đề cử vào ghế Chủ tịch Fed trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump nhưng không thành công.

Trong đại dịch COVID-19, ông Warsh là một trong những tiếng nói cảnh báo sớm rằng các biện pháp hỗ trợ mạnh tay của Fed có thể dẫn tới lạm phát cao về sau.

Định hướng của ông Warsh tại Fed

Ông Warsh bước vào nhiệm kỳ với chương trình nghị sự rộng hơn câu chuyện lãi suất. Ông từng phát tín hiệu muốn thu hẹp dấu ấn của Fed trên thị trường tài chính, xem xét lại quy mô danh mục nắm giữ trái phiếu chính phủ và chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp, đồng thời rà soát lại cách Fed sử dụng dữ liệu để đánh giá bối cảnh kinh tế.

Ông cũng đề cập đến việc xem xét lại cách các quan chức Fed giao tiếp với công chúng về định hướng chính sách tương lai.

Trong cuộc đua thay ông Powell, ông Warsh từng lập luận rằng việc nới lỏng quy định cùng đà tăng năng suất nhờ trí tuệ nhân tạo có thể tạo dư địa để Fed hạ lãi suất mà không làm bùng phát lạm phát.

Tuy nhiên, tại phiên điều trần phê chuẩn, ông nói sẽ không định trước các quyết định chính sách và muốn Fed rà soát lại nhiều vấn đề vận hành, từ cách truyền thông cho tới các chỉ số lạm phát được nhấn mạnh trong quá trình thảo luận.

Thách thức đầu tiên: lãi suất và tính độc lập

Một trong những nhiệm vụ đầu tiên của ông Warsh sẽ là xây dựng uy tín như một chủ tịch Fed độc lập, thay vì bị xem là người thực hiện mong muốn của Tổng thống.

Tại phiên điều trần hồi tháng trước, các thượng nghị sĩ Dân chủ đã chất vấn ông gay gắt về khả năng duy trì độc lập tiền tệ trước một tổng thống nhiều lần công khai kêu gọi lãi suất thấp hơn. Ông Warsh đáp rằng ông sẽ bảo vệ tính độc lập của Fed và không đưa ra bất kỳ cam kết nào với ông Trump về các quyết định chính sách.

Dù vậy, bối cảnh kinh tế hiện tại cũng khiến dư địa để cắt giảm lãi suất trở nên hạn chế hơn. Xung đột Iran và đà tăng của giá năng lượng đã làm lạm phát nóng trở lại, trong khi thị trường lao động Mỹ vẫn trụ vững tương đối tốt. Nhà đầu tư vì vậy phần lớn đã loại bỏ khả năng Fed hạ lãi suất trong năm nay, thậm chí bắt đầu tính tới khả năng ngân hàng trung ương Mỹ có thể phải tăng lãi suất vào năm tới nếu rủi ro lạm phát gia tăng.

Theo New York Times, ngày càng có thêm các tiếng nói trong Fed cho rằng ngân hàng trung ương ít nhất nên phát tín hiệu rằng tăng lãi suất hiện cũng là một khả năng có thể cân nhắc, bên cạnh kịch bản cắt giảm.

Ông Warsh dự kiến chủ trì cuộc họp chính sách tiếp theo của Fed vào ngày 16-17/6. Nhiệm kỳ 4 năm của ông trên cương vị Chủ tịch Fed sẽ kéo dài tới năm 2030.

Việc ông Warsh được phê chuẩn khép lại một quá trình xác nhận nhiều tranh cãi, đồng thời mở ra một giai đoạn mới đối với Fed. Trong ngắn hạn, thị trường sẽ theo dõi sát cách ông xử lý đồng thời hai bài toán: duy trì tính độc lập thể chế của ngân hàng trung ương và điều hành chính sách trong bối cảnh lạm phát, giá năng lượng và rủi ro kinh tế còn nhiều biến động.