Hiệu ứng tích cực từ việc khởi tố ông Phí Thái Bình

Hạ cánh không an toàn

Như tin đã đưa, hôm qua – 22/5, Cơ quan điều tra (CQĐT) Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can với ông Phí Thái Bình, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Vinaconex, nguyên Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội, về những dấu hiệu sai phạm liên quan đến vụ vỡ đường ống nước sông Đà.

Ngoài ông Bình, CQĐT còn ra quyết định khởi tố 6 người khác, trong đó có ông Nguyễn Văn Tuân, nguyên Tổng giám đốc Vinaconex.

Các quyết định khởi tố bị can đã được CQĐT Bộ Công an chuyển đến Viện KSND Tối cao để phê chuẩn. Cả 7 bị can đều được cho tại ngoại.

Ông Bình sinh năm 1952 tại Thạch Thất, Hà Nội, được phê chuẩn làm Phó chủ tịch Hà Nội từ tháng 7 năm 2006, sau đó làm đến Phó chủ tịch thường trực trước khi thôi chức năm 2011. So với các Phó chủ tịch thành phố trong các nhiệm kỳ UBND gần đây, có thể nói ông Bình nổi tiếng hơn cả. Nguyên nhân có lẽ vì tên tuổi của ông gắn liền với thương hiệu Vinaconex.

Vinaconex từng là một biểu tượng về sự hùng mạnh của doanh nghiệp xây dựng - địa ốc. Tổng công ty này là chủ đầu tư khu đô thị Trung Hòa – Nhân Chính, một thời được mệnh danh là “Paris giữa lòng Hà Nội”, rồi tổng thầu xây lắp dự án Đại lộ Thăng Long, rồi lại là tổng công ty nhà nước đầu tiên thí điểm cổ phần hóa, niêm yết trên sàn chứng khoán….

Một tay gây dựng Vinaconex và rồi chính Vinaconex trở thành bệ phóng đưa ông Phí Thái Bình thăng tiến công danh, trở thành Thành ủy viên Hà Nội rồi Phó chủ tịch Thường trực của thành phố Thủ đô.

Thế nhưng, ngày hôm qua – 22/5, ông Bình lại bị khởi tố vì chính Vinaconex. Ông bị khởi tố sau khi đã rời khỏi tổng công ty này 11 năm, thôi Phó chủ tịch Hà Nội 6 năm và nghỉ hưu theo chế độ được 5 năm.

Trong sự nghiệp đáng nể của mình, ông Bình được đánh giá là người đàn ông mẫn tiệp, nhìn xa, trộng rộng. Cho nên, có ai ngờ được một cái kết đắng như vậy đối với ông ở tuổi dưỡng già.

Hồi Vinaconex bị Thanh tra Chính phủ vào thanh tra, còn nhớ khoảng năm 2008, cũng là giai đoạn sóng gió của ông Bình dù khi đó ông đã “lên” Hà Nội. Thanh tra buộc Vinaconex phải nộp về ngân sách hơn 1.400 tỷ đồng, quy kết trách nhiệm ban lãnh đạo thời kỳ ông Bình còn làm chủ tịch. Thế nhưng, rồi ông Bình cũng vượt qua, với rất nhiều lần Vinaconex “phản pháo” kết luận thanh tra.

Đối với vụ án “vỡ đường ống nước Sông Đà”, ông Bình cũng tưởng đã một lần “thoát thân” dù có tên trong danh sách can phạm bị Cơ quan điều tra xác định có dấu hiệu phạm tội “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”. Từ cuối năm 2015, khi các đồng phạm là “lính tráng” của ông bị truy tố thì ông cùng các lãnh đạo "chóp bu" khác của Vinaconex đã được miễn tội do “vi phạm lần đầu, nhân thân tốt, khai báo thành khẩn và không có vụ lợi”.

Quả là “phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí”. Nay ở tuổi “thất thập cổ lai hy” ông lại trở thành bị can trong vụ án.

Bài học cho các vị đương chức, đương quyền

Trả lời trên báo Tuổi trẻ số ra hôm nay ông nói: “Đây là câu chuyện dài và tôi tin vào việc làm của tôi là đúng. Tôi suy nghĩ với trách nhiệm của mình tôi đã tận tâm tận lực, làm với động cơ trong sáng không vụ lợi.

Đặc biệt là tôi nghĩ mình đóng góp một phần trong việc giải quyết cơn khát nước sạch cho người dân thủ đô, quá trình thực hiện không thất thoát, không tiêu cực, không tham nhũng”.

Tuy nhiên, với 20 lần vỡ đường ống nước mà tính đến khi Cơ quan điều tra ra kết luận bổ sung vào tháng 7/2016, Công ty CP nước sạch Vinaconex đã phải bỏ ra 13,4 tỷ đồng để khắc phục sửa chữa, 177.000 hộ dân không được cấp nước trong thời gian 343 giờ, lượng nước không được cấp là 1,5 triệu m3, hẳn rằng cá nhân ông Bình, ông Tuân và những người bị khởi tố dù có bao biện thế nào cũng khó lòng thoái thác trách nhiệm.

Không ai vui gì khi một người giỏi giang, có nhiều đóng góp như ông Phí Thái Bình lại gặp bước thăng trầm vào tuổi xế chiều. Trách nhiệm hình sự của cựu Phó chủ tịch Hà Nội đến đâu sẽ phải chờ phán quyết của Hội đồng xét xử. Tuy nhiên, quyết định khởi tố bị can đối với ông đã gửi thông điệp mạnh mẽ về việc lập lại trật tự, kỷ cương, đặc biệt là gắn chặt trách nhiệm cá nhân với chất lượng, hiệu quả công trình, dự án, không có chuyện hạ cánh an toàn.

Từ chiều qua đến nay, đi qua các ngõ phố Hà Nội đều thấy người dân bàn tán về chuyện ông Bình. Đường ống nước Sông Đà – khách thể trong vụ án - ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống từng hộ gia đình Hà Nội. Vì vậy, việc người dân quan tâm đến ông Bình cũng là điều dễ hiểu. Nhưng câu chuyện không dừng ở đường ống nước, quyết định khởi tố bị can đối với một cựu phó chủ tịch thành phố, người đã về hưu hơn 5 năm, đã mang lại niềm tin về sự nghiêm minh của pháp luật.

Lâu nay tư duy nhiệm kỳ trong một bộ phận cán bộ lãnh đạo thậm chí còn được đẩy lên thành phương châm “sống chết mặc bay tiền thầy bỏ túi”. Hàng loạt các công trình, dự án nghìn tỷ không hiệu quả, bỏ hoang mặc mưa nắng cũng một phần xuất phát từ tư duy này. Việc ông Phí Thái Bình bị khởi tố có thể là bài học nhãn tiền cho các vị còn đương chức, đương quyền.