Gojek từ ông lớn bạc tỷ Indonesia đến Việt Nam 'chỉ còn là cái tên'

Gojek, kỳ lân Indonesia...

Ngày 16/9 tới đây, Gojek chính thức chào tạm biệt thị trường Việt Nam, theo thông báo từ hãng này. Như vậy, hành trình 6 năm lăn bánh khắp đường phố Việt Nam của nền tảng gọi xe và đồ ăn đến từ Indonesia chính thức khép lại với rất nhiều thăng trầm.

Nên biết, hoạt động kinh doanh tại Việt Nam của Gojek chỉ chiếm 1% tổng giao dịch của GoTo trong quí II năm nay. Điều này có nghĩa, thị trường trăm triệu dân không nằm trong số những thị trường trọng điểm của GoTo (công ty mẹ, sau khi hợp nhất Gojek và Tokopedia tháng 5/2021). Ngược lại, việc rút lui không ảnh hưởng đến tình hình tài chính, giúp GoTo tập trung hơn vào các hoạt động ở "sân nhà" Indonesia và Singapore, những thị trường trọng điểm mà hãng này đang tiến đến quá trình gặt hái lợi nhuận.

Cũng cần nhắc lại, tại Indonesia, GoTo đã định hình là nhà vô địch quốc gia và là hệ sinh thái kỹ thuật số hàng đầu về dịch vụ theo yêu cầu (ODS) và công nghệ tài chính (Financial Technology) thông qua GoTo Financial. Là thị trường lớn nhất Đông Nam Á, Indonesia vẫn còn nhiều dư địa phát triển và tiếp tục tăng trưởng, đòi hỏi nhiều nguồn lực phân bổ. Trong quý II năm nay, tổng giá trị các giao dịch (GTV) và số lượng đơn hàng hoàn thành tại Gojek tăng lần lượt 18% và 24% so với cùng kỳ năm ngoái và đạt mức cao kỷ lục từ trước đến nay.

Tương tự, tại Singapore, Gojek cũng chứng kiến thị phần tăng 3 điểm phần trăm trong 6 tháng đầu năm. Thị trường Singapore, được biết đến là thị trường với giá trị đơn hàng trung bình (AOV) ở mức cao, tiếp tục là một thị trường trọng điểm của GoTo.

Một điều cần lưu ý, ở thời điểm tháng 5/2021, thương vụ sáp nhập Gojek và Tokopedia được xem như bom tấn bạc tỷ của khu vực Đông Nam Á, khi nhiều thống kê sơ bộ chỉ ra, giá trị thương vụ lên đến 18 tỷ USD.

Không những vậy, đó còn là sự kết hợp giữa một công ty công nghệ với một tổ chức tài chính hàng đầu quốc đảo, biến GoTo Group trở thành tập đoàn chuyên các dịch vụ thương mại điện tử, gọi xe trực tuyến và các dịch vụ tài chính, thanh toán. Tạo ra nền tảng đầu tiên cung cấp ba dịch vụ thiết yếu trong cùng một hệ sinh thái ở Đông Nam Á.

Những dẫn chứng cho thấy, trên sân nhà Indonesia và thị trường hàng xóm Singapore, GoTo có thể xem là ông lớn, với những con số không nói dối. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nơi có sự hiện diện của cái tên khổng lồ Grab từ trước, thì khác, Gojek đã buộc phải giương cờ trắng chỉ sau 6 năm. Điều này, đến từ nhiều nguyên nhân.

... "Chỉ còn là cái tên" tại Việt Nam

Hành trình lăn bánh trên đường phố Việt Nam của Gojek bắt đầu từ tháng 8/2018, với tên gọi GoViet, màu đỏ là chủ đạo.

Vào Việt Nam khi đó, Gojek cho thấy chiến lược "biết mình biết người" khi tỏ ra chịu chơi và thận trọng trong từng nước cờ. Hai tháng đầu tiên, nền tảng công nghệ này chỉ hoạt động ở mảng xe máy chở người (GoRide) và chở hàng (GoSend) với hàng loạt khuyến mãi "kịch trần" cho mỗi cuốc xe. Sau 2 tháng, Gojek chính thức tung ra quân bài GoFood (giao đồ ăn).

Đến tháng 8/2020, GoViet với màu đỏ chủ đạo chính thức vắng bóng, thay vào đó, Gojek Việt Nam trở thành thương hiệu được tập đoàn mẹ Gojek (Indonesia) lựa chọn để hoạt động tại thị trường trăm triệu dân. Hàng loạt thay đổi mang tính chiến lược sau đó cho thấy Gojek đặt kỳ vọng rất lớn tại thị trường này. Đổi nhận diện thương hiệu sang xanh lá cây chủ đạo, kết hợp với đen và trắng (tương tự công ty mẹ), bổ nhiệm ông Phùng Tuấn Đức làm Tổng Giám đốc...

Chưa dừng lại ở đó, GoCar (gọi xe ô tô), "quân bài tẩy" của Gojek Việt Nam được tung ra vào tháng 11/2021, 6 tháng sau khi công ty mẹ tại Indonesia sáp nhập, tái cơ cấu. Đến lúc này, Gojek Việt Nam gần như hoàn thiện hệ sinh thái và chứng tỏ tham vọng quyết đấu sống còn với "gã hàng xóm ồn ào" Grab tại thị trường trăm triệu dân.

Cái "bắt tay" giữa hai Gojek Việt Nam và Momo vào đầu năm 2022 như một động thái củng cố tham vọng quyết đấu với Grab. Nên biết, khi ấy, Grab đã vươn lên thành ứng dụng đa nền tảng với ví điện tử riêng Moca, giúp thanh toán không tiền mặt và nhiều hoạt động khác ngay trên ứng dụng.

TechInAsia cho biết, MoMo trở thành ví điện tử đầu tiên được tích hợp trên ứng dụng Gojek tại Việt Nam.

Thông qua quan hệ hợp tác này, MoMo sẽ hỗ trợ hệ sinh thái hàng triệu người dùng của Gojek, mang tới cho khách hàng Gojek lựa chọn thanh toán qua ví điện tử bên cạnh thanh toán bằng thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và tiền mặt.

Khi ấy, Momo sở hữu 31 triệu tài khoản định danh, tương đương với 1/3 dân số Việt Nam, điều sẽ giúp Gojek có thêm tệp khách hàng lớn.

Đến tháng 9/2023, một năm trước khi rút lui khỏi thị trường Việt Nam, Gojek lại công bố hợp tác với Selex Motors, công ty khởi nghiệp xe máy điện tiên phong ở Việt Nam, triển khai thí điểm sử dụng xe máy điện Selex Motors trong các dịch vụ vận chuyển hành khách, giao đồ ăn, và dịch vụ giao hàng của Gojek tại Việt Nam.

Những cột mốc nói trên cho thấy hành trình và tham vọng đánh bại Grab tại Việt Nam của Gojek. Nỗ lực của kỳ lân Indonesia là có, nhưng chưa đủ, để rồi đến hôm nay họ phải ngậm ngùi nói lời chia tay với Việt Nam.

Quay trở lại với thương vụ bạc tỷ mang tên GoTo Group, công ty mẹ của Gojek Việt Nam. Từ vị thế là hai "ông lớn" hàng đầu ở mảng của mình tại quốc đảo với hệ sinh thái 270 triệu người dùng, sau khi sáp nhập GoTo Group trở thành công ty khởi nghiệp hoạt động trong lĩnh vực từ giao đồ ăn tới Fintech của Indonesia, bày tỏ tham vọng niêm yết trên sàn chứng khoán Indonesia và Hoa Kỳ với định giá từ 35 - 40 tỷ USD.

Tuy nhiên, sau khi IPO, cổ phiếu GoTo liên tiếp đo sàn, với 10 phiên bán thảo liên tiếp, khiến giá trị sụt giảm 61%. Bloomberg khi ấy chỉ ra, cái tên được Alibaba và Softbank hậu thuẫn trở thành công ty kém hiệu quả nhất dù là một trong những thương vụ IPO lớn nhất thế giới ở thời điểm đó, với giá trị chào sàn 500 triệu USD.

Nhắc lại để thấy, sự hụt hơi của Gojek là có lý do, dù thương hiệu này từng có lúc tấn công trực diện vào vị thế độc tôn của Grab tại thị trường trăm triệu dân. Nhưng chính sự gia nhập trước và lớn mạnh của kỳ lân Malaysia khiến Grab có một vị thế khó bị đánh bật tại Việt Nam.

Chuyên gia Ricky Hồ của BSA Media trong một bài viết mới đây, cho rằng, vắng Gojek, Grab sẽ lớn mạnh hơn và sẽ thể hiện sức mạnh của kẻ chi phối thị trường.

"Cần nhắc lại rằng trong thương vụ Grab thâu tóm các mảng thị trường của Uber tại Việt Nam và rộng hơn là Đông Nam Á, thì kỳ lân công nghệ này đã bị Việt Nam, Singapore và Philippines điều tra. Grab và Uber bị phạt ở hai nước kia, còn tại Việt Nam thì không", ông Ricky Hồ thông tin.