EuroCham: Doanh nghiệp châu Âu sẽ không rời bỏ Việt Nam dù Mỹ tăng thuế quan

Tận dụng EVFTA để giảm tác động từ thuế quan Mỹ

Tại lễ ra mắt Sách trắng do Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) tổ chức ngày 11/4 tại Hà Nội, ông Julien Guerrier – Đại sứ, Trưởng phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam – cho biết EU lấy làm tiếc về quyết định tăng áp thuế quan của Mỹ đối với nhiều quốc gia.

Việc áp thuế quan này sẽ làm tăng giá đối với người tiêu dùng ở các quốc gia chịu thuế cao mà còn làm tăng chi phí đối với các doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi cung ứng trên toàn cầu.

Đại sứ Julien Guerrier cho biết EU sẽ cố gắng để tìm các cơ hội, giải pháp đàm phán với Mỹ, tập trung vào việc bảo vệ quyền lợi của EU qua các biện pháp đối ứng và đối kháng, đẩy mạnh mối liên kết thương mại với các đối tác thông qua các hiệp định tự do thương mại (FTA).

Bên cạnh đó, EU sẽ đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại khác ở châu Á, ngoài các FTA hiện có với Việt Nam, Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc. Khối thị trường chung này này dự kiến sẽ ký kết FTA với các nước ASEAN khác như Malaysia, Philippines, Indonesia và Thái Lan.

Đề cao chủ nghĩa đa phương, Đại sứ Guerrier khẳng định EU cam kết là một đối tác FTA "thực sự đáng tin cậy" của Việt Nam để cả hai bên tận dụng tốt hơn nữa các cơ hội mà hiệp định này mang lại.

Đại sứ nhấn mạnh sự tăng trưởng mạnh mẽ của trao đổi thương mại giữa EU và Việt Nam trong vòng 5 năm qua kể từ khi EVFTA có hiệu lực, đạt 64,2 tỷ euro vào năm 2024, trong đó xuất khẩu từ Việt Nam sang EU tăng 20%.

"Chúng tôi sẽ thúc đẩy thương mại giữa EU và Việt Nam để bù đắp cho những tổn hại do chính sách thuế quan mới của Mỹ gây ra", ông nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp châu Âu sẽ thúc đẩy đầu tư vào chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hệ thống giao thông bền vững của Việt Nam và đẩy mạnh hơn chuyển giao công nghệ, Đại sứ nói thêm.

Doanh nghiệp EU vẫn vững tin ở Việt Nam

Đại diện cho tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu, Chủ tịch EuroCham tại Việt Nam Bruno Jaspaert, cho biết mặc dù thế giới đang trong bối cảnh rất xáo trộn về thương mại nhưng góc nhìn về triển vọng kinh doanh tại Việt Nam của các doanh nghiệp châu Âu vẫn lạc quan.

Báo cáo Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) của các doanh nghiệp châu Âu công bố tuần trước cho thấy các niềm tin của các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam vẫn ổn định, nhưng vẫn "đang chờ đợi động thái từ Washington" và đặt niềm tin vào khả năng ngoại giao khéo léo của Việt Nam trong việc điều hướng căng thẳng thương mại toàn cầu.

Khoảng 2/3 số doanh nghiệp tham gia khảo sát giữ quan điểm trung lập – không quá lạc quan nhưng cũng không quá lo ngại, theo báo cáo. Báo cáo được thực hiện trước khi Tổng thống Donald Trump công bố áp thuế đối ứng 46% đối với Việt Nam ngày 2/4.

Theo ông Bruno Jaspaert, các doanh nghiệp châu Âu xác định, trong kịch bản Việt Nam bị áp thuế cao, doanh thu của các doanh nghiệp châu Âu sẽ giảm và trong số họ đã áp dụng chiến lược phòng vệ.

Tuy nhiên, dù thuế quan của Mỹ cao, điều này sẽ không thể khiến các doanh nghiệp châu Âu rút lui khỏi thị trường Việt Nam.

"Một doanh nghiệp không phải là 1 cái ô tô, có thể rẽ trái, rẽ phải được ngay mà phải mất thời gian. Thời gian phản ứng của doanh nghiệp rất khác so với thời gian phản ứng thay đổi hàng ngày của Tổng thống Trump.

"Hiện chưa có doanh nghiệp nào nói rằng sẽ đóng cửa nhà máy. Tôi tin chắc rằng sẽ không có doanh nghiệp EU nào bỏ lại Việt Nam phía sau. Hầu hết các thành viên cho biết là đang chờ và xem xét", Chủ tịch EuroCham nói.

Theo ông, chuỗi cung ứng không phải muốn chuyển là được ngay mà phải có cơ sở về kinh tế. Tổng quan các thành viên EuroCham là lạc quan thận trọng. Nếu Việt Nam "chơi đúng bài" và các doanh nghiệp châu Âu đi nhanh thì hoàn toàn có cơ hội để phát triển.

Thậm chí, ông còn cho rằng, Việt Nam chắc chắn có khả năng trở thành nước có lợi thế trong vấn đề này, khi có tới 1/4 doanh nghiệp tham gia khảo sát tin rằng điều này sẽ mang lại cơ hội.

Chia sẻ quan điểm này, Đại sứ Julien Guerrier nói: "EU là đối tác ổn định và chúng tôi muốn duy trì sự ổn định đó tại Việt Nam. Chúng tôi muốn hợp tác với Việt Nam cũng như rất nhiều các đối tác khác để có thể đảm bảo rằng hệ thống thương mại đa phương vẫn tiếp tục được duy trì".

Đại sứ cho biết, các doanh nghiệp EU đã đầu tư tại Việt Nam không chỉ để xuất khẩu sang Mỹ mà để phục vụ thị trường Việt Nam, châu Á- Thái Bình Dương và EU.

"EU coi trọng Việt Nam, EU là một đối tác ổn định, đáng tin cậy mà Việt Nam cần. Chúng tôi sẽ không để Việt Nam thất vọng, Các doanh nghiệp EU sẽ không để Việt Nam thất vọng. Chúng ta ta phải phối hợp để vì thịnh vượng chung và vì ổn định của hệ thống thương mại toàn cầu", Đại sứ Guerrier nhấn mạnh.

Còn nhiều rào cản cần tháo gỡ

Dù lạc quan về thị trường Việt Nam, doanh nghiệp châu Âu vẫn còn chưa hài lòng với môi trường kinh doanh trong nhiều lĩnh vực.

Sách trắng năm 2025 của EuroCham chỉ ra 5 “ưu tiên chiến lược” – những lĩnh vực trọng tâm cần được cải thiện nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Cụ thể, các ưu tiên bao gồm: chính sách thị thực; thủ tục nhập cảnh và hạ tầng sân bay; giấy phép lao động; hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT); và thủ tục hải quan.

Đây là những điểm nghẽn mang tính hệ thống, từ lâu đã được cộng đồng doanh nghiệp châu Âu nhận diện là rào cản trong quá trình vận hành và mở rộng đầu tư. Việc cải thiện các lĩnh vực này sẽ giúp cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính rườm rà, củng cố niềm tin từ các nhà đầu tư quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn cho nền kinh tế Việt Nam.

Bên cạnh đó, 19 tiểu ban ngành nghề của EuroCham đã đưa ra các khuyến nghị trọng tâm trong những lĩnh vực then chốt – từ chuỗi cung ứng chất bán dẫn, tài chính xanh cho tới nông nghiệp bền vững và hạ tầng xe điện – với các đề xuất rõ ràng, được xây dựng dựa trên góc nhìn thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp thành viên, bao gồm cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ năng động lẫn các tập đoàn đa quốc gia.