Dự báo điều hành chính sách tiền tệ năm 2025

Bối cảnh quốc tế

Nhìn vào sự phát triển rất nhanh của thế giới trong thời gian gần đây có thể nhận thấy 4 xu hướng được thể hiện rõ nét.

Thứ nhất là các Chính phủ và tập đoàn tư nhân đầu tư vào công nghệ chip thế hệ mới và công nghệ AI với khối lượng khổng lồ chưa từng có. Ví dụ như Mỹ có 2 gói đầu tư vào chip và AI lên đến trên 1.000 tỷ USD; Trung Quốc cũng đã đầu tư lên đến trên 1.000 tỷ USD vào lĩnh vực này; Nhật bản có 3 gói đầu tư của Chính phủ lên tới hàng trăm tỷ USD. Đáng chú ý, đây đều là các khoản đầu tư của Chính phủ, chưa kể đầu tư từ khu vực tư nhân. Điều này sẽ tạo ra một thế hệ công nghệ mới, thời đại công nghiệp mới, một bước đột phá về kinh tế toàn cầu.

Xu hướng lớn thứ hai là mặc dù Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi Thỏa thuận Paris về khí hậu, đưa quốc gia có lượng khí thải lớn nhất thế giới ra khỏi nỗ lực toàn cầu chống biến đổi khí hậu nhưng châu Âu nói chung, ngay cả trong lòng nước Mỹ, nhiều doanh nghiệp vẫn theo xu hướng chuyển đổi xanh. Họ vẫn triển khai báo cáo ESG, phát thải khí nhà kính vì thương hiệu và nhằm thuyết phục người mua, chiếm lĩnh thị trường.

Xu hướng thứ ba là nhiều nước tiến hành cải cách bộ máy hành chính với khẩu hiệu chuyển từ Chính phủ công nghiệp quan liêu sang chính phủ công nghệ số hóa.

Xu hướng thứ tư là thương mại công bằng (hay còn gọi là chiến tranh thương mại). Thực chất của chiến tranh thương mại là việc Mỹ đòi lại sự công bằng trong thương mại với các đối tác. Trước đây, quan hệ thương mại giữa châu Âu và Mỹ theo hướng, Mỹ đánh thuế các hàng hóa nhập khẩu từ châu Âu là 2,5%, trong khi, châu Âu lại đánh thuế hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ là 10%. Giờ đây, Mỹ đang đòi lại thương mại công bằng với mức thuế tương ứng. Không chỉ có châu Âu mà rất nhiều quốc gia có quan hệ thương mại với Mỹ sẽ gặp phải vấn đề tương tự. Có thể nói một trong những xu hướng lớn sẽ ảnh hưởng tới kinh tế thế giới trong ngắn hạn là chính sách thương mại công bằng của ông Trump.

Theo đó, bốn xu hướng trên sẽ tác động mạnh lên kinh tế toàn cầu, dự báo làm tăng trưởng kinh tế thế giới tăng chậm lại khoảng 1% (cũng có dự báo khoảng 0,5%) và lạm phát có thể tăng thêm tương ứng khoảng 0,5%; thương mại toàn cầu cũng giảm khoảng 0,3%; Chỉ số USD Index giảm giá mạnh từ 107 xuống còn 103.

Như vậy, thế giới đang bước vào một kỷ nguyên mới dựa trên nền tảng công nghiệp số, công nghệ AI và kinh tế xanh. Đây sẽ là những xu hướng lớn có thể tạo bước nhảy vọt về kinh tế và thương mại toàn cầu trong tương lai.

Bối cảnh Việt Nam và dự báo chính sách tiền tệ

Năm 2024, nền kinh tế nước ta phục hồi tích cực, lãi suất, tỷ giá hối đoái khá ổn định; hoạt động của thị trường liên ngân hàng, tín dụng diễn ra bình thường, không có căng thẳng thanh khoản như những năm trước đây. Có thể nói, điều hành về lãi suất, tín dụng, tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước năm 2024 khá linh hoạt và hợp lý.

Tuy nhiên, cũng cần nhận thấy rằng, các doanh nghiệp vẫn còn gặp khó khăn lớn về tiếp cận vốn mà chủ yếu do không có đầu ra, gặp vấn đề về tài sản thế chấp, đặc biệt khi thị trường bất động sản chưa có lối ra rõ ràng – vốn là nơi thu hút đầu tư lớn của doanh nghiệp nội địa.

Vì vậy, để thúc đẩy đầu tư của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, ngoài việc mở rộng tìm kiếm thị trường xuất khẩu kể cả về chất lượng và số lượng thì còn phải mở rộng tiêu thụ nội địa, đặc biệt là nhà ở, đồ nội thất, dịch vụ du lịch... Đồng thời, các ngân hàng thương mại cần xúc tiến việc xử lý nợ xấu theo hướng xóa nợ hoặc thu hồi một phần nợ gốc hoặc nợ gốc. Thu hồi nợ xấu mà thu hồi được cả gốc, lãi là hi hữu, trái với thông lệ quốc tế, nhất là trong thời đại công nghệ, không thể nào ngồi chờ để thu đủ cả vốn cả lãi của các khoản nợ trong hàng chục năm. Điều này vừa ảnh hưởng tới hoạt động của hệ thống ngân hàng, vừa ảnh hưởng tới sự tồn tại của doanh nghiệp.

Năm 2025, lạm phát của thế giới có thể vẫn đứng ở mức khá cao, giá một số hàng hóa Việt Nam nhập khẩu có thể tăng (ngoại trừ nhiên liệu). Vì vậy, có thể tạo ra áp lực lạm phát nhất định cho nước ta. Tuy nhiên, đồng USD có thể tiếp tục giảm giá, cũng là yếu tố giảm bớt áp lực lạm phát thông qua giá hàng nhập khẩu. Vì vậy, tỷ giá hối đoái của VND so với USD về cơ bản vẫn có thể ổn định và trên nền tảng đó thì các công cụ của chính sách tiền tệ nếu được áp dụng linh hoạt và hợp lý, chúng ta vẫn có thể ổn định được lãi suất và lạm phát như năm 2024.

Việc nới lỏng tín dụng để đạt được mục tiêu tăng trưởng như kỳ vọng trên 8% năm 2025 còn tùy thuộc vào mức độ phục hồi của đầu tư khu vực tư nhân nội địa. Đây sẽ là yếu tố quyết định tới tốc độ tăng trưởng tín dụng và cũng là yếu tố quyết định tới tốc độ tăng trưởng kinh tế. Hiện lối ra của tín dụng ngân hàng vẫn chủ yếu là đầu tư của doanh nghiệp tư nhân nội địa và một phần các ngân hàng thương mại mua trái phiếu Chính phủ.

Dự báo, tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2025 có thể đạt 7 – 7,5%; lạm phát đạt 4,5 – 5%; lãi suất 6 tháng duy trì ở mức 6%/năm; tỷ giá dao động từ 25.400 – 25.500 VND/USD.

(*) Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia

Sáng ngày 19/3 tại Hà Nội, Tạp chí Nhà đầu tư/ Tạp chí điện tử Nhadautu.vn sẽ tổ chức Hội thảo “Cơ hội đầu tư trong bối cảnh mới”.

Hội thảo nhằm cung cấp những thông tin thiết thực, những gợi mở mới mẻ giúp các nhà đầu tư, doanh nghiệp có thêm dữ liệu khả tín và hữu ích trước khi ra quyết định; Đồng thời, cũng là diễn đàn để các cơ quan quản lý, hoạch định chính sách lắng nghe ý kiến, đề xuất từ cộng đồng nhà đầu tư, doanh nghiệp nhằm góp phần đưa chính sách đi vào cuộc sống.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo các Bộ, ngành, các chuyên gia kinh tế - tài chính, lãnh đạo các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Sự kiện được tường thuật trên các nền tảng của Tạp chí điện tử Nhadautu.vn và chuyên trang tiếng Anh TheInvestor.vn.