Điểm mặt các thương vụ M&A đình đám của ngành y tế

Những thương vụ đáng chú ý

Hồi tháng 4, dư luận trong nước xôn xao khi tập đoàn Adamed Pharma tuyên bố sở hữu 100% cổ phần của Đạt Vi Phú (DaviPharm). Giá trị của thương vụ không được tiết lộ nhưng sự hiện diện của tập đoàn Ba Lan tại DaviPharm được kỳ vọng sẽ giúp công ty này trở thành một trong những nhà sản xuất thuốc lớn nhất Việt Nam; đồng thời, là nơi cung cấp thuốc chất lượng cao với giá cả phải chăng cho người tiêu dùng, như lời của TS. BS Malgorzata Adamkiewicz, Trưởng Ban Kiểm soát của Adamed Pharma.

Bài liên quan

Giải bài toán thu hút đầu tư y tế

Ngoài Davipharm, ngành dược phẩm nói riêng và y tế nói chung còn chứng kiến hàng loạt thương vụ M&A đình đám khác.Đơn cử như việc Công ty CP Bamboo Capital mua lại Tipharco.

Ngày 5/7/2022, HĐQT CTCP Bamboo Capital (HOSE: BCG) đã thông qua nghị quyết góp vốn đầu tư vào CTCP Dược phẩm Tipharco (UPCoM: DTG). Thời điểm ấy, dược phẩm Tipharco có vốn điều lệ 63 tỷ đồng.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2022 của Tipharco, ông Nguyễn Hồ Nam, Chủ tịch HĐQT BCG, đã được bầu làm Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ 2021-2025 của Tipharco.

Theo thông tin công bố tại đại hội, ông Nguyễn Hồ Nam và nhóm cổ đông liên quan Bamboo Capital đang nắm giữ gần 90% cổ phần Tipharco.

Hoạt động tái cơ cấu và chiến lược kinh doanh hợp lý giúp biên lãi gộp Tipharco được cải thiện từ 16,6% lên 23,3%. Tỷ lệ chi phí/doanh thu thuần và các chi phí khác đều được kiểm soát tốt dẫn đến biên lợi nhuận thuần đạt 6,1%. Năm 2022, doanh thu sản phẩm chủ lực của Tipharco tăng trưởng 248% so với cùng kỳ, sản lượng tăng trưởng 200%.

Kết thúc năm tài chính 2022, công ty này cũng ghi nhận doanh thu thuần năm 2022 đạt 297,1 tỷ đồng, tăng trưởng 46%; lợi nhuận sau thuế đạt 18,2 tỷ đồng, tăng gấp 19 lần so với 2021 và cao nhất từ khi thành lập đến nay.

Trong khi đó, một trong những thương vụ M&A đình đám và sớm nhất của ngành y tế gọi tên Bệnh viện hoàn Mỹ, một trong những cơ sở y tế đầu tiên tại Việt Nam có dòng vốn nước ngoài.

Bệnh viện Hoàn Mỹ do bác sĩ Nguyễn Hữu Tùng sáng lập từ năm 1997. Sau thời gian đầu tư rầm rộ với 6 bệnh viện và phụ thuộc hoàn toàn vào vốn vay, hệ thống bệnh viện tư nhân này đứng trước nguy cơ phá sản. Ông Tùng tìm đến nhà đầu tư với sự xuất hiện của VinaCapital và Duxton Asset Management của Deutsche Bank từ năm 2009. Hai quỹ này rót 20 triệu USD và sở hữu 44% cổ phần Công ty CP Y khoa Hoàn Mỹ (chủ quản bệnh viện Hoàn Mỹ).

Sau hai năm, các bên xuất hiện mâu thuẫn nên Hoàn Mỹ được "sang tay" cho Fortis Healthcare (Ấn Độ) với mức giá 64 triệu USD cho 65% cổ phần. Hai năm sau, đơn vị này quyết định nhượng 65% cổ phần Hoàn Mỹ cho Richard Chandler, tập đoàn đầu tư có trụ sở tại Singapore với mức giá 80 triệu USD.

Sau khi về tay Richard Chandler (tiền thân của Clermont Group), Hoàn Mỹ liên tục mở rộng quy mô, tích cực mua bán và sáp nhập các bệnh viện ở nhiều tỉnh, thành khác vào hệ thống.

Báo cáo tài chính mới công bố của công ty này cho thấy, sau năm 2021 ghi nhận lãi 285,58 tỷ đồng, tương ứng hiệu quả sử dụng vốn (ROE) là 19,85%, bước sang năm 2022, công ty này bất ngờ báo cáo lỗ gần 50 tỷ đồng.

Kết quả này dẫn tới vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp giảm 3,5% so với đầu kỳ về 1.388,5 tỷ đồng và hệ số nợ trái phiếu trên vốn chủ sở hữu tăng từ 1,6 lần lên 1,66 lần.

Tới cuối năm 2022, tổng dư nợ trái phiếu của Công ty cổ phần Y Khoa Hoàn Mỹ ở mức 2.304,89 tỷ đồng.

Rộng cửa thu hút FDI

Theo các chuyên gia, thị trường y tế là một thị trường đặc thù, đòi hỏi những nhà đầu tư phải am hiểu và có những định hướng, chiến lược rõ ràng, bài bản. Có rất nhiều những bệnh viện, phòng khám, công ty dược phẩm hoạt động bền vững và đã trở thành thương hiệu được nhiều người biết đến. Ở chiều ngược lại, không ít những bệnh viện tư nhân đã và đang được chào bán do quá trình kinh doanh không như mong đợi.

Trao đổi với PV Nhadautu.vn, Tổng Giám đốc một bệnh viện tư nhân ở TP.HCM (xin giấu tên) cho biết, đang lên kế hoạch rao bán cổ phần vì thua lỗ sau thời gian dài vắng khách. Vị này cho biết, đây là thực trạng chung của nhiều bệnh viện tư nhân hiện tại trong bối cảnh, đa số bệnh nhân e ngại các bệnh viện trái tuyến, mới thành lập và chưa có nhiều dấu ấn.

Bên cạnh đó, có không ít những bệnh viện, thương hiệu y tế tư nhân phát triển tốt và đi tìm cơ hội phát triển, mở rộng ngành nghề, quy mô, thị trường thông qua việc thâu tóm các cơ sở y tế cấp thấp hơn như Bệnh viện FV thâu tóm phòng khám chuyên khoa ACC hay Bệnh viện đa khoa Tâm Anh tìm kiếm những cơ sở y tế đã ít nhiều gầy dựng được tên tuổi để rót vốn.

Tại thương vụ Bệnh viện FV mua lại chuỗi phòng khám ACC hồi tháng 4 năm ngoái, bác sĩ Jean Marcel-Guillon cho biết, lý do mà FV mua lại ACC là vì đang cung cấp dịch vụ về trị liệu thần kinh cột sống, đây là một dịch vụ chưa có ở FV. Đây là một sự bổ trợ tốt cho cả hai bên.

"Thêm một lý do khác nữa, FV hiện chỉ có mặt ở TP.HCM trong khi ACC đã có các phòng khám ở Hà Nội, Đà Nẵng và đương nhiên là cả TP.HCM. Vì vậy, việc mua lại chuỗi phòng khám ACC sẽ giúp cho dịch vụ của chúng tôi hiện diện ở cả Hà Nội và Đà Nẵng", CEO bệnh viện FV nói về định hướng mở rộng thị trường.

Theo Vietnam Briefing, mặc dù các giao dịch M&A tại Việt Nam đã chậm lại, với giá trị giao dịch năm 2022 thấp hơn 35% so với năm 2021, nhưng lĩnh vực chăm sóc sức khỏe có thể đi ngược xu hướng vào năm 2023.

Theo số liệu của Vietnam Report, thị trường chăm sóc sức khỏe của Việt Nam đạt giá trị 16,2 tỷ USD vào năm 2020, chiếm 6,0% GDP. Tổng chi tiêu cho y tế tăng từ 16,1 tỷ USD vào năm 2017 lên hơn 20 tỷ USD năm 2021, dự kiến đạt 23,3 tỷ USD vào năm 2025 và 33,8 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ CAGR (2020-2030) là 7,6%. Chi tiêu cho dược phẩm cũng tăng đến hơn 6,6 tỷ USD trong năm 2021.

Báo cáo các xu hướng M&A toàn cầu mà của PwC cho thấy, hoạt động M&A toàn cầu tiếp tục đối mặt khó khăn, nhưng sẽ tăng trưởng vào nửa sau năm 2023. Việc xây dựng chiến lược M&A và tối ưu hóa danh mục đầu tư vẫn là ưu tiên của ban lãnh đạo và là chìa khóa để chuyển đổi doanh nghiệp trong năm 2023. Trong đó, y tế và sức khỏe là một trong những lĩnh vực có hoạt động M&A sôi động nhất.

"Nhu cầu đổi mới sáng tạo hướng tới tăng trưởng sẽ thúc đẩy hoạt động M&A đối với những doanh nghiệp trong lĩnh vực này", chuyên gia của PwC nhận định và dự đoán rằng chăm sóc sức khỏe sẽ là một trong số ít các lĩnh vực hàng đầu thu hút vốn FDI vào Việt Nam trong năm 2023.

Đồng quan điểm, ông Andy Ho, Giám đốc điều hành của VinaCapital, cũng cho biết lĩnh vực sản xuất thiết bị y tế và dược phẩm, cũng như phân phối thuốc và dịch vụ y tế đang trở nên hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Với tầng lớp trung lưu đang phát triển nhanh chóng, dân số già hóa, một số thách thức mà hệ thống bệnh viện công phải đối mặt và nhận thức ngày càng tăng về tầm quan trọng của dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng tốt, các cơ hội dành cho doanh nghiệp nước ngoài là rất rõ ràng.

Bài liên quan

TP.HCM bàn giải pháp phát triển du lịch y tế

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan: 'Đã trình Chính phủ phương án xử lý 2 bệnh viện nghìn tỷ'

Đổi chủ, tháp Bamboo Airways Tower sẽ thay tên

Từ 2024, bệnh viện được vay vốn xã hội hoá để đầu tư thiết bị y tế