Chuyên gia BSC: Hệ thống KRX giúp TTCK Việt Nam sớm được nâng hạng

Để theo kịp sự phát triển nhanh chóng của thị trường chứng khoán, các cơ quan quản lý và vận hành thị trường đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống công nghệ mới KRX sau nhiều năm chờ đợi. Đây được coi là một bước ngoặt lịch sử về công nghệ của thị trường chứng khoán.

Trao đổi về vấn đề này trong Talk show Phố Tài chính, TS. Trần Thăng Long, Giám đốc Phân tích CTCP Chứng khoán BIDV (BSC) đánh giá, trước mắt dù hệ thống vẫn đang trong giai đoạn đầu đi vào vận hành cơ bản, tuy nhiên sự kiện này đã mở ra cho thị trường những cơ hội để các nhà quản lý xây dựng, triển khai cơ chế trung tâm thanh toán bù trừ CCP, hay cho ra mắt các công cụ giao dịch mới trong tương lai như T+0, bán khống… điều này sẽ giúp đáp ứng tiêu chí của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm và gia tăng thanh khoản cho thị trường.

Cụ thể, theo ông Long, mặc dù quy mô của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam hiện nay mới chỉ ở mức cận biên nhưng quy mô giao dịch thì gần tương đương so với một số thị trường ở nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, do đó hệ thống cũ sẽ gặp những trở ngại nhất định. Theo khảo sát của BSC, nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài đều đặt kỳ vọng và hệ thống công nghệ mới KRX khi đi vào vận hành.

"Giai đoạn đầu sẽ chưa có những công cụ giao dịch mới được đưa ra dựa trên hệ thống KRX. Tuy nhiên, việc KRX chính thức đi vào hoạt động sẽ tạo nền tảng chuẩn bị cho những phương thức và các công cụ giao dịch mới sau này", TS. Trần Thăng Long nói, đồng thời nhấn mạnh việc vận hành hệ thống mới KRX sẽ giúp TTCK Việt Nam có thể được nâng hạng trong thời gian gần.

Đặc biệt, TS. Trần Thăng Long lưu ý trung tâm bù trừ CCP (có thể được triển khai dựa trên hệ thống mới) rất quan trọng. Mặc dù các đối tác khi đánh giá thị trường Việt Nam chưa nhắc đến trung tâm này nhiều nhưng đây là một trong những điểm tiên quyết để phát triển những giải pháp tiếp theo như các công cụ giao dịch liên quan đến hợp đồng quyền chọn hay ngày giao dịch T0.

Bên cạnh đó, hiện nay cơ quan quản lý và vận hành thị trường chưa đưa vào những sản phẩm mới trên nền hệ thống KRX, song chuyên gia này cho rằng đây là điều phù hợp, bởi phải cần thời gian để các thành viên thị trường cùng cơ quan quản lý, đơn vị vận hành KRX, nhà đầu tư quen dần với những thay đổi nhất định của hệ thống mới, trước khi cùng xem xét trong tương lai sẽ đưa những sản phẩm hay những công cụ giao dịch khác vào thị trường, qua đó tăng mức độ tiệm cận với các thị trường chứng khoán phát triển khác.

Chuyên gia BSC cho biết khi theo dõi các thị trường chứng khoán, ví dụ với các quốc gia phát triển, mới nổi bao gồm UAE, Qatar, Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc khi áp dụng các sản phẩm mới trên nền công nghệ mới thanh khoản sẽ được cải thiện trong ngắn hạn. Để thanh khoản cải thiện trong dài hạn thì bên cạnh hệ thống giao dịch mới, sẽ cần nhiều giải pháp đồng bộ như tăng nguồn cung cổ phiếu doanh nghiệp lớn, các chính sách thúc đẩy các nhà đầu tư quốc tế và các nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Ví dụ đối với thị trường Đài Loan (Trung Quốc) giai đoạn 2014-2015, thanh khoản có xu hướng tăng rõ rệt, cụ thể giá trị giao dịch tăng 26% trong thời gian này. Trong khi tại Hàn Quốc theo báo cáo từ Bank Of Korea và KRX, giá trị giao dịch tăng gấp 4 lần và khối lượng giao dịch tăng gấp 13 lần trong thời gian nghiên cứu từ 1997 – 2003 khi quốc gia này đồng loạt thực hiện nhiều giải pháp phát triển thị trường chứng khoán, bên cạnh nâng cấp hệ thống giao dịch.

Với những quan sát ở các thị trường đi trước, về dài hạn, chuyên gia này cho rằng trong thời gian áp dụng hệ thống giao dịch mới thì mức độ biến động thị trường cũng sẽ gia tăng. Bởi khi có thêm những sản phẩm hay có thêm những công cụ mới thì nhà đầu tư sẽ có xu hướng giao dịch nhiều hơn nên sẽ cần một thời gian để chuẩn bị sẵn sàng và theo dõi những diễn biến sau khi hệ thống công nghệ mới được đi vào hoạt động để rút ra những bài học kinh nghiệm cho việc giao dịch, và kiểm soát được quá trình quản trị rủi ro cho các giao dịch trong thời gian sắp tới.

Ngoài ra trong giai đoạn này, thị trường chứng khoán thế giới có tính đồng pha rất cao vậy nên TTCK Việt Nam vẫn còn những ẩn số, đặc biệt là liên quan đến những chính sách mới về thương mại giữa những quốc gia lớn như Hoa Kỳ hay Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Việt Nam cũng là một quốc gia sẽ chịu ảnh hưởng nhiều bởi các chính sách này.