Chứng khoán toàn cầu phục hồi nhờ quyết định hoãn thuế của ông Trump

Sự thay đổi quan điểm của ông Trump vào thứ tư, diễn ra chưa đầy 24 giờ sau khi các mức thuế quan mới mạnh mẽ có hiệu lực đối với hầu hết các đối tác thương mại, sau giai đoạn biến động dữ dội nhất của thị trường tài chính kể từ những ngày đầu của đại dịch COVID-19.

Biến động đã xóa sổ hàng nghìn tỷ USD khỏi thị trường chứng khoán và dẫn đến sự gia tăng bất ổn trong lợi suất trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ dường như đã thu hút sự chú ý của ông Trump.

"Tôi nghĩ rằng mọi người đang hơi mất kiểm soát, họ đang trở nên lo lắng, bạn biết đấy", Trump nói với các phóng viên sau thông báo hoãn thuế, ám chỉ đến sự lo lắng mà những người chơi thể thao đôi khi gặp phải.

Chỉ số chứng khoán Hoa Kỳ tăng vọt sau tin tức tốt lành này, với chỉ số chuẩn S&P 500 đóng cửa cao hơn với mức 9,5% và sự nhẹ nhõm tiếp tục diễn ra trong phiên giao dịch châu Á vào thứ năm với chỉ số Nikkei của Nhật Bản tăng vọt lên 9%.

Hợp đồng tương lai châu Âu cũng chỉ ra mức tăng lớn, nhưng đã có những dấu hiệu cho thấy đợt tăng giá có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn với hợp đồng tương lai chứng khoán Hoa Kỳ giao dịch thấp hơn.

Giá dầu cũng giảm, kéo dài đà giảm do lo ngại rằng căng thẳng thương mại có thể đẩy nền kinh tế toàn cầu đến bờ vực suy thoái.

Bạn phải linh hoạt!

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1, ông Trump đã nhiều lần đe dọa áp dụng một loạt các biện pháp trừng phạt đối với các đối tác thương mại, và chỉ thu hồi một số biện pháp trong số đó vào phút cuối.

Cách tiếp cận 'lúc có lúc không' đã khiến các nhà lãnh đạo thế giới bối rối và khiến các giám đốc điều hành doanh nghiệp hoảng sợ.

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent khẳng định rằng việc đóng băng "thuế quan qua lại" trong 90 ngày của ông Trump là kế hoạch từ đầu để đưa các quốc gia vào bàn đàm phán.

Tuy nhiên, sau đó ông Trump đã chỉ ra rằng sự hoảng loạn trên thị trường diễn ra kể từ thông báo ngày 2/4 đã tác động đến suy nghĩ của ông.

Mặc dù đã nhấn mạnh trong nhiều ngày rằng các chính sách của mình sẽ không bao giờ thay đổi, ông đã nói với các phóng viên vào thứ Tư: "Bạn phải linh hoạt".

Nhưng ông vẫn tiếp tục gây áp lực lên Trung Quốc, nền kinh tế số 2 thế giới và là nhà cung cấp hàng nhập khẩu lớn thứ hai của Hoa Kỳ. Ông Trump ngay lập tức tăng thuế đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc lên 125% từ mức 104% có hiệu lực vào thứ Tư.

Bắc Kinh có thể sẽ lại đáp trả tương tự sau khi áp thuế 84% đối với hàng nhập khẩu của Hoa Kỳ vào thứ Tư để phù hợp với loạt thuế trước đó của ông Trump. Họ đã nhiều lần tuyên bố sẽ "chiến đấu đến cùng" trong cuộc chiến thương mại leo thang giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới.

"Chúng tôi không lùi bước", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh đã đăng trên X vào thứ Năm, chia sẻ một video về bài phát biểu đầy thách thức của cố lãnh đạo Trung Quốc Mao Trạch Đông từ năm 1953 trong cuộc chiến với Hoa Kỳ trên bán đảo Triều Tiên.

Chiến tranh Triều Tiên kết thúc trong bế tắc vào cuối năm đó.

Ông Trump cho biết một giải pháp với Trung Quốc về thương mại cũng có thể xảy ra. Nhưng các quan chức cho biết họ sẽ ưu tiên đàm phán với các nước khác khi Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước khác đang lũ lượt tới Hoa Kỳ để cố gắng đạt được một thỏa thuận.

"Trung Quốc muốn đạt được một thỏa thuận", ông Trump nói. "Họ chỉ không biết phải làm thế nào để thực hiện".

Bắc Kinh cho biết họ đã đàm phán với Liên minh châu Âu và Malaysia về việc tăng cường thương mại để ứng phó với căng thẳng, mặc dù Úc cho biết họ đã từ chối lời đề nghị từ Trung Quốc, đối tác thương mại hàng đầu của mình, về việc hợp tác để chống lại thuế quan.

"Chúng tôi sẽ không bắt tay với Trung Quốc trong bất kỳ cuộc cạnh tranh nào đang diễn ra trên thế giới", Phó Thủ tướng Úc Richard Marles nói với Sky News.

Hy vọng về sự hỗ trợ của nhà nước đã giúp nâng đỡ cổ phiếu Trung Quốc vào thứ năm, ngay cả khi đồng nhân dân tệ của nước này giảm xuống mức yếu nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Những người bán hàng Trung Quốc trên Amazon đang chuẩn bị tăng giá cho Hoa Kỳ hoặc rời khỏi thị trường đó vì thuế quan cao.

Goldman Sachs đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc xuống còn 4% vào năm 2025, từ mức dự báo trước đó là 4,5%, với lý do là do tác động tiêu cực của thuế quan.

Tạo lợi thuế đàm phán

Việc ông Trump đảo ngược quyết định áp thuế đối với các quốc gia khác cũng không phải là một hành động tuyệt đối. Nhà Trắng cho biết mức thuế chung 10% đối với hầu hết hàng nhập khẩu của Hoa Kỳ sẽ vẫn có hiệu lực. Thông báo này dường như cũng không ảnh hưởng đến thuế đối với ô tô, thép và nhôm đã được áp dụng.

Việc tạm dừng này cũng không áp dụng đối với thuế mà Canada và Mexico đã trả, vì hàng hóa của họ vẫn phải chịu mức thuế liên quan đến fentanyl 25% nếu không tuân thủ các quy tắc xuất xứ của hiệp định thương mại Hoa Kỳ-Mexico-Canada (USMCA).

Các mức thuế đó vẫn được áp dụng cho đến thời điểm hiện tại, với một miễn trừ vô thời hạn đối với hàng hóa tuân thủ USMCA.

Thuế quan Trump đã gây ra một đợt bán tháo kéo dài nhiều ngày, xóa sổ hàng nghìn tỷ USD khỏi cổ phiếu toàn cầu và gây áp lực lên trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ và đồng USD, vốn là xương sống của hệ thống tài chính toàn cầu.

Canada và Nhật Bản cho biết họ sẽ vào cuộc để cung cấp sự ổn định nếu cần, một nhiệm vụ thường được Hoa Kỳ thực hiện trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế.

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent đã lờ đi những câu hỏi về tình hình hỗn loạn của thị trường và cho biết sự đảo ngược đột ngột này mang lại lợi ích cho các quốc gia nghe theo lời khuyên của ông Trump là 'không trả đũa'.

Ông cho rằng ông Trump đã sử dụng thuế quan để tạo đòn bẩy đàm phán tối đa. "Đây là chiến lược của ông ấy từ đầu", Bessent nói với các phóng viên. "Và bạn thậm chí có thể nói rằng ông ấy đã thúc đẩy Trung Quốc vào thế bất lợi".

Bessent là người đứng đầu trong các cuộc đàm phán từng quốc gia có thể giải quyết vấn đề viện trợ nước ngoài và hợp tác quân sự cũng như các vấn đề kinh tế. Ông từ chối cho biết các cuộc đàm phán với hơn 75 quốc gia đã liên hệ có thể kéo dài bao lâu.

"Biện pháp do chính quyền Hoa Kỳ công bố, trong khi chờ đợi các sắc thái chính xác của việc thực hiện, có vẻ như mở ra cánh cửa cho đàm phán", Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez phát biểu vào hôm thứ Năm.