Chủ tịch VLA: Logistics Việt Nam sẽ trở thành 'siêu ngành', động lực thu hút FDI

Logistics trước thời cơ bứt phá

Tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2025 mới đây, ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch VLA đánh giá, đến cuối năm 2025, Việt Nam sẽ chính thức vượt mốc kim ngạch thương mại 800 tỷ USD. Dự kiến năm nay đạt 900-920 tỷ USD, đây là hai kỷ lục quan trọng của ngành thương mại - xuất nhập khẩu Việt Nam.

Với mức này, Việt Nam sẽ đứng trong nhóm 18-20 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng như dự báo, kim ngạch thương mại Việt Nam có thể vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2026-2027, đưa nước ta vào top 15-20 toàn cầu.

Theo ông Khoa, ngành logistics Việt Nam đang bước vào hành trình trở thành "siêu ngành". Để đạt được điều này, hệ sinh thái logistics cần sự đồng bộ.

Hiện tốc độ tăng trưởng ngành đạt 14,6%/năm, quy mô thị trường 70-80 tỷ USD. Cả nước có hơn 45.000 doanh nghiệp logistics, trong đó hơn 5.000 doanh nghiệp hoạt động quốc tế. Việt Nam cũng nằm trong nhóm 10 thị trường logistics mới nổi toàn cầu…

Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng mục tiêu 5%/năm trong 10 năm tới, quy mô thị trường có thể đạt 250-280 tỷ USD. Điều này đưa Việt Nam vào top 15-20 thị trường logistics lớn nhất thế giới, trở thành thị trường trọng điểm buộc các tập đoàn logistics toàn cầu phải hiện diện và đầu tư mạnh.

"Với quy mô này, logistics Việt Nam sẽ trở thành "siêu ngành", động lực thu hút FDI và thúc đẩy phát triển hạ tầng cảng biển, cảng trung chuyển, trung tâm phân phối, trung tâm logistics số, logistics xanh… phù hợp với mục tiêu hình thành các "cực tăng trưởng" mới vào năm 2035", ông Khoa nói.

Ông Khoa cho biết thêm, với sự ra đời của mô hình khu thương mại tự do tại Đà Nẵng và Hải Phòng sẽ tạo đột phá mới, là cửa ngõ trung chuyển hàng hoá, chế biến sâu, thương mại thế hệ mới. Ngành logistics Việt Nam vì vậy đang giữ vai trò then chốt trong mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế trung tâm của khu vực.

Để phát triển, ông Khoa đề nghị kiện toàn cơ chế điều phối logistics quốc gia, mở rộng phạm vi của Ủy ban 1899 để bao quát toàn bộ lĩnh vực logistics và tạo thuận lợi thương mại. Đồng thời, cần thành lập Văn phòng Logistics quốc gia tại Bộ Công Thương để làm đầu mối điều phối chương trình, tổng hợp chính sách và kết nối với cộng đồng doanh nghiệp.

Ông cũng kiến nghị đưa VLA trở thành thành viên chính thức của Ủy ban 1899 và các nhóm công tác, xác định rõ VLA là "đầu mối quốc gia về logistics" trong thực thi Chiến lược. VLA cần được tăng cường vai trò trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển hạ tầng, tiêu chuẩn hóa, đào tạo nhân lực và đối thoại chính sách.

"Logistics Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn, vươn lên trở thành "ngôi sao mới" trên bản đồ logistics toàn cầu. Cộng đồng doanh nghiệp logistics Việt Nam cam kết tiếp tục nỗ lực, đổi mới, sáng tạo để góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm kết nối hàng đầu của khu vực và thế giới", ông Khoa nói.

Số hóa, xanh hóa mở đường cho logistics bứt phá

Còn GS.TS Thomas Sim, Chủ tịch Liên đoàn Các hiệp hội giao nhận Quốc tế (FIATA) cho biết, 5 yếu tố đang định hình lại ngành logistics thế giới gồm: Số hóa trở thành tiêu chuẩn toàn cầu; kết nối đa phương thức thúc đẩy cạnh tranh; cảng thông minh và hải quan thông minh tạo ra hiệu quả vượt trội; logistics xanh trở thành yêu cầu của thị trường; nguồn nhân lực số trở thành yếu tố quyết định.

"Những xu hướng này đang định hình lại sự cạnh tranh toàn cầu và tạo ra những cơ hội cho các quốc gia có hành động quyết đoán", GS.TS Thomas Sim cho hay.

Theo GS.TS Thomas Sim, trước những xu hướng mới, Việt Nam cần nhanh chóng nắm bắt 6 cơ hội lớn: trở thành trung tâm đa phương thức thông minh của ASEAN; đẩy mạnh hội nhập thương mại số như áp dụng vận đơn điện tử, hải quan thông minh.

Cùng với đó, phát triển các khu thương mại tự do và công viên logistics tương lai; dẫn đầu ASEAN về logistics xanh thông qua đầu tư cảng xanh, vận tải dùng năng lượng tái tạo và hệ thống báo cáo phát thải; tận dụng sự bùng nổ thương mại điện tử xuyên biên giới; và xây dựng lực lượng lao động logistics đẳng cấp thế giới.

"Khi chuỗi cung ứng phát triển, logistics phải chuyển đổi nhanh hơn bao giờ hết. Tham vọng xây dựng hệ sinh thái logistics đẳng cấp thế giới của Việt Nam là hoàn toàn phù hợp, dựa trên nền tảng số hóa đáng tin cậy, phát triển bền vững và kết nối có mục đích", GS.TS Thomas Sim nhấn mạnh.

Chỉ đạo tại diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, để phát triển ngành logistics, trước hết cần hoàn thiện thể chế và cơ chế chính sách, đảm bảo ổn định, đồng bộ, minh bạch và khả thi, đồng thời giảm mạnh thủ tục hành chính, loại bỏ rào cản để giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, phải phát triển hạ tầng logistics xanh, số, thông minh và hiện đại; kết nối cơ sở dữ liệu logistics với hệ thống Một cửa quốc gia; tăng cường hợp tác quốc tế về logistics xanh, logistics carbon thấp và duy trì tỉ trọng giá trị gia tăng khoảng 20-25% vào năm 2030.

Thủ tướng cũng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển logistics xanh, số, thông minh; phát triển các doanh nghiệp logistics lớn, đa quốc gia, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đặc biệt, cần xây dựng cơ chế huy động nguồn lực phát triển logistics hiện đại, kết hợp hiệu quả giữa vốn nhà nước và tư nhân, trong nước và quốc tế, bao gồm cả đầu tư trực tiếp, gián tiếp và vốn vay.

Song song đó, quản trị logistics phải thông minh, kết nối doanh nghiệp, cơ quan quản lý, hải quan, ngân hàng, bảo hiểm, vận tải; đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, đặc biệt các startup công nghệ số, nền tảng kết nối vận tải, quản lý kho và thương mại điện tử.

Ngành logistics cũng phải phát triển đồng bộ các dịch vụ hỗ trợ như ngân hàng, bảo hiểm, trung tâm tài chính, chứng khoán, y tế, giáo dục; đồng thời liên kết, kết nối với hệ thống logistics khu vực và quốc tế, dựa trên tầm nhìn chiến lược, hợp tác để tạo lợi ích và củng cố lòng tin.

Thủ tướng nhấn mạnh, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu khách quan, chiến lược ưu tiên hàng đầu của ngành. Ông khẳng định, nông nghiệp là trụ đỡ giúp đất nước thoát nghèo; công nghiệp nâng thu nhập lên trung bình cao; và khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số sẽ đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.