Thủ tướng: Hạ chi phí logistics xuống mức trung bình thế giới giúp Việt Nam tiết kiệm 45 tỷ USD mỗi năm

Sáng 29/11, tại Đà Nẵng, Bộ Công Thương phối hợp với UBND TP. Đà Nẵng tổ chức Diễn đàn logistics Việt Nam 2025 - Vươn mình tiến vào kỷ nguyên mới. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự diễn đàn.

Logistics tăng tốc nhưng còn nhiều "điểm nghẽn"

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Hồng Diên, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết, thời gian qua, ngành dịch vụ logistics nước ta đã có những bước phát triển khá mạnh, tăng bình quân 14-16%/năm, gấp hơn 2 lần mức tăng bình quân của thế giới.

Cùng với đó, quy mô thị trường dịch vụ logistic Việt Nam khoảng 45-50 tỷ USD, tương đương 10% GDP và 5% kim ngạch xuất nhập khẩu, từng bước khẳng định được thương hiệu, vị thế của Ngành trong khu vực và thế giới.

Đáng chú ý, năm 2025, Việt Nam được các tổ chức quốc tế đánh giá, xếp hạng thuộc Top 10 thị trường logistics mới nổi; Top 4 trong khu vực về Chỉ số cơ hội logistics và Top 5 ASEAN, Top 40 thế giới về Chỉ số hiệu quả logistics. 

Tuy nhiên, Bộ trưởng nhìn nhận, ngành dịch vụ logistics Việt Nam phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của đất nước; chi phí logistics còn ở mức cao so với các nước trong khu vực, dẫn tới năng lực cạnh tranh thấp; tính liên kết vùng, kết nối hạ tầng chưa đồng bộ.

Cùng với đó, thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, tác phong làm việc chuyên nghiệp; việc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong logistics mới ở giai đoạn đầu, thiếu cơ sở dữ liệu dùng chung… 

"Đây là những "điểm nghẽn" lớn, cần sớm có các giải pháp đồng bộ, đủ mạnh và khả thi để tháo gỡ, khơi thông các nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển của ngành dịch vụ quan trọng này, góp phần xứng đáng cho sự phát triển của ngành và kinh tế đất nước", Bộ trưởng cho hay.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu phấn đấu trong 10 năm tới là xây dựng, phát triển dịch vụ logistics Việt Nam bền vững, hiệu quả, chất lượng cao, có giá trị gia tăng lớn và năng lực cạnh tranh mạnh; phát huy tối đa lợi thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước hiện thực hoá mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một quốc gia mạnh về logistics, đóng góp tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước…

Ở góc độ địa phương, Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang cho rằng, thành phố xác định logistics là ngành dịch vụ trọng điểm, có tính lan tỏa cao, là nền tảng phát triển công nghiệp, thương mại, du lịch và đầu tư.

Trong những năm qua, thành phố đã tập trung quy hoạch, đầu tư và hoàn thiện kết cấu hạ tầng logistics với nhiều dự án quy mô lớn như: Cảng Tiên Sa, cảng Liên Chiểu, cảng Kỳ Hà, sân bay quốc tế Đà Nẵng, sân bay Chu Lai cùng hệ thống đường cao tốc, đường sắt, các khu, cụm công nghiệp và trung tâm logistics gắn kết liên vùng.

Theo ông Quang, với tầm nhìn dài hạn, Đà Nẵng đã triển khai xây dựng Khu Thương mại tự do - mô hình đầu tiên tại Việt Nam, kỳ vọng sẽ là cực tăng trưởng mới, hội tụ các tập đoàn logistics quốc tế, trung tâm phân phối hàng hóa, thương mại điện tử xuyên biên giới, tài chính, bảo hiểm và dịch vụ giá trị gia tăng.

Đây là mô hình đột phá, hướng tới tự do hóa thương mại, hội nhập sâu rộng, góp phần nâng cao vị thế Đà Nẵng trên bản đồ logistics khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

"Đà Nẵng xác định phát triển logistics không chỉ là yêu cầu về kinh tế mà còn là bước đi tất yếu để góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng", ông Quang nói.

Bí thư Đà Nẵng cũng cam kết, địa phương sẽ đi đầu trong phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý, cải thiện môi trường đầu tư và đẩy mạnh hợp tác công – tư. Đặc biệt là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp, là điểm đến tin cậy của nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Phát triển logistics thông minh, hiện đại, hiệu quả

Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá, thời gian qua, hệ thống hạ tầng logistics được đầu tư đồng bộ hơn, nhất là cảng biển, sân bay, đường cao tốc; hình thành các trung tâm logistics ở những vùng kinh tế trọng điểm như TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ…

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh, có khoảng 34.000 doanh nghiệp logistics, trong đó có nhiều doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, ứng dụng công nghệ cao.

Tuy nhiên, Thủ tướng nhìn nhận ngành logistics vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Có thể kể đến như: chi phí logistics Việt Nam vẫn cao so với khu vực; liên kết vùng còn yếu, dễ bị tác động khi xảy ra sự cố; quy mô doanh nghiệp logistics chủ yếu nhỏ và vừa, năng lực cạnh tranh chưa cao, chưa hình thành trung tâm trung chuyển quốc tế; cơ chế, chính sách, ưu đãi chưa đủ mạnh; chuyển đổi xanh, số hiện chưa được hình thành đầy đủ...

"Những hạn chế đó đòi hỏi chúng ta phải đổi mới tư duy phát triển, chuyển mạnh từ hỗ trợ sang kiến tạo, phục vụ phát triển logistics hiện đại, thông minh; chuyển đổi từ từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo và phục vụ", Thủ tướng lưu ý.

Theo Thủ tướng, để đạt mục tiêu kinh tế tăng trưởng hai con số, thì ngành logistics phải tăng trưởng tương xứng, thậm chí phải tăng cao hơn.

"Ngành logistics phải tăng trưởng 15%, giảm tỷ lệ chi phí logistics khoảng 16% xuống mức trung bình thế giới thì Việt Nam có thể tiết kiệm 45 tỷ USD mỗi năm", Thủ tướng cho hay.

Thời gian tới, Thủ tướng đề nghị, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy hoạch logistics bảo đảm ổn định, minh bạch, khả thi; phân cấp, phân quyền tối đa; nhất là cắt giảm thủ tục, chi phí.

Đồng thời, ngành logistics phải phát triển hạ tầng xanh - số - thông minh; kết nối cơ sở dữ liệu; tăng hợp tác quốc tế. Đặc biệt, đào tạo nguồn nhân lực, gắn đào tạo với doanh nghiệp, với nhu cầu xã hội...

Thủ tướng cũng yêu cầu cần phải quản trị logistics thông minh: thông quan nhanh, kết nối doanh nghiệp, hải quan, ngân hàng, bảo hiểm, vận tải; phát triển các dịch vụ bổ trợ: ngân hàng, bảo hiểm, trung tâm tài chính, chứng khoán, giáo dục… đồng bộ.

Ngoài ra, kết nối logistics Việt Nam với hệ thống logistics khu vực và quốc tế, học hỏi kinh nghiệm, hợp tác để giảm chi phí, tăng hiệu quả...

"Phát triển logistics dựa trên nền tảng hạ tầng, động lực từ dịch vụ, trung tâm là logistics xanh, số, hiện đại. Đặc biệt, mục tiêu đưa ngành logistics Việt Nam trở thành trung tâm dịch vụ hàng đầu châu Á và trên thế giới, với hệ sinh thái logistics thông minh, hiện đại, hiệu quả", Thủ tướng nói.